Σαν σήμερα, πριν από 61 χρόνια, o Γρηγόρης Αυξεντίου απέδειξε ότι ο ηρωισμός δεν είναι μόνο στα λόγια, δεν είναι θεατρική παράσταση μα ούτε και θεωρία, αλλά απόφαση που μετουσιώνεται σε πράξη και θυσία στον βωμό της ελευθερίας!
Η θυσία του προκάλεσε ρίγη συγκίνησης και η ηρωική του πράξη παρουσιάστηκε ως σύμβολο του αγώνα για την απελευθέρωση της Κύπρου. Το όνομά του έγινε θρύλος και η ιστορία του ύμνος για τις επόμενες γενεές! Η αναγνώρισή του ήρθε ακόμη και από τους ίδιους τους κατακτητές.
«Από απειλή σε απειλή, φτάσαν στα παρακάλια»… γράφει ανώνυμος Βρετανός ποιητής, πέντε μόλις μέρες από τη θυσία του ήρωα και δημοσιεύθηκε στην Αγγλική επιθεώρηση «Τριμπιούν». «Δεκάδες σφαίρες επικουρικά ζητούσαν τον ζωντανό Αυξεντίου, φευ! Ο πεισματάρης χωρικός δεν καταλάβαινε από τους λεπτούς μας τρόπους»…

«Ζωντανόν δεν θα με πιάσουν»
Tα έβαλε με ένα τσούρμο δυνάστες στρατιώτες της Βρετανικής τότε κατοχικής δύναμης, και δεν παραδόθηκε παρά στον θάνατο και το ολοκαύτωμα. Τον περικύκλωσαν από παντού, ξηρά και αέρα, χωρίς την παραμικρή πιθανότητα διαφυγής. Πολέμησε μόνος επί 10 ώρες τους εχθρούς, από ένα σημείο και μετά λαβωμένος από θραύσμα χειροβομβίδας και δεν πτοήθηκε. Το πήρε απόφαση από την αρχή, αν και διαρκώς κυνηγημένος από την προδοσία… να μην πέσει ζωντανός στα χέρια των Άγγλων και αν χρειαστεί να θυσιάσει ακόμη και την ίδιά του τη ζωή. 

Ραντεβού με την ιστορία
Ξημέρωνε η τρίτη μέρα του Μάρτη, μια μέρα που έμελλε να γραφτεί μία από τις λαμπρότερες σελίδες στην ιστορία της Κύπρου και του Ελληνισμού. Παρά το μακρύ πέρασμα του χρόνου, ο κάθε Έλληνας-Κύπριος τέτοια μέρα γυρίζει το ρολόι του χρόνου πίσω, στο μακρινό 1957. Χαράματα, 6.00 η ώρα, απόλυτη ησυχία. Οι Άγγλοι μετά από προδοσία έφτασαν ήδη στον χώρο όπου βρίσκεται το κρησφύγετο του Αυξεντίου. Τα αμέσως επόμενα λεπτά πήραν θέσεις μάχης κυκλικά από τον χώρο, όπου ο Υπαρχηγός της ΕΟΚΑ με τους συντρόφους του βρίσκονταν μέσα και σε πλήρη ετοιμότητα να αντικρύσουν κατάματα την ιστορία. Η συνέχεια και η κατάληξη σε όλους μας γνωστή.

Εξευτέλισε ολόκληρη Αυτοκρατορία
Την κι αν τη συγκεκριμένη μέρα εκεί στο κρησφύγετο του Μαχαιρά, οι Άγγλοι ήσαν σίγουροι για τη σύλληψή του. Βέβαιοι για την έκβαση του αποτελέσματος, είχαν προετοιμαστεί να κάνουν ρεντίκολο τον γιο του Πιερή και της Αντωνούς από τη Λύση, καλύπτοντας τον εξευτελισμό και την ταπεινωτική εικόνα του σέρνοντάς τον με χειροπέδες, μέσα από τον φακό των ξένων ΜΜΕ σε ολόκληρο τον κόσμο. Προφανώς λογάριασαν λάθος και το χειρότερο, δεν περίμεναν σε καμία περίπτωση να τους γυρίσει σε μπούμερανγκ.
Η άρνηση του Αυξεντίου να παραδοθεί και να πολεμήσει μέχρι εσχάτων, έφερε ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα για τους κατακτητές. Γελοιοποιήθηκαν οι άθλιοι μπροστά στα μάτια ολόκληρου του πλανήτη και όχι μόνο. Πέραν του εξευτελισμού της άλλοτε ποτέ Βρετανικής Αυτοκρατορίας, το χωριατόπαιδο από τη Λύση την οδήγησε και στη διάπραξη της μεγαλύτερης προπαγανδιστικής γκάφας στη σύγχρονη ιστορία. Οι κατακτητές φρόντισαν να προσδώσουν στους «τρομοκράτες» όπως τους αποκαλούσαν, την πρέπουσα αναγνώριση, αγωνιστές της ελευθερίας και να αποκτήσουν τη συμπάθεια και τον θαυμασμό ολόκληρου του δυτικού κόσμου! Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι η αγγλική προπαγάνδα ήταν και είναι από τις διακεκριμένες στον χώρο της διπλωματίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η χρησιμοποίηση εννοιολογικών όρων που προσδίδουν αφενός εκλεπτυσμένη λεκτική ερμηνεία, και αφετέρου νομική υπόσταση για την «αιτιολογημένη» διαχείριση μίας κατάστασης. Άλλο αποικία και άλλο κατεχόμενη… Άλλο τρομοκράτης και άλλο αγωνιστής. 

Οι ήρωες πεθαίνουν σαν Έλληνες!
Ο Γρηγόρης μέχρι την μέρα εκείνη μας μάθαινε πώς πολεμούν οι Έλληνες, αποδεικνύοντας, αυτό που είπε και ο δικός τους, ο Πρωθυπουργός Ουίνστον Τσώρτσιλ 15 περίπου χρόνια ενωρίτερα και ο οποίος τύγχανε να είναι Πρωθυπουργός και κατά την πρώτη εβδομάδα έναρξης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, πως «στο εξής δεν θα λέμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες, αλλά οι ήρωες σαν Έλληνες!» Ήρθε λοιπόν η στιγμή που έπρεπε να μας διδάξει και πώς πεθαίνουν, για να μάθει ο Σερ Ουίνστον Τσώρτσιλ, (βρισκόταν ακόμη εν ζωή) και όλος ο κόσμος, πώς οι ήρωες πεθαίνουν σαν Έλληνες! Και η διδαχή του έμελλε να γράψει χρυσές σελίδες ιστορίας.