Είμαστε οπωσδήποτε κοινωνία μοντέρνα. Οι πολίτες διαπρέπουμε στην υιοθέτηση σύγχρονων σκέψεων και πρακτικών, αλλά και στη χρήση νέων τεχνολογιών. Σε τέτοιο βαθμό που, θαρρείς, θέλουμε να ξεκόψουμε από κάθε τι παλαιό. Πόσες οικογένειες έχουν παρατήσει το σταθερό τηλέφωνο, τώρα που κάθε μέλος κατέχει το δικό του smartphone; Πολλοί δε σνομπάρουν και το e-mail, στρεφόμενοι στα πιο γρήγορα apps. Είναι κι’ εκείνοι που αρνούνται να διαβάσουν μια οδηγία πρόσβασης σε ένα προορισμό, με συνέπεια να ‘χάνονται’ ή να φτάνουν αργοπορημένοι, λόγω ατελειών στα google maps.
Άλλοι πάλι, μπαίνουν σε κρίσιμες επαγγελματικές συναντήσεις χωρίς μολύβι και χαρτί, με κατάληξη να ‘χάνουν’ ουσιώδη σχόλια, αφού δεν προλαβαίνουν να τα πληκτρολογήσουν ηλεκτρονικά. Όσο για την ανάγνωση, είναι σπορ με ολοένα φθίνουσα αποδοχή, επειδή η πλειονότητα διαβάζει πια ‘διαγώνια’: τον τίτλο, την εικόνα, και πάμε παρακάτω. Αν αμφιβάλλεις, αγαπητέ αναγνώστη, ρώτησε τον εαυτό σου και γύρω σου, πόσο χρόνο αφιέρωσες να φρεσκάρεις τις γνώσεις σου για το 1821, και να ανασυντάξεις τις δικές σου θέσεις φέτος που γιορτάζουμε τα 200 χρόνια του. Κι’ ας έχουν γραφτεί και νέα βιβλία και πάμπολλα άρθρα.
Απομακρυνόμαστε, λοιπόν, από τα παλαιά, μάς φαίνονται βαρετά, αχρείαστα, εμείς πια κινούμαστε με αστραπιαίες ταχύτητες μπροστά, γιατί να κοιτάζουμε πίσω; Τα μάτια σου όταν οδηγείς ένα όχημα οφείλουν να είναι προσηλωμένα μπροστά, σωστά; Δεν παύουν όμως σε τακτά διαστήματα να κοιτάζουν και στον καθρέπτη, για να ξέρεις τι γίνεται πίσω σου. Η ισορροπία ανάμεσα στο μπρος και στο πίσω φέρνει το μέτρο, σ’ αυτά που κάνουμε και μας κυκλώνουν.
Το «μέτρον άριστον» δίδαξε ένας από τους επτά σοφούς της αρχαίας Ελλάδας, ο Κλεόβουλος ο Ρόδιος (6ος π.Χ. αιώνας). Σημαίνει να αποφεύγει ο άνθρωπος τις ακρότητες και να αντιλαμβάνεται τις καταχρήσεις σ’ αυτά που γίνονται. Δείτε πόση ανάγκη έχουμε αυτή την πυξίδα, για βοήθημα στα σύγχρονα θέματα που μας ταλανίζουν.
Οι βουλευτικές εκλογές (30/5/21) έγιναν με κύριο θέμα τη διαφθορά, αφού η διαφθορά πρωταγωνίστησε στις διακηρύξεις των κομμάτων. Θα περίμενε ένας μακρινός παρατηρητής το αποτέλεσμα να έφερνε ανακατατάξεις στους συσχετισμούς δυνάμεων. Αυτό δεν έγινε. Οι ψηφοφόροι έδειξαν, με την αποχή ή την ψήφο τους, ότι ‘δε βαριέσαι, όλοι στην εξουσία είναι διεφθαρμένοι, αφού το να κατέχεις εξουσία συνεπάγεται διαπλοκή’. Έτσι, με την απογοήτευση πως τα πράγματα δεν αλλάζουν, ψήφισε ο καθένας από συνήθεια στις εκλογές.
Το αποτέλεσμα ισοδυναμεί με συγχωροχάρτι για τη διαφθορά. Είπαν οι πολίτες ότι μπορείτε να προβαίνετε σε μεγάλες ενέργειες διαφθοράς, δεν χρειάζεται πια να κρύβεστε, είτε μικρές είτε μεγάλες, εμείς ανεχόμαστε τις δράσεις σας. Με τον ίδιο τρόπο που ανεχόμαστε τις εξεταστικές επιτροπές που μασούν τα λόγια τους χωρίς να φέρνουν κάθαρση. Ανεχόμαστε τις τεράστιες αναβολές και καθυστερήσεις στα δικαστήρια (σύμπτωση ο ενεργός ρόλος δικηγορικών γραφείων στις εκδόσεις ‘χρυσών’ διαβατηρίων;). Ανεχόμαστε ανήλικα παιδιά να οδηγούν τα αυτοκίνητα των γονιών τους (είναι μαγκιά). Ανεχόμαστε τα ναρκωτικά που καλλιεργούμε, εισάγουμε, διακινούμε σε μαθητές, φοιτητές και στρατιώτες, και μ’ αυτά πλουτίζουμε (τόση έγνοια για τη νεολαία!). Ανεχόμαστε τους χούλιγκαν που συχνά βανδαλίζουν τοίχους και πινακίδες τροχαίας.
Ο σκεπτόμενος αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι σε κάθε παράδειγμα χάσαμε το μέτρο. Η διαφθορά έχει ξεφύγει από κάθε όριο. Δεν είναι πια οι ελάχιστοι, οι απόβλητοι που εμπλέκονται, είναι οι πολλοί. Όσο επρόκειτο για εξαιρέσεις διαφθοράς, αισθανόμασταν ότι όταν χρειαστεί, μπορούμε να κλείσουμε την στρόφιγγα. Τώρα πια τα προβλήματα γιγαντώθηκαν. Από πού να αναζητήσουμε την σωτηρία;
Στα δύσκολα, χρειαζόμαστε μια ριζική ανατροπή στην αντιμετώπιση των πραγμάτων, ένα paradigm shift. Είναι ανάγκη να ορθώσουν ανάστημα οι αδιάφθοροι του τόπου, οι μέχρι τώρα σιωπηλοί, είτε ευκατάστατοι ή βιοπαλαιστές. Για να προκαλέσουν μια νέα συσπείρωση δυνάμεων, οριζόντια στα κόμματα. Φαντάζει δύσκολο εγχείρημα. Αλλά οι δυνάμεις του καλού στα δύσκολα θα βάλουν τα δυνατά τους!
* Ph.D., Σύμβουλος και Εκπαιδευτής Στελεχών Επιχειρήσεων και Νέων
