Η απουσία θεσπισμένου εθνικού κατώτατου μισθού αποτελεί σημαντική στρέβλωση στα εργασιακά δεδομένα της Κύπρου, προκαλεί ανισότητα μεταξύ των εργαζομένων και διευκολύνει την εκμετάλλευσή τους από τους εργοδότες.
Η προσπάθεια εισαγωγής εθνικού κατώτατου μισθού, όπως αρχικά είχε ξεκινήσει, έδειχνε πως θα αποτελούσε από μόνη της σημαντική πρόοδο στα εργασιακά δεδομένα της Κύπρου. Αυτό διαφαινόταν σε σημαντικό βαθμό στις συζητήσεις και τα δημοσιεύματα μέχρι και τον Μάιο του 2022, παρά τις διαφορές που υπήρχαν, κυρίως μεταξύ των συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων.
Στο δύσκολο εργασιακό περιβάλλον του 2022, το συνδικαλιστικό κίνημα τόνιζε πάντοτε την ανάγκη η Κυβέρνηση να παρέμβει, εισάγοντας ρυθμίσεις οι οποίες θα τερματίζουν την αρρύθμιστη φθηνή και χωρίς βασικά δικαιώματα εργασία. Απαιτούσε προσεγγίσεις που δεν θα διαιώνιζαν την επιβράβευση των εργοδοτών, που στηρίζουν την κερδοφορία τους στην υπέρμετρη εκμετάλλευση των εργαζομένων.
Απαιτούσε ρυθμίσεις που θα διασφάλιζαν πως κάθε εργαζόμενος που δεν καλύπτεται από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, θα έχει κατοχυρωμένο αξιοπρεπή κατώτατο μισθό, συμφωνημένο ωράριο εργασίας, 13ο μισθό, αναπροσαρμογή του μισθού του με βάση τον τιμάριθμο και άλλα βασικά εργασιακά ωφελήματα. Επίσης, οι συμφωνημένοι κατώτατοι μισθοί στις Κλαδικές Συμβάσεις Εργασίας να είναι δεσμευτικοί για όλους, δίνοντας θετική προοπτική σε όλους τους εργαζόμενους, οργανωμένους και ανοργάνωτους.
Ο απροσδόκητος θάνατος της τέως υπουργού Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΥΕΠΚΑ) Ζέτας Αιμιλιανίδου, έφερε τα πάνω κάτω σ’ αυτό το θέμα. Παρά τις διαβεβαιώσεις που δίνονταν από όλους στις αναφορές του έργου της, όλα ανατράπηκαν στη σύσκεψη των ενδιαφερομένων μερών, που κάλεσε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης στις 05/07/2022.
Σε αυτή τη σύσκεψη τέθηκαν νέες παράμετροι που διαφοροποιούσαν σημαντικά τη βάση συζήτησης, η οποία βρισκόταν στο τελικό της στάδιο. Τον κύκλο καλέστηκε από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη να τετραγωνίσει ο νέος ΥΕΠΚΑ Κυριάκος Κούσιος. Με τις περιορισμένες διαρροές που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, μετά από τις ξεχωριστές συναντήσεις του, όλα δείχνουν πως οι εργοδότες κατάφεραν να θέσουν νέες αμφισβητήσεις, με την εισαγωγή νέων αντεργατικών θέσεων, που φαίνεται πως υιοθετούνται από την Κυβέρνηση.
Μιλούν για κόκκινες γραμμές. Ζητούν, μεταξύ άλλων, αρκετές εξαιρέσεις, όχι μόνο τομέων της οικονομίας, αλλά και ηλικιακούς διαχωρισμούς. Αν είναι δυνατόν να υπάρχει εμπιστοσύνη από την κοινωνία σε 18χρονους για την άμυνα της Κύπρου και σε αυτό το θέμα να υπάρχουν απαιτήσεις για μισθούς χαμηλότερους του κατώτατου που θα οριστεί, για νέους μέχρι 21 ετών.
Δεν μπορεί και δεν είναι αποδεκτό ο κ. Κούσιος να αφήνει να νοηθεί μέσα από δηλώσεις του πως ο Πρόεδρος οδεύει σε ενδιάμεση ρύθμιση. Δηλαδή θα λάβει υπόψη τις νέες ακραίες θέσεις των εργοδοτών σε αντιδιαστολή με τις λογικές και τεκμηριωμένες θέσεις του συνδικαλιστικού κινήματος; Ο καθένας αντιλαμβάνεται το αποτέλεσμα αυτής της προσέγγισης.
Να μην κωφεύουν οι κ. Αναστασιάδης και Κούσιος σε οτιδήποτε προοδευτικό είχε δημόσια αναγνωρισθεί, παρά τις διαφορές που υπήρχαν και πριν τον Μάιο μεταξύ συντεχνιών και εργοδοτών. Οι ενδείξεις των τελευταίων δύο μηνών και οι συνεχείς δηλώσεις δείχνουν ετοιμότητα του Προέδρου να προχωρήσει σύντομα σε ανακοίνωση για την εισαγωγή κατώτατου μισθού πρόσληψης, πολύ πιθανόν από τις αρχές του 2023. Εάν προχωρήσει στη βάση των ενδείξεων που διαρρέουν, η χώρα θα οδηγηθεί σε οπισθοδρόμηση με την εισαγωγή του.
Ο καθορισμός εθνικού κατώτατου μισθού, χωρίς μίνιμουμ ρυθμίσεις όπως αναφέρονται πιο πάνω, αντί να αναβαθμίζει το εργασιακό περιβάλλον θα το υπονομεύει. Ιδιαίτερα στις σημερινές δύσκολες συνθήκες για τους εργαζόμενους, όπου είναι συνεχής η προσπάθεια για την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και εμφανής η περαιτέρω φτωχοποίηση δεκάδων χιλιάδων πολιτών με τις διαστάσεις που παίρνει η ακρίβεια.
Η πρόοδος των εργασιακών δρώμενων της Κύπρου πρέπει να επικρατήσει, σε διαφορετική περίπτωση θα οδηγήσει σε νομιμοποίηση του εργασιακού μεσαίωνα που εφαρμόζει αριθμός εργοδοτών.
Το συνδικαλιστικό κίνημα είναι προετοιμασμένο και ενωμένο για να αντιμετωπίσει ανάλογα με τις αποφάσεις που θα ληφθούν κάθε πρόκληση. Θετικά την πρόοδο, δυναμικά και αποφασιστικά την όποια οπισθοδρόμηση. Προασπίζοντας σε κάθε περίπτωση τα καλώς νοούμενα συμφέρονται των εργαζομένων, οργανωμένων και ανοργάνωτων.
* Γενικός Γραμματέας ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ-ΠΕΟ
