Ως λογικά(;) όντα διαφέρουμε από τα άλογα όντα στο ότι τις πλείστες φορές δεν ενεργούμε με βάση τα ένστικτα αλλά με την όποια λογική έχουμε (ή μας έχει απομείνει). Άλλος χρησιμοποιεί την λογική του σε ύψιστο βαθμό άλλος σε λιγότερο άλλος συνδυάζει λογική και ένστικτο. Τα ζώα φοβούνται όπως και εμείς, πεινάνε όπως και εμείς , τρέπονται σε φυγή όπως και εμείς,  χαίρονται ή λυπούνται ως ένα βαθμό όπως εμείς. Τι δεν κάνουν τα ζώα; φαίνεται από έρευνες ότι δεν μπορούν να κατανοήσουν τον φόβο ενός άλλου ζώου, την πείνα ενός άλλου ζώου, τις ανάγκες ενός άλλου ζώου, την ανάγκη ενός άλλου ζώου να ζήσει και δεν μπορούν να κατανοήσουν αφηρημένες έννοιες (ελευθερία, δημοκρατία, δικαιοσύνη κ.λπ.). Αντίθετα ο άνθρωπος όταν είναι άνθρωπος κατέχει όλα τα ανωτέρω. Τα ζώα επίσης δεν έχουν αναπτυγμένη τη λογική όπως ο άνθρωπος και φυσικά δεν μπορούν να ασκήσουν τον προφορικό ή γραπτό λόγο.

 Στις μέρες της πανδημίας που ζούμε (η οποία είναι η κορυφή του παγόβουνου σε μια γενικότερη κρίση ηθικής, δικαιοσύνης, αλληλοκατανόησης και ελευθερίας), φαίνεται ότι η ψαλίδα μεταξύ ανθρώπων και ζώων κλείνει σιγά σιγά. Η ψαλίδα δεν κλείνει γιατί τα ζώα απέκτησαν λογική ή χαρακτηριστικά ανθρώπινης συνείδησης (δεν αναφέρομαι στην αποχαυνωμένη συνείδηση του μοντέρνου ανθρώπου) αλλά γιατί ο άνθρωπος με την συμπεριφορά του άρχισε να κινείται προς τα ζώα. Και όταν λέω ζώα, εννοώ εκείνη την συμπεριφορά η οποία  έχει ως έναυσμα τα αρχέγονα ένστικτα τα οποία μόνο στα ζώα (με ερωτηματικό) υπάρχουν. Ο άνθρωπος των σπηλαίων , ο κυνηγός, ο άνθρωπος του ένστικτου έζησε πριν χιλιάδες χρόνια. Μέσα από τον προφορικό και γραπτό λόγο, την φιλοσοφία, τις επιστήμες, το Θέατρο, και την ύπαρξη θρησκειών, οι οποίες «εξημέρωσαν» τον άνθρωπο, έγινε κατορθωτό ο άνθρωπος να κινείται επί το πλείστον σε ηθικά όρια, εμφορούμενος από ευγενή συναισθήματα για τον συνάνθρωπό του. Δυστυχώς η προηγούμενη πρόταση φαίνεται ότι είναι ένα καλά διατυπωμένο ευχολόγιο. Η τωρινή κατάσταση με την πανδημία δημιούργησε μια τρύπα στην ανθρώπινη λογική η οποία επέτρεψε να αναδυθεί ο παλαιός άνθρωπος, του ενστίκτου, του ροπάλου, των σπηλαίων, του αιμοσταγούς κυνηγού. Μόνο που αυτός ο άνθρωπος δεν φοράει πλέον γούνες και δέρματα ζώων και δεν είναι δασύτριχος με γενειάδες όπως τον φανταζόμαστε, αλλά αντίθετα, είναι μοντέρνος με κοστούμια ή χωρίς, με γυαλιστερά υποδήματα, ξυρισμένος, ενίοτε και στο σώμα, με το ακριβό του ή όχι αυτοκίνητο, τα διαμερίσματά του και τις διακοπές του, την έπαρσή του και την Θεοποίηση του εαυτού του και των επιτευγμάτων του. Δεν μπορείς να τον αναγνωρίσεις εξ΄όψεως, δεν διακρίνεται δια γυμνού οφθαλμού. Είναι ο γείτονας μας, ο συγγενής μας, ο φίλος μας, ο πολιτικός, ο δημοσιογράφος , ίσως και εμείς οι ίδιοι. Πως τον αναγνωρίζεις; από τον προφορικό του λόγο τον υβριστικό, τον απαξιωτικό , τον μηδενιστικό , τον χαιρέκακο, αυτόν που εύχεται το κακό του συνανθρώπου του. Ακόμη πιο εύκολα τον διακρίνεις κρυμμένο πίσω από το πληκτρολόγιο ενός υπολογιστή υπό το πέπλο της ανωνυμίας, με τον γραπτό του λόγο, μέσα από την κρυφή του επιθυμία να γίνει δικαστής, δήμιος, ένορκος, δικηγόρος, επιφανής επιστήμονας, αρχιερέας που προβαίνει σε αφορισμούς, ένας παντογνώστης. Μια κοινωνία ανθρώπων, με γνώμη επί παντός επιστητού, εκφρασμένη με απροκάλυπτη χυδαιότητα, μια κοινωνία της νοημοσύνης του google. Όλα τα σφάζω, όλα τα μαχαιρώνω. Τέτοιοι άνθρωποι ενίοτε μετατρέπουν τους λόγους τους και σε πράξεις, βία, φόνοι κλπ. Ο μόνος τρόπος ανάσχεσης των κακουργημάτων αυτών είναι οι νόμοι.

 Τα παραδείγματα αυτής της συμπεριφοράς ουκ ολίγα. Βίαιοι λόγοι και πράξεις λόγω αντίθετων θρησκευτικών πεποιθήσεων, λόγω δήθεν ανωτερότητας ορισμένων ανθρώπινων φυλών (αρία φυλή και ναζί), λόγω διαφορετικού χρώματος δέρματος και ένα σωρό άλλων αιτιών «ων ουκ έστιν αριθμός». Οι πεποιθήσεις, τα πιστεύω, οι αγκυλώσεις, αυτά που μας τσουβάλιασαν στο μυαλό, αυτά που άλλοι μας δίδαξαν από τα παιδικά μας χρόνια, τα συμπλέγματα μας, τα θέλω μας που δεν έγιναν πράξεις ή έργα αλλά και ενίοτε οι διαστροφές μας αναπόδραστα ξυπνούν τον άνθρωπο των σπηλαίων μέσα μας που ελλοχεύει να πάρει τα ηνία του μυαλού μας.

Και δυστυχώς είναι βέβαιο ότι τα ηνία του μυαλού μας πλέον δεν τα κρατάμε εμείς αλλά ο παλαιός άνθρωπος και τα ένστικτά μας. Πως αλλιώς εξηγούνται τα φαινόμενα των επιθέσεων κακίας μεταξύ εμβολιασμένων και ανεμβολιάστων μέσα στην λαίλαπα της πανδημίας που διανύουμε. Ανεμβολίαστοι να παρακαλούν ανοικτά ή ενδόμυχα να αρρωστήσουν ή αποβιώσουν εμβολιασμένοι για να δικαιωθούν για την επιλογή τους αλλά και να προβαίνουν σε ύβρεις αλλά και πράξεις βίας (προσφάτως). Από την άλλη εμβολιασμένοι να αναμένουν να αρρωστήσει κάποιος ανεμβολίαστος για να επιβεβαιώσουν και αυτοί τα πιστεύω τους. Ενδόμυχα ή ανοικτά να χαίρονται γιατί κάποιος μη εμβολιασμένος αρρώστησε. Ακόμη περισσότερο, και δυστυχώς είναι πραγματικότητα, να παρακαλούν να «ψοφήσει» ή να νοσήσει βαριά ένας συνάνθρωπος τους «για να μάθει». Κατάρες εκτοξευόμενες εκατέρωθεν. Σε πιθανή απουσία νόμου οι λόγοι θα γίνονταν και πράξεις, φόνοι και ξυλοδαρμοί. Ένα παλιό τραγούδι του Κώστα Χατζή εκφραζόμενο ειρωνικά για τον σημερινό άνθρωπο ,«Και λεγόμαστε άνθρωποι» ταιριάζει απόλυτα. Ποια είναι η ετυμολογία της λέξης «άνθρωπος»; άνω + θρώσκω, αυτός που βλέπει προς τα άνω. Είμαστε άραγε αυτά τα όντα τα όποια πορευόμαστε και βλέπουμε προς τα πάνω; Μάλλον το αντίθετο, χαμερπείς είμαστε (χαμαί+ έρπω) , με την συμπεριφορά μας και το όξος που βγάζουμε, κυλιόμαστε χάμω. Με μια λέξη της εποχής, γινόμαστε τοξικοί άνθρωποι, άνθρωποι μόνο κατ’ ευφημισμόν. Ταιριάζει απόλυτα η ρήση του Ζαν Πωλ Σαρτρ, «η κόλασή μου είναι ο άλλος». Η ύπαρξη και τα πιστεύω του άλλου είναι η κόλασή μου. Ο φόβος που μου δημιουργεί η διαφορετική άποψη αλλά και η ανάγκη μου να ανήκω σε μια ομάδα, εμβολιασμένων ή μη, με σπρώχνει στο εξοστρακισμό του άλλου «εις το πυρ τα εξώτερον».

Είναι βέβαιο ότι η πανδημία κάποτε θα τελειώσει. Άραγε όμως αυτός ο σκοταδοψυχισμός θα παρέλθει; Σίγουρα έχουν χαλάσει σχέσεις μεταξύ φίλων , συγγενών , έχουν ριζώσει βαθιά στην ψυχή μας αποκλεισμοί ανθρώπων, μίση , υπόνοιες, υπονοούμενα τα οποία μετατρέπουν σιωπηλά τον άνθρωπο σε υπάνθρωπο.

Εκ φύσεως είμαι άνθρωπος θετικός και αισιόδοξος, έχω ελπίδα για τα πάντα. Σχεδόν.. Στο μυαλό μου όμως συνέχεια στριφογυρίζει εκείνος ο στίχος του Νίκου Γκάτσου ,

«Καληνύχτα Κεμάλ, αυτός ο κόσμος δε θα αλλάξει ποτέ, καληνύχτα…»

* Οδοντίατρος, Ορθοδοντικός