Σκέψη της Ημέρας, από τον σπουδαίο μας, στην Ελλάδα, ζωγράφο Χρήστο Μποκόρο, συνοδευόμενη και από αυτό το έργο του που κοσμεί τη στήλη σήμερα. Διευκρινίζω, ότι τη Σκέψη αυτή την «έκανε» χθες, κατά τους εορτασμούς (;) της 48ης επετείου της εξέγερσης στο Πολυτεχνείο της Αθήνας. Και λέει: «Ανάβω τέτοια μέρα σ’ απόμερη γωνιά ένα κρυφό καντήλι να φέγγει στο σκοτάδι τις αθώες καθαρές ψυχές των νεανικών αγώνων που ξέφτισαν τόσο εύκολα στην ανάπηρη ελευθερία και τη σπατάλη των καιρών».
Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να προστεθεί τίποτ’ άλλο για αυτό το… τελετουργικό, που χρόνο με τον χρόνο ξεφτίζει.
Στην ιεροτελεστία της καθημερινής μου ενημερωτικής συγκομιδής, ανοίγω πάντοτε 1-2 ιστότοπους αναφοράς που μου δίνουν το πρώτο στίγμα της ημέρας: Ποιοι γιορτάζουν, ποια Παγκόσμια ή Εθνική Μέρα τιμούμε, και ποια γεγονότα συνέβησαν λίγα ή περισσότερα χρόνια πριν. Από δίπλα, έχω μια στοίβα από χαρτιά, χρησιμοποιημένα από τη μια πλευρά, στα οποία σημειώνω με το αγαπημένο μου μολύβι της Faber όσες παλιές ειδήσεις βρίσκω ενδιαφέρουσες.
Χθες, για παράδειγμα, ημέρα της επετείου του Πολυτεχνείου, πρόσεξα ότι κάθε χρόνο μετά από το 1973 που άρχισε να γιορτάζεται, σημειώνονταν πάντα επεισόδια, τις περισσότερες φορές σοβαρά. Έτσι, μέσα από τα χρόνια, σχεδόν 50 πια Χριστέ μου, εμφυτευόταν ασυνείδητα μέσα μου ένα στοιχείο μεγάλης βίας. Στοιχείο που, χρόνο με το χρόνο, δίνω μάχη με τον εαυτό μου να μην κρατάω αυτά, όταν ξημερώνει αυτή η μέρα.
Τούτο συζητούσα χθες με τον φίλο Γιώργο Λιγνό, έναν βαθιά πνευματικό αλλά συνάμα και λαϊκό άνθρωπο, ο οποίος επίσης ακολουθεί τη δική μου πρωινή ιεροτελεστία, που όσον αφορά τις Παγκόσμιες Γιορτές, άρχισε να τον εκνευρίζει πολύ.
«Τα τελευταία χρόνια βομβαρδιζόμαστε με διάφορες παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες σε κάποιο θέμα. Άλλες έχουν θεσπιστεί από τον ΟΗΕ, την ΟΥΝΕΣΚΟ, ή τη Unicef και άλλους οργανισμούς και άλλες είναι ευρωπαϊκές. Οι περισσότεροι από εμάς θυμόμαστε τις πιο γνωστές, όπως η Ημέρα της Γυναίκας, του Παιδικού Βιβλίου ή της Μουσικής», μου λέει, ξέροντας ότι τον καταγράφω, και συνεχίζει:
Υπάρχουν όμως και άλλες που ξεκίνησαν σαν αντίδραση σε υπερβολές, όπως η ημέρα εναντίον της δίαιτας, που σαν σκοπό έχει να ευαισθητοποιήσει για την υπερβολή μορφών δίαιτας, που συχνά οδηγούν το άτομο σε συμπεριφορές αυτοκαταστροφικές. Φυσικά υπάρχουν κάποιες που στερούνται σοβαρότητας, όπως είναι η Ημέρα του Γεμιστού Μπισκότου ή η Ημέρα του Φερμουάρ, όσο και αν το φερμουάρ ήταν μια θαυμάσια εφεύρεση.
Μια ημέρα όμως, που πέρασε χωρίς να γίνει «είδηση», και για την οποία ο φίλος μου ο Λιγνός ήθελε να μου μιλήσει, είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ανεκτικότητας, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 16 Νοεμβρίου. Τον ρωτάω γιατί ξεχωρίζει αυτήν την Ημέρα, και καταγράφω την απάντησή του:
«Η ανεκτικότητα νομίζω είναι η αρετή του καιρού μας. Σε μια εποχή όπου ο κόσμος μεταβάλλεται συνεχώς και με ραγδαίο ρυθμό, η ανεκτικότητα μπορεί να πάρει τη μορφή μιας νηφάλιας και ψύχραιμης στάσης απέναντι σε αυτά που μας τρομάζουν ή πιστεύουμε ότι μας απειλούν.
Κι επειδή κάποιοι ίσως παρερμηνεύουν σκόπιμα αυτό που λέω, να πούμε ότι ανεκτικότητα δεν σημαίνει αποδοχή ή εγκατάλειψη των βασικών μας παραδοχών. Δεν είναι συγκεκαλυμμένη πολιτική άποψη, αλλά προτροπή για προσωπική νηφάλια στάση, μακριά από εν θερμώ αντιδράσεις.
Σίγουρα υπάρχουν πράγματα που μας χωρίζουν. Δεν είναι όμως τόσο πολλά όσο νομίζουμε, και σε κάθε περίπτωση δεν δικαιολογούν μίσος ή φανατισμό, πολύ περισσότερο δεν δικαιολογούν βία. Αρκεί να έχουμε πάντα μπροστά μας την εικόνα του ανθρώπου. Η αναγνώριση της ιδιότητας του ανθρώπου στο πρόσωπο του Άλλου, όποιος κι αν είναι αυτός, είναι το ζητούμενο.»