Διάβασα με προσοχή και ιδιαίτερο ενδιαφέρον τo ιστορικό που η διεύθυνση της ΟΕΒ δημοσίευσε την Κυριακή 12.06.22 στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος», σχετικά με την ιστορική εξέλιξη της οργάνωσης, από της ίδρυσής της το 1959/60 μέχρι σήμερα.
Το ενδιαφέρον μου για το θέμα, πέραν από αυτό του κάθε ενεργού πολίτη, προκύπτει κύρια από το γεγονός ότι διετέλεσα για 24 χρόνια (1978-2002) Γενικός Διευθυντής της ΟΕΒ και προηγούμενα, σχεδόν από της ίδρυσης της, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής, του Διοικητικού Συμβουλίου και Αντιπρόεδρος.
Αισθάνομαι ως εκ τούτου υποχρεωμένος, χάρη της ιστορικής αλήθειας, να προβώ σε μια γενική αξιολόγηση των κειμένων που δημοσιεύθηκαν και να συμπληρώσω κεφαλαιώδη κενά που αλλοιώνουν την πραγματικότητα.
Κατ’ αρχήν, το κείμενο είναι μια αφ’ υψηλού αφήγηση, από την οποία ο αναγνώστης οδηγείται να σχηματίσει την εντύπωση ότι η ανέλιξη της ΟΕΒ σε κορυφαία οργάνωση του επιχειρηματικού κόσμου ήταν μια πλοήγηση πάνω σε ήρεμα νερά κάποιας ειδυλλιακής λίμνης.
Όμως, η πραγματικότητα είναι απείρως διαφορετική, τόσο για τα πριν, όσο και κυρίως τα μετά την τουρκική εισβολή πολύ δύσκολα χρόνια. «Αναδιοργανώνεται, προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα…» μετά την τουρκική εισβολή, λέγει το δημοσίευμα. Και πάλι ως να ήταν τούτο ένα έργο εύκολο και ετοιμοπαράδοτο. Δεν γίνεται η παραμικρή αναφορά σε ποια κατάσταση αποδιοργάνωσης, αποψίλωσης προσωπικού και πενίας οικονομικών πόρων άφησαν την ΟΕΒ (τότε ΟΕΚ) το πραξικόπημα και η εισβολή.
Αγνοείται πλήρως το ότι ο αγώνας αυτός χρειαζόταν να υπερνικήσει τις επιδράσεις και αντιδράσεις μιας άριστα οργανωμένης αριστεράς και ενός ιδεολογικά ταυτισμένου με αυτή πανίσχυρου συνδικαλιστικού κινήματος στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, που από κοινού επεδίωκαν την υπόσκαψη του οικονομικού συστήματος της ελεύθερης οικονομίας και ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Η αποτροπή του κινδύνου αυτού τεθηκε ως ύψιστη προτεραιότητα της ΟΕΒ και αποτέλεσε και ύψιστη προσφορά της στον τόπο, γιατί χωρίς ελεύθερη ανταγωνιστική οικονομία ούτε ανάπτυξη, ούτε και πορεια προς την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούσε να νοηθεί. Και όλα αυτά με τα πενιχρά οικονομικά μέσα που είχε τότε η ΟΕΒ στη διάθεση της.
Όμως, δεν μπορεί να μην επισημανθούν και άλλες παραλείψεις, που στο σύνολο τους τελικά σκιαγραφούν μια στρεβλή/λειψή εικόνα της πραγματικής ιστορίας και συνεισφοράς της ΟΕΒ, στα πριν το 2000 δύσκολα χρόνια. Για παράδειγμα:
– Δεν γίνεται καμία αναφορά στον καίριας σημασίας ρόλο που διαδραμάτισε η ΟΕΒ στην εισαγωγή του Αναλογικού Σχεδίου Συντάξεων από το 1980 και τη χρηματοδότησή του με αντίστοιχη μείωση των εισφορών (εργοδοτών/εργοδοτουμένων) στα Ταμεία Προνοίας. Η παράλειψη αναφοράς στο κολοσσιαίας σημασίας αυτό κοινωνικό μέτρο αποτελεί ένα σημαντικό έλλειμμα στην εικόνα της συμβολής της ΟΕΒ στην κοινωνία της Κύπρου και την παράλληλη εκ συμφώνου απαλλαγή των επιχειρήσεων από το κόστος χρηματοδότησης του.
Αν το Σχέδιο Συντάξεων εξασφαλίζει ένα αξιοπρεπές «ζην» για τις δεκάδες χιλιάδες ασφαλισμένους, το ΓΕΣΥ εξασφαλίζει το «ευ ζην», γιατί τους ξεφορτώνει από το άγχος της εξασφάλισης ιατρικής φροντίδας. Δυστυχώς η ΟΕΒ είχε μια επαμφοτερίζουσα θέση σχετικά με την εισαγωγή του τεράστιας κοινωνικής σημασίας αυτού μέτρου, που πιθανό να εξηγεί και την απουσία αναφοράς σ’αυτό.
– Η πολυετής, εντατική, πολυσχιδής και αδιάλειπτη δραστηριότητα της ΟΕΒ προς ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ εξαντλείται σε μια λεζάντα για ένα από πολλά συνέδρια που η ΟΕΒ οργάνωσε. Αγνοείται ακόμα και η κορωνίδα των δράσεων που ανέπτυξε η ΟΕΒ και που ήταν η έλευση στην Κύπρο της Επιτρόπου της ΕΕ Άννας Διαμαντοπούλου, με πρόσκληση της ΟΕΒ (όχι της Κυβέρνησης) και η οργάνωση διαφόρων εκδηλώσεων, στις οποίες μίλησε υπό το έμβλημα της ΟΕΒ, στην παρουσία εκατοντάδων ακροατών και με συνεπακόλουθα εγκωμιαστικά σχόλια των μέσων ενημέρωσης. Αρχές 2020.
– Ενώ ορθά αναφέρεται πως η ΟΕΒ ήταν «η πρώτη και μοναδική οργάνωση που έγινε μέλος του BusinessEurope» (τότε UNICE) από το 1979 (ειρήσθω εν παρόδω με ενέργειες του υποφαινόμενου), παραλείπεται η εξίσου ή και πιο σημαντική επιτυχία της εκλογής, για πρώτη φορά στα χρονικά της Κύπρου, του υποφαινομένου ως Μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας το 1984 και η αδιάλειπτη ανά 3ετία επανεκλογή του μέχρι το 2002. Εξ’ αυτού και η κατ’ ακολουθίαν εκλογή των διαδόχων μου τα μετέπειτα χρονια.
– Στην πολυετή, πρωτοποριακή, πολυδιάστατη και ευφάνταστη εκστρατεία της ΟΕΒ (έκθεση CyServ, διεθνή συνέδρια, οδηγός υπηρεσιών, έντυπα προβολής, διεθνοποίηση) που κινητοποίησε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα στην ανάπτυξη του τομέα των υπηρεσιών, του οποίου τη ζωτική σημασία η ΟΕΒ διείδε απο το 1980, αφιερώνονται δύο λέξεις (‘’ενεργός συμβολή’’) στο πλαίσιο μιας γενικής αναφοράς σε στροφή της οικονομίας προς τις υπηρεσίες.
Οι παραλείψεις και το άλλοθι
Όλα τα πιό πάνω, κεφαλαιώδους σημασίας στην ιστορια της ΟΕΒ, γεγονότα, είναι καταγραμμένα στα πρακτικά του Διοικητικού Συμβουλίου της και τεκμηριωμένα στο βιβλίο που εξέδωσα πρόσφατα, με τίτλο «Διαδρομή» (διατίθεται δωρεάν). Είναι όμως ανύπαρκτα για τη διεύθυνση της ΟΕΒ, που τείνει πάντα να υποβαθμίζει το απώτερο παρελθόν (πριν το 2000) της ΟΕΒ και να εξυψώνει το πρόσφατο. Επ’ αυτου παραστάσεις έγιναν προς τον Γεν. Διευθυντή από πρώην προέδρους.
Κλείνοντας, δεν μπορώ παρά να εκφράσω και την απορία μου για την υποσημείωση που προστέθηκε στο τέλος του κειμένου της ΟΕΒ και τονίζει: «Μεγάλο μέρος των πληροφοριών που δημοσιεύονται πιο πάνω προέρχονται από έκδοση του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών για τα 60χρονα της ΟΕΒ». Διεξήλθα την έκδοση αυτή. Απαρτίζεται από φωτογραφίες (πολλές χωρίς καν λεζάντα) από τις οποίες είναι αδύνατο ο αναγνώστης να συναγάγει τα όσα καταγράφονται στο εκτεταμένο κείμενο. Γιατί όμως η συσχέτιση; Μήπως για να αποτελεί άλλοθι για τις παραλείψεις που έχω πιο πάνω επισημάνει και άλλες;
* Γενικός Διευθυντής ΟΕΒ 1978-2002
