Για χρόνια ήταν καλά «κρυμμένη» ανάμεσα στους λόφους της ημιορεινής Πάφου. Μία αρραγής «κάψουλα» παρθένας φυσικής ομορφιάς, όπου για αιώνες ο άνθρωπος ζούσε αρμονικά με τη φύση. Σύμφωνα με τους ειδικούς, εκεί στην αέναη ροή του νερού του ομώνυμου ποταμού, ο οποίος πηγάζει από το Δάσος της Πάφου και είναι ο έκτος μεγαλύτερος της Κύπρου, διασώθηκε μέχρι τις μέρες μας ένα μωσαϊκό από σπάνιους στην Κύπρο υδρόφιλους τύπους οικοτόπων. Εν ολίγοις, εδώ έχουμε να κάνουμε με μία βιβλική Εδέμ.

Ας περάσουμε όμως στην επικαιρότητα. Πλέον, η απόφαση κατασκευής του δρόμου Πάφου – Πόλεως Χρυσοχούς μέσα από την κοιλάδα της Έζουσας μπορεί να θεωρηθεί τετελεσμένο γεγονός. Είναι θέμα χρόνου να εισβάλουν οι μπουλντόζες στην περιοχή, που έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Προστατευομένων Περιοχών NATURA 2000 ως «Τόπος Κοινοτικής Σημασίας» με βάση την Ευρωπαϊκή Οδηγία 92/43/ΕΟΚ και ως «Ζώνη Ειδικής Προστασίας» για τα πουλιά με βάση την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2009/147/ΕΚ. Παρά την αρνητική γνωμοδότηση από την Περιβαλλοντική Αρχή, λόγω των σοβαρών επιπτώσεων του έργου στον βιότοπο, το σημερινό Υπουργικό Συμβούλιο κήρυξε το έργο ως «δημοσίου συμφέροντος» και έπεσαν στις 13 Μαΐου οι υπογραφές του συμβολαίου. Αναμένεται η κατασκευή δρόμου δύο λωρίδων κυκλοφορίας από την Αγία Μαρινούδα μέχρι το Στρουμπί, μήκους 15,5 χλμ. Με προοπτική αναβάθμισής του σε αυτοκινητόδρομο τεσσάρων λωρίδων, σε μελλοντική φάση.  Θα χρειαστεί να κατασκευαστούν δύο διατρητικές σήραγγες μήκους 720 και 290 μέτρων η κάθε μια και πέντε κοιλαδογέφυρες συνολικού μήκους 1.500 μέτρων. 

Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι o νέος δρόμος θα βοηθήσει σημαντικά τους κατοίκους της επαρχίας Πάφου και ιδιαίτερα τις κοινότητες που αντιμετωπίζουν προβλήματα αστυφιλίας αφού εγκληματικά οι Κυβερνήσεις δεν προχώρησαν μέχρι σήμερα. Όμως, αυτό θα γίνει με περιβαλλοντικό ρίσκο, με τον κίνδυνο να απειληθεί ένας από τους ελάχιστους στο είδος του βιότοπους που απέμειναν στην Κύπρο. Επίσης, φαίνεται ότι δεν εξετάστηκαν επαρκώς εναλλακτικές λύσεις, όπως απαιτείται από τον Νόμο, και γνωρίζοντας κανείς τις συνήθεις πρακτικές, θα μπορούσε εύλογα να εικάσει την προσπάθεια εξυπηρέτησης συγκεκριμένου τουριστικού θερέτρου που γειτνιάζει με τον βιότοπο.

Ο δρόμος, πιστεύω, είναι το ένα απειλητικό πλοκάμι που έρχεται να ζώσει την περιοχή. Το άλλο, που θα μπορούσε στην πορεία να εξελιχθεί πολύ μεγαλύτερο από το πρώτο, έχει να κάνει με την «όρεξη» για τουριστική ανάπτυξη της κοιλάδας, κάτι που εκδηλώνεται ανοιχτά το τελευταίο διάστημα, τόσο από κοινότητες της Έζουσας όσο και από το τουριστικό θέρετρο. Αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκη κακό, λαμβάνοντας υπόψη την αστυφιλία που προαναφέραμε, όμως πρέπει οπωσδήποτε να μπουν αυστηροί φραγμοί. Το ιστορικό προηγούμενο σε άλλα μέρη του νησιού, όπου στον βωμό του κέρδους και της ανάπτυξης δημιουργήθηκαν ανεπανόρθωτες περιβαλλοντικές ζημιές, δεν πρέπει να επαναληφθεί σε μία περιοχή NATURA 2000. Η πλούσια βιοποικιλότητα πρέπει να προστατευτεί, ώστε το Διπλογέρακο, το μόνο είδος γερακίνας που φωλιάζει στην Κύπρο και απαντάται στην Έζουσα, να προστατευτεί. Όπως και το σπάνιο μεγαλόσωμο, γεράκι Πετρίτης. Επίσης, τα δέκα είδη φυτών που περιλαμβάνονται στο κόκκινο βιβλίο της κυπριακής χλωρίδας, το οποίο περιλαμβάνει τα πιο σπάνια και απειλούμενα φυτά του νησιού, κι άλλα που ενδεχομένως να μην έχουν ανακαλυφθεί ακόμη και να αποτελέσουν στο μέλλον νέα καταγραφή για την Επιστήμη. Αλλά και τα άλση με τα πλατάνια, που σχηματίζουν εντυπωσιακές στοές πάνω από το τρεχούμενο νερό. Και τα υδρόβια είδη, όπως η νερόκοτα, που ζουν και αναπαράγονται στους πυκνούς καλαμώνες. Και πολλά μεταναστευτικά, όπως ο Νυχτοκόρακας, η Αλκυόνη και η Μικροπουλάδα, που οι ήχοι τους φτάνουν και αντηχούν σε ερείπια παλιών εκκλησιών, οικισμών και νερόμυλων. 

Για όλα αυτά τα πολύτιμα, που η παρουσία τους διακυβεύεται, πρέπει ή όχι λοιπόν να ανησυχούμε για την Έζουσα;