Ήταν μια βραδιά του Απριλίου ξεχωριστή από τις άλλες, με δυνατά μηνύματα, που θα μείνουν χαραγμένα στη μνήμη για καιρό. Άνθρωποι των μέσων μαζικής ενημέρωσης, ακτιβιστές που μάχονται κατά της διαφθοράς και υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θεατρόφιλο κοινό κι όχι μόνο συγκεντρώθηκαν στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας, για να βιώσουν μια παράσταση ωδή στη δημοσιογραφία και στον ρόλο που θα έπρεπε να επιτελεί, υπηρετώντας την αλήθεια και τη δημοκρατία.
H ιστορία της Μαλτέζας δημοσιογράφου και blogger Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία, της οποίας οι έρευνες για διαφθορά και φοροδιαφυγή στα υψηλότερα πολιτικά κλιμάκια στη Μάλτα της κόστισαν τη ζωή, μεταφέρθηκε στο θεατρικό σανίδι με τον τίτλο “They Blew Her Up” από τον συγγραφέα Χέρμαν Γκρες, στην εφημερίδα του οποίου εργαζόταν η αδικοχαμένη δημοσιογράφος. Oι πρωταγωνιστές συνέθεσαν, μέσα από τις γλαφυρές αφηγήσεις τους, το πορτρέτο της προσωπικότητας της θαρραλέας Γκαλιζία, μα και αυτό που εκπροσώπουσε στην κοινωνία της Μάλτας.
«Αυτό που συζητάμε εδώ είναι η ασχήμια μερικές φορές της Πολιτικής, του εγκλήματος και οι δεσμοί με τις επιχειρήσεις. Νομίζω ότι αυτό το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικό για τη μικρή μας χώρα τη Μάλτα, μπορείτε να το δείτε σε όλη την Ευρώπη. Πιστεύω, λοιπόν ότι το θέατρο είναι ένα πολύ σημαντικό μέσο για την αποστολή συγκεκριμένων μηνυμάτων. Και μερικές φορές –όσο κι αν μισώ να το πω– το θέατρο μπορεί να είναι ίσως πιο αποτελεσματικό από τη δημοσιογραφία», ανέφερε χαρακτηριστικά για το έργο ο δημιουργός της παράστασης.
Και ομολογουμένως η διαφθορά και οι συνέπειές της, η «ασχήμια της Πολιτικής και οι δεσμοί με τις επιχειρήσεις», δεν αποτελούν αποκλειστικό «προνόμιο» της Μάλτας. Δεν ήταν, άλλωστε λίγες οι φορές, κατά τη διάρκεια της παράστασης, όπου οι συνδέσεις με την τοπική πραγματικότητα της Κύπρου, με την υπόθεση των χρυσών διαβατηρίων, τα Panama Papers και τα διάφορα άλλα… “Papers”, αλλά και με τον τρόπο λειτουργίας των θεσμών, όπως η Δικαιοσύνη, ήταν συνειρμικά αναπόφευκτες. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, αναδύεται πηγαίος ο θαυμασμός για την προσωπικότητα και τον τρόπο δράσης της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία, αλλά και την ίδια ώρα ο προβληματισμός για τον τρόπο που ασκείται η δημοσιογραφία και το μέλλον αυτής.
Σε μια εποχή, άλλωστε, όπου τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης έχουν καταντήσει ένας θεσμός, ο οποίος ολοένα και απαξιώνεται στη συνείδηση των πολιτών, όπου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λειτουργούν και σαν πομπός αναπαραγωγής ειδήσεων και η σημαντική μείωση της κυκλοφορίας εφημερίδων και περιοδικών φανερώνει την ολοένα και μικρότερη επιρροή του Τύπου, αναπόφευκτα τίθενται τα ερωτήματα: Έχει μέλλον η δημοσιογραφία; Είναι μόνο η οικονομική κρίση υπεύθυνη για τη σταθερή συρρίκνωση στην κυκλοφορία των έντυπων μέσων ή έχουν ευθύνη και οι εκδοτικοί οργανισμοί, που δεν μπόρεσαν να προστατεύσουν και να εξελίξουν το προϊόν τους; Ποια είναι η ευθύνη των δημοσιογράφων για τα ρεπορτάζ που επιλέγουν και τον τρόπο που παρουσιάζουν τις ειδήσεις; Πώς μπορεί να προστατευθεί η ποιοτική δημοσιογραφία και το ρεπορτάζ να συνεχιστεί με τη συνδρομή της τεχνολογίας; Πώς αντιδρούν οι δημοσιογράφοι μπροστά στη μεγαλύτερη κρίση που βιώνει το επάγγελμα;
Αναμφίβολα οι απαντήσεις δεν είναι εύκολες, αλλά το μόνο σίγουρο όμως είναι ότι για να σωθεί το επάγγελμα – και μαζί η αλήθεια και η δημοκρατία – η ευθύνη είναι συλλογική. Χρειάζεται επομένως κι οι δημοσιογράφοι να κάνουν την αυτοκριτική τους. Μέσα σε άλλα, καλό θα ήταν, λοιπόν, να αναρωτηθούν τι, πώς και ποιους επιλέγουν να υπηρετήσουν, αλλά και να αντιληφθούν ότι ειδικά στην εποχή του διαδικτύου πρόσβαση στην αλήθεια δεν έχουν μόνο οι ίδιοι. Και για να μην τρέφουμε επιβλαβείς αυταπάτες, η τελευταία παραδοχή είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητη…
