Έχουμε αναφερθεί πολλάκις μεν, εν συντομία δε, στη συμβολή της τεχνολογίας στο πολιτικό και εταιρικό γίγνεσθαι. Αυτή τη φορά, θα προσπαθήσουμε να αναφερθούμε αναλυτικότερα στις καίριας σημασίας παραμέτρους, καθώς και στα χαρακτηριστικά που φέρνει μαζί της η τεχνολογική ανάπτυξη και τα μέσα επικοινωνίας. Ξεκινώντας την ανάλυσή μας και λαμβάνοντας υπόψιν ότι το εν πολλοίς, παγκοσμιοποιημένο σύστημα ή όπως συνηθίζουμε να αναφέρουμε εδώ, το βιούμενο εθνοκρατικό κοσμοσύστημα μεγάλης κλίμακας, δημιουργεί τις συνθήκες για πολυπληθείς και ποικιλόμορφες κρίσεις με οικουμενικό χαρακτήρα, εντατικοποιούμε την παραδοχή ότι οι παντός καιρού κρίσεις ενισχύουν την ταυτότητα, την ύπαρξη και τις αλλαγές που επιφέρουν τα μέσα επικοινωνίας με υπόβαθρο την τεχνολογική πρόοδο και εξέλιξη.

Οι αρνητικές συνέπειες της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007 έφεραν μαζί τους και κάποιες ευκαιρίες. Επιλέγουμε να αναφερθούμε τώρα στην οικονομική κρίση, όχι μόνο γιατί χρονικά επήλθε πρώτη, αλλά γιατί λόγω της οικονομικής δυσπραγίας, η κοινωνία απάντησε μέσα από τη δημιουργία νέων ευκαιριών, την παραγωγή νέων επιχειρηματικών ιδεών, αλλά κυρίως την εξεύρεση λύσεων και την ικανοποίηση αναγκών που δημιουργήθηκαν ακριβώς λόγω της κρίσης, η οποία προκάλεσε τις προαναφερθείσες ευκαιρίες και ιδέες. Σε αυτό το σημείο, έρχεται η ανάπτυξη της τεχνολογίας. Μετά το ξέσπασμα της κρίσης, οι περισσότερες, νέες επιχειρηματικές ιδέες, στηρίχθηκαν στην τεχνολογική πρόοδο. Όποιο δηλαδή κι αν ήταν το προϊόν προς πώληση, οι καινούργιες εταιρείες χρησιμοποίησαν όλες τις δυνατότητες που τους προσέφερε απλόχερα η τεχνολογία τη δεδομένη στιγμή, ξεκινώντας από τους τρόπους προώθησης των υπηρεσιών τους μέχρι και την πώληση.

Στη συνέχεια, ακολούθησαν απροσδόκητα δυο πολύ κοντινές χρονικά κρίσεις, για τις οποίες ακόμα δεν έχουμε ημερομηνία λήξης. Οι επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης και της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία βρήκαν πρόσφορο έδαφος στο πλανητικά, ημιτελές ακόμα, αναγεννημένο, οικονομικό σύστημα. Κυρίως η υγειονομική κρίση και λόγω της φύσης της, η οποία προκάλεσε τον εγκλεισμό ολόκληρων κοινωνιών, την παύση εργασιών και επομένως την αναστολή της οικονομικής διαδικασίας ανά τον κόσμο, έφερε μαζί της, εκτός από πολλά θύματα και την αναστάτωση της ήδη βεβαρημένης υγειονομικής κατάστασης, την καινοτομία, αλλά κυρίως την απλοποίηση διαδικασιών. Χωρίς να χρειάζεται μετακίνηση, που σε πολλές περιπτώσεις είναι χρονοβόρα και πολυέξοδη και όπου ήταν εφικτό, η εργασία, η εκπαίδευση, η λειτουργία των δημόσιων Υπηρεσιών, ακόμα και η κοινωνική μάζωξη πραγματοποιούνταν με το πάτημα ενός κουμπιού. Για να μην τύχουμε παρερμηνείας, σκοπός δεν είναι οι άνθρωποι να συναντώνται μόνο μέσα από την οθόνη του ηλεκτρονικού τους υπολογιστή. Σκοπός είναι η εξ αποστάσεως συνάντησή τους να λειτουργήσει συμπληρωματικά και σε πολλές περιπτώσεις καταλυτικά. Άλλωστε, πολλές είναι οι εταιρείες που κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού, πραγματοποιούσαν συνέδρια, παγκόσμιου βεληνεκούς, αλλά κυρίως την πλήρη σχεδόν υλοποίηση των καθημερινών τους υποχρεώσεων, πρακτικές που ακολουθούν μέχρι και σήμερα. 

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία με κύριο χαρακτηριστικό την ακρίβεια εκτιμούμε ότι θα εντατικοποιήσει περαιτέρω τη χρήση του διαδικτύου, όπου πολυεθνικές εταιρείες, τοπικές επιχειρήσεις, πολιτικοί οργανισμοί και άλλα σύνολα θα ανταποκρίνονται σε καθημερινές υποχρεώσεις και καθήκοντα απαλείφοντας την άλλοτε απαραίτητη δια ζώσης συνάντηση των ομάδων που τις απαρτίζουν. Άλλωστε, προσθέτοντας στη σκέψη μας τους τρόπους που οι Ουκρανοί επικοινωνούν όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται στον έξω κόσμο, θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι χωρίς το διαδίκτυο και τα μέσα επικοινωνίας, τα πράγματα για τη χώρα θα ήταν ίσως πολύ διαφορετικά.

* Πολιτικός Επιστήμων, Επικεφαλής της IS Pegasus Coaching & Consulting Ltd