Ο Ralph Waldo Emerson, Αμερικανός φιλόσοφος του 19ου αιώνα είχε επισημάνει στο παρελθόν: «Στη Δημοκρατία κάθε άνθρωπος είναι αναγκαίος». Εύστοχα και διαχρονικά άραγε; Στις μέρες μας, ο οποιοσδήποτε θα μπορούσε να διαπιστώσει ότι σε πολλά σύγχρονα και δημοκρατικά κράτη της Ευρώπης, οι αρχές της συλλογικότητας, της πλειοψηφίας, αλλά και της πρόσβασης όλων των πολιτών ανεξαρτήτως φύλου, χρώματος, θρησκείας, καταγωγής, ιδεολογίας, κ.α., τηρούνται κατά κόρον, στις θέσεις διοίκησης και εξουσίας των εκάστοτε πολιτειακών θεσμών.
Εντούτοις, ακόμη και σήμερα στην Κύπρο σε αρκετές νευραλγικές θέσεις Ηγεσίας Δημοσίου, ή και Ιδιωτικού τομέα, διαπιστώνεται ότι επικρατούν μοντέλα ηγεσίας και management που είναι σημαντικό να εκσυγχρονιστούν, ώστε να γίνουν περισσότερο ευέλικτα και να υπηρετούν τις σύγχρονες ανάγκες.
Η αγορά εργασίας του σήμερα έχει ανάγκη από νέα πρόσωπα και αναζητεί ένα πρότυπο Ηγεσίας, σε διάφορους τομείς, το οποίο είναι σε θέση να καινοτομήσει, προσφέροντας ευέλικτες λύσεις και δημιουργώντας περισσότερες θέσεις εργασίας. Ακόμη, δίνοντας ώθηση σε μεγαλύτερο ποσοστό νέων ατόμων, όπως πχ. σε απόφοιτους τριτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με τη συμμετοχή σε περισσότερα προγράμματα εξασφάλισης Επαγγελματικών Προσόντων, εργασιακής πείρας και κυρίως ευκολότερη και ταχύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά προγράμματα και ευκαιρίες χρηματοδότησης επιχειρήσεων, όπως πχ. Προγράμματα Νεανικής, ή και Γυναικείας επιχειρηματικότητας, χωρίς επίπονες γραφειοκρατικές διαδικασίες, είναι αναγκαίο.
O τομέας της Ηγεσίας και του Ανθρώπινου Δυναμικού, εκ των πραγμάτων, είναι ουσιώδες να ενδυναμωθεί και να τυγχάνει μεγαλύτερης στήριξης από την Πολιτεία, έχοντας κατά νου, ότι μεγάλο μέρος στην Κυπριακή αγορά εργασίας προέρχεται από νέους και νέες, με ακαδημαϊκή κατάρτιση και τεχνογνωσία, όπως επίσης και μεγαλύτερη εξοικείωση στη χρήση της τεχνολογίας και του διαδικτύου.
Τα άτομα αυτά μπορούν με τις γνώσεις, τη φρεσκάδα στις ιδέες και την προσαρμοστικότητά τους να αξιοποιηθούν, να ενδυναμωθούν και ανάλογα με τις ικανότητες τους να αναλάβουν και θέσεις ηγετικές σε διάφορους τομείς.
Οι κλάδοι όπως ο τουρισμός, η υγεία, η παιδεία, η ενέργεια, πράσινη και γαλάζια, καθώς και η επιπλέον ενίσχυση προγραμμάτων νεανικής επιχειρηματικότητας είναι τομείς στους οποίους η Πολιτεία χρειάζεται να εγκύψει. Είναι απαραίτητο επίσης, να δημιουργηθούν περισσότερα Κέντρα Πληροφόρησης (ΚΕΠΛΗ) Νέων και να προωθηθούν στο κοινό σε μεγαλύτερο βαθμό, οι υπηρεσίες του Eurodesk Κύπρου, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ευκαιριών που παρέχονται από διάφορους φορείς προς τους νέους. Ταυτόχρονα, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν και πλατφόρμες άμεσης στήριξης ενηλίκων και ιδιαίτερα των νέο-εισερχόμενων στην αγορά εργασία, από κρατικούς φορείς. Η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου σώματος Ηγεσίας και διοίκησης, με δημόσια αρωγή, το οποίο θα παρέχει εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες, ενδοεπιχειρησιακής κατάρτισης και ευκαιρίες ανέλιξης και καριέρας τόσο στην Κύπρο, όσο και στο εξωτερικό, θα ήταν μια δυναμική αρχή.
Οι νέοι στη μικρή κοινωνία της Κύπρου, αξίζει και θα πρέπει να έχουν περισσότερες ευκαιρίες πρόσβασης και συμμετοχής σε ηγετικές θέσεις, με σωστή καθοδήγηση από εμπειρογνώμονες, άτομα κύρους και δίκτυα ανάπτυξης. Ο δρόμος της Ηγεσίας εάν είναι μοναχικός και αυταρχικός έχει αποδειχθεί και στο παρελθόν ως αναποτελεσματικός. Αντίθετα, όταν εξασφαλίζει τη στήριξη και τη δυναμική της ομάδας, μπορεί να έχει μεγαλύτερα οφέλη.
Παρά το γεγονός ότι έχουν γίνει πολλά θετικά βήματα, μπορούν να γίνουν και περισσότερα. Η Ηγεσία θα μπορούσε να παραλληλιστεί και με μια παρτίδα σκάκι. Ωστόσο, εν έτει 2021, δεν είναι δυνατόν να εξακολουθούμε να αναρωτιόμαστε αν ο βασιλιάς μπορεί να υπερισχύσει της βασίλισσας, ή και το αντίστροφο. Οι επικρατούσες συνθήκες προβάλουν επιτακτική την ανάγκη για αλλαγή προτύπων, ανασυγκρότηση πρακτικών και μετασχηματισμό. Το ζητούμενο που παραμένει είναι το αποτέλεσμα κάθε παρτίδας, να μην είναι επιζήμιο για τα πλείστα κομμάτια του παιχνιδιού.
Εάν οι νέοι θα μπορούσαν να αποτελέσουν στρατηγική κίνηση-ματ στη σκακιέρα της ηγεσίας και λύση σε πολλά και ποικίλα θέματα, είναι ένα ζήτημα που σίγουρα θα απασχολήσει και στο ευρύ μέλλον.
*Καθηγήτρια Ελληνικής Φιλολογίας, MSc Εκπαιδευτικής Διοίκησης και Ηγεσίας.
