Δύο σκάνδαλα ολκής έφερε στο φως της δημοσιότητας τις προηγούμενες μέρες ο «Φ». Το ένα αφορούσε την παραχώρηση δασικής γης στα μουλωχτά από την απελθούσα Κυβέρνηση, δέκα μέρες πριν τις προεδρικές εκλογές, σε ιδιώτες για δημιουργία γκολφ. Το άλλο, τη σωρεία αυθαιρεσιών σε παραλία που βρίσκεται σε περιοχή Νατούρα στην ελεύθερη Αμμόχωστο, με στόχο την εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων. Και τα δύο πλήττουν ανεπανόρθωτα το δημόσιο συμφέρον, αφού βιάζουν βάναυσα το περιβάλλον. Ο λαός παρακολουθεί άναυδος την αδιάκοπη συσσώρευση σκανδάλων τις τελευταίες δεκαετίες. Πλείστα των οποίων, μάλιστα, επιφέρουν ισχυρά πλήγματα στο δημόσιο συμφέρον και στην αξιοπιστία της μικρής μας πατρίδας (διαβατήρια, Συνεργατισμός, τ/κ περιουσίες, προκλητική εκμετάλλευση των πολεοδομικών ζώνων, διαρκής βιασμός της φύσης προς εξυπηρέτηση συμφερόντων μιας μικρής φάρας κ.α.).
Παράλληλα, άλαλοι οι πολίτες παρακολουθούν την αλληλοεκτόξευση πυραύλων μεταξύ των διαφόρων πολιτικών δυνάμεων σε κάθε αποκάλυψη ενός νέου σκανδάλου. Το σοκ αναμφίβολα ισχυρό. Δεν ξέρουν ποιον να πιστέψουν. Ποιος έχει δίκαιο και ποιος όχι. Και μέσα σ’ αυτή την κατάσταση που τους αφήνει κατάπληκτους, πιθανότατα να μην επιμετρούν στη σωστή διάσταση το θέμα. Ότι το μόνο σίγουρο θύμα αυτού του πολέμου είναι οι ίδιοι οι πολίτες. Ότι το κόστος είναι εκείνοι που το πληρώνουν. Διότι όλα τα κόμματα έχουν μερίδιο ευθύνης και συμμετοχή κατά καιρούς στα διάφορα σκάνδαλα.
Το πρόβλημα καθίσταται ακόμη πιο σοβαρό και πιο επώδυνο εξαιτίας της ατολμίας των θεσμών (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) να παρέμβουν δυναμικά, να αποδώσουν ευθύνες και να επιβάλουν τιμωρία σε όσους πολιτικούς εσκεμμένα ή από αμέλεια ενεργούν με τρόπο που πλήττει το δημόσιο συμφέρον. Σε πολλές των περιπτώσεων οι θεσμοί είναι και δικοί τους. Γι’ αυτό δεν τους ακουμπάνε. Επιβεβαιώνουν τον τεράστιο Μόντη: «Είδαμε πως του κάκου προσπαθούσαμε τόσα χρόνια… /να οργανώσουμε τον θίασό μας/ γιατί οι ηθοποιοί ήταν δικοί τους/ το ρεπερτόριο ήταν δικό τους/ οι σκηνοθέτες ήταν δικοί τους/ τα σκηνικά ήταν δικά τους/ οι στολές ήταν δικές τους/ τα χειροκροτήματα ήταν δικά τους».
Ευστοχότατα οριοθετεί το πρόβλημα σε παλαιότερο άρθρο του ο καθηγητής Νομικής Αχιλλέας Αιμιλιανίδης: «Η ύπαρξη ασυλίας και η καταχρηστική δυνατότητα αποφυγής των ευθυνών ενός πολιτικού, όπου αυτές πράγματι υπάρχουν, οδηγούν αναπόφευκτα σε αυθαιρεσία. Η εξεύρεση ισορροπημένων λύσεων που να διασφαλίζουν την προστασία της πολιτικής άποψης, από την μια, και να παρέχουν την υποχρέωση λογοδοσίας, από την άλλη, είναι το ζητούμενο. Στις σύγχρονες κοινωνίες, στις οποίες υπάρχουν χρηματοδοτούμενα από το κράτος πολιτικά κόμματα, επαγγελματίες πολιτικοί και ιδιωτική χρηματοδότηση ή «εξυπηρετήσεις» από επιχειρήσεις που αναμένουν ανταλλάγματα, η κλασική αντίληψη περί ασυλίας δεν είναι πλέον το ίδιο πειστική. Ο πολιτικός πρέπει να γνωρίζει ότι λογοδοτεί, να είναι έντιμος και να σέβεται το εκλογικό σώμα, διότι διαφορετικά καθίσταται ανέλεγκτος και αυταρχικός».
Στην πράξη, όμως, τίποτα δεν λειτουργεί στη βάση την οποία θέτει ο κ. Αιμιλιανίδης. Φτάσαμε στο σημείο, η προηγούμενη Κυβέρνηση να έχει επιφέρει το χείριστο πλήγμα στην λατρεμένη μας πατρίδα, τον διεθνή διασυρμό, που το κόστος του ισοδυναμεί με εκείνο της προδοσίας, αλλά ουδείς πλήρωσε. Περιορίστηκαν σε μια ανέξοδη παραδοχή… λάθους επί της διαδικασίας, που έκανε ο Αναστασιάδης και καθάρισαν. Και το πραγματικό κόστος; Το ρεζίλεμα της Κύπρου; Η κατρακύλα της αξίας του brand name της Κυπριακής Δημοκρατίας σε επίπεδο σκουπιδιού; Ποιος θα το πληρώσει;
Επιτέλους, όλοι ανεξαιρέτως οι πολιτικοί πρέπει να το χωνέψουν. Ανάληψη ευθύνης γίνεται εμπράκτως και όχι φραστικώς. Τα σκάνδαλα συνεπάγονται παραίτηση. Μια απλή δήλωση είναι σκέτη κοροϊδία. Μια Κυβέρνηση που λειτούργησε σαν έμπορος της δεκάρας και έκανε το κράτος να φαντάζει διεθνώς σαν «κράτος μαφίας», είχε μπροστά της μονόδρομο: Παραίτηση για να καθαρίσει ο λεκές! Και βεβαίως, η παραίτηση θα ήταν η άμεση ανάληψη ευθύνης από την ίδια την Κυβέρνηση. Διότι το κόστος ήταν τεράστιο και έπρεπε να υπήρχε θεσμοθετημένη διαδικασία για επιβολή και άλλης ανάλογης ποινής.
Προς την προαναφερθείσα κατεύθυνση ήταν η τοποθέτηση της βουλευτού των Οικολόγων Αλεξάνδρας Ατταλίδου προχθές: «Ετοιμάζω πρόταση νόμου η οποία θα ζητά ευθύνη πολιτικών προσώπων και λειτουργών όταν καταστρέφεται το δημόσιο συμφέρον». Αναφερόταν στο σκάνδαλο αυθαιρεσιών στην παραλία Άμμος του Καμπούρη στο οποίο αναφέρθηκε χθες η στήλη.
Η πρόταση αυτή θα ήταν όντως μια σωστή λύση. Πλην, όμως, μόνο κάποιος αδιόρθωτα ρομαντικός θα ανέμενε ότι είναι ποτέ δυνατόν να συνηγορήσουν τα κόμματα και οι πολιτικοί στην ψήφιση ενός τέτοιου νόμου. Όταν στο παρελθόν είχε τεθεί στο τραπέζι μια τέτοια σκέψη, επαναστάτησαν. Ούρλιαζαν πως είναι αδιανόητη η ποινικοποίηση της πολιτικής ευθύνης.
Βεβαίως, οι πολιτικοί δεν έχουν ακόμη αντιληφθεί πως η αδιάκοπη συσσώρευση οργής εξαιτίας των διαδοχικών σκανδάλων σε συνάρτηση με την ολοένα και προκλητικότερη ατιμωρησία, θα οδηγήσει κάποια στιγμή στην αναρχία. Η οποία θα επιφέρει πολλαπλές συνέπειες στον τόπο. Και το κόστος για τους ιδίους θα αποδειχθεί πιο επώδυνο απ’ ότι η όποια ποινικοποίηση της πολιτικής ευθύνης.
Η άλλη οδός η οποία προσφέρεται στο λαό είναι αυτή της καλλιέργειας κουλτούρας μαζικής έμπρακτης αντίδρασης. Να μάθει, δηλαδή, ότι σε κάθε ενέργεια των πολιτικών η οποία επιφέρει σοβαρό πλήγμα στο δημόσιο συμφέρον, να ασκεί πίεση μέσω εκδηλώσεων αντίδρασης. Στις ελάχιστες περιπτώσεις στο παρελθόν, που το έπραξε, υπήρξε και αποτέλεσμα. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση εξαναγκασμού σε παραίτηση (μετά από διαδηλώσεις χιλιάδων πολιτών έξω από το Προεδρικό) του Ιωνά Νικολάου στην υπόθεση των μαζικών δολοφονιών αλλοδαπών γυναικών και της αμέλειας που είχαν επιδείξει μέλη του αστυνομικού σώματος.
Διαφορετικά, θα συνεχίσουν κάποιοι που κατέχουν εξουσία να πλήττουν βάναυσα το δημόσιο συμφέρον. Θα συνεχίσει η Κύπρος να παραμένει υποχείρια του κάθε άθλιου!
