Η ισότητα, ως η θεμελιώδης αρχή της δημοκρατίας, είναι κατοχυρωμένη στο Σύνταγμα και βεβαιωμένη από τη νομολογία των δικαστηρίων μας, αφορά δε όχι μόνο τα δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις των πολιτών. Στην αρχή της ισότητας είναι που έχει γίνει μέσα στα χρόνια η τεράστια πρόοδος όσον αφορά την εξίσωση των φύλων, ιδιαίτερα μέσα από την αποκατάσταση της πρέπουσας θέσης των γυναικών οι οποίες ήσαν για αιώνες σε ποικιλότροπα μειονεκτική θέση έναντι των ανδρών. 

Δυστυχώς, όμως, υπάρχει ένας τομέας ο οποίος συνιστά αντίστροφη κραυγαλέα διάκριση εις βάρος των ανδρών και προς όφελος των γυναικών, η υποχρέωση της στρατιωτικής θητείας στην οποία μόνον οι άνδρες υπόκεινται, καθιστώντας την αρχή της ισότητας διάτρητη ως σοβαρή έκπτωσή της. Ο Πλάτων, σε εποχή μάλιστα ισχυρής ανδροκρατίας, είχε υποστηρίξει με συνέπεια την εξίσωση των γυναικών με τους άνδρες σε όλους τους τομείς περιλαμβανομένης της στρατιωτικής υποχρέωσης. Η δε Αριστοτέλεια αρχή της δικαιοσύνης ότι τους ίσους πρέπει να τους μεταχειριζόμεθα ίσα και τους άνισους άνισα, η οποία διέπει όλο το νομικό σύστημα, επίσης επιτάσσει τούτο, εκτός αν θεωρείται ότι οι γυναίκες υστερούν των ανδρών ως προς τον τομέα τούτο ώστε να καθίστανται άνισές τους. Παραδοσιακά το υποτιθέμενα αδύνατο της γυναικείας φύσης ήταν όντως ένας λόγος που οι γυναίκες εξαιρούντο από τη στρατιωτική υποχρέωση, ενώ άλλος συναφής λόγος ήταν η όλη μειονεκτική κοινωνική θέσης τους και ο περιορισμός τους στα οικιακά και τη φροντίδα των παιδιών, αφού, μη έχοντας τα ίδια δικαιώματα με τους άνδρες, δεν είχαν και τις ίδιες υποχρεώσεις.

Με την εξίσωση όμως των γυναικών με τους άνδρες ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχει επιτευχθεί χάρη στην πρόοδο της αρχής της ισότητας, και οι δύο αυτές βάσεις της εξαίρεσης των γυναικών από τη στρατιωτική θητεία έχουν καταρρεύσει. Όπως υπέδειξε ο Πλάτων, οι γυναίκες δεν υστερούν σωματικά των ανδρών, η μόνη διαφορά τους όντας ως προς τον ρόλο τους στην τεκνογονία, είναι δε γεμάτη η ιστορία με περιπτώσεις γυναικών οι οποίες πολεμούσαν ισοδύναμα με τους άνδρες -αρκεί να αναφερθούν μόνο οι Αμαζόνες, η Τόμυρις των Μασσαγετών και η Αρτεμισία των Αλικαρνασσέων, αλλά και οι Σπαρτιάτισσες νέες που ασκούνταν όπως και οι άντρες- έχει περάσει δε ο καιρός που ο, σώμα με σώμα, πόλεμος καθιστούσε τη σωματική ρώμη κρίσιμη αφού η τεχνολογία έχει επιφέρει σαρωτική αλλαγή της πολεμικής τέχνης. 

Εξάλλου, η στρατιωτική θητεία, μη εξυπακούοντας και πολεμική εμπλοκή, αναλώνεται σε γυμνάσια και τόσα άλλα είδη υπηρεσίας που μπορούν να επιτελούνται το ίδιο από άνδρες ή από γυναίκες. Οι γυναίκες, συμμετέχοντας εξίσου πλέον σε όλα τα επαγγέλματα, δεν υπάρχει στρατιωτική υπηρεσία στην οποία να μη μπορούν να απασχοληθούν. Είναι μάλιστα από χρόνια δεδομένη η συμμετοχή τους στην αστυνομική υπηρεσία, που προσομοιάζει στη στρατιωτική, αλλά και στην ίδια την επαγγελματική στρατιωτική υπηρεσία. Στο Ισραήλ οι γυναίκες υπηρετούν στρατιωτική θητεία όπως και οι άνδρες χωρίς οποιοδήποτε πρόβλημα.

Η υπαγωγή των γυναικών στην υποχρέωση της στρατιωτικής θητείας όχι μόνο θα εξαλείψει την υφιστάμενη ανωμαλία στην αρχή της ισότητας, αλλά και θα συμβάλει στην εδραίωση της αξιοπρέπειας των γυναικών. Δεν είναι αξιοπρεπές, όπως δεν είναι και δίκαιο, να απαλλάσσεσαι χωρίς λόγο υποχρεώσεων, τις οποίες μάλιστα θα αναλάβουν κάποιοι άλλοι, ούτε είναι αξιοπρεπές να δέχεσαι, με την απαλλαγή αυτή, την ανισότητα υπό μορφή μειονεκτήματος την οποία αυτή επιφέρει εξυπακούοντας ότι οι γυναίκες υστερούν των ανδρών σε αυτό τον τομέα. Το αξιοπρεπές αντανακλά και στο ίδιο το κράτος αφού αφορά το επίπεδο της προόδου του προς την αρχή της ισότητας και τις σύγχρονες αντιλήψεις.

Η υποχρέωση στρατιωτικής θητείας των γυναικών θα συμβάλει και στη σύντμηση της διάρκειας της στρατιωτικής θητείας, ίσως μέχρι και το ήμισυ, αφού οι ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό θα μπορούν να προσαρμοσθούν ανάλογα. Αυτό δεν είναι μικρό όφελος, ιδιαίτερα αφού ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας στερεί τον υπηρετούντα ανάλογου χρόνου σπουδών ή επαγγελματικής απασχόλησης, είναι δε δεδομένη η πολύμορφα μειονεκτική θέση στην οποία βρίσκονται τώρα οι άνδρες που αρχίζουν τις ανώτερες σπουδές τους ή την επαγγελματική τους σταδιοδρομία με τουλάχιστον ένα –και μέχρι προ τινος δύο– χρόνο καθυστέρηση έναντι των γυναικών. Η αποκατάσταση της ισότητας της υποχρέωσης θα επιφέρει έτσι και αποκατάσταση του δικαίου με την ίση κατανομή της υποχρέωσης και την επακόλουθη μείωση της διάρκειάς της. 

Η στρατιωτική θητεία των γυναικών θα συμβάλει όμως και στην παροχή και σε αυτές του οφέλους το οποίο έχουν οι άνδρες από αυτή, δηλαδή την αίσθηση της υπηρεσίας και προσφοράς, την ωρίμανση του χαρακτήρα και τη συνειδητοποίηση των ευεργετημάτων της πειθαρχίας και της συλλογικής δράσης, αλλά και της συνεργασίας ανδρών και γυναικών στη βάση της ισότητας.

Επιχειρήματα όπως ο κίνδυνος παρεκτροπών από την κοινή στρατιωτική θητεία ανδρών και γυναικών μόνο προφάσεις μπορούν να συνιστούν, δοθέντος ότι σε όλα τα επαγγέλματα υπάρχει κοινή απασχόληση, ούτε έχουν ανάγκη οι σημερινοί νέοι την κοινή στρατιωτική απασχόληση για να συνάψουν σχέσεις, δοθείσας της ευκολίας με την οποία οι μεταξύ τους σχέσεις αναπτύσσονται στην εποχή αυτή της χειραφέτησης και της ελευθερίας.

*Πρώην πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου.