Το άρθρο αυτό το αφιερώνω στον Πατέρα και στην Μητέρα μου που μου δίδαξαν την αξία της τιμιότητας, του κόπου και της αλληλεγγύης, σε ένα πολύ μικρό, αδύναμο αλλά και μεγαλειώδη πυρήνα, της οικογενειακής επιχειρηματικότητας.
Μετά από πολλά χρόνια ενασχόλησης μου σε οικογενειακές επιχειρήσεις, είµαι ευγνώμων για τις εμπειρίες πού απέκτησα και που προέρχονται από όλες τις πλευρές του πρίσµατος της οικογενειακής επιχείρησης.
Όλα αυτά τα χρόνια έμαθα ένα βασικό κανόνα ο οποίος επιβεβαιώνεται κάθε μέρα και περισσότερο.
«Επιχείρηση χωρίς κόπο δεν µπορεί να επιβιώσει για πολύ και επιχείρηση χωρίς σκοπό δεν έχει λόγο να υπάρχει.»
Οι οικογενειακές επιχειρήσεις µπορεί να είναι από ένα μικρό µμαγαζί των δύο ατόµων µέχρι ενας τεράστιος οργανισµος που απασχολεί χιλιάδες εργαζομένους σε πολλές χώρες. Ο τρόπος διοίκησης μιας οικογενειακής επιχειρήσεις εξαρτάται κυρίως από τον τρόπο οργάνωσης που έχει επιλέξει ο ιδρυτής της αλλά και κάποιες φορές και από το µέγεθος της, Τα διοικητικά µοντέλα οικογενειακών και µη οικογενειακών επιχειρήσεων έχουν οµοιότητες, αλλά και σηµαντικές διαφορές. Οι διαφορές έγκεινται κυρίως στο βαθµό οργάνωσης, υιοθέτησης διαδικασιών, ανάθεσης αρµοδιοτήτων και οπωσδήποτε στο σύστηµα λήψης αποφάσεων. Στις οικογενειακές επιχειρήσεις περισσεύει η ταχύτητα, η ευελιξία και το «κουµάντο» του αφεντικού, ενώ στις πολυεθνικές έχουµε αυστηρές διαδικασίες. Ένας ισορροπημένος συνδυασµός ευελιξίας και συστήµατος είναι ο ιδανικός για να διασφαλίσει µια οικογενειακή επιχείρηση οµαλή και εποικοδοµητική πορεία.
Στις οικογενειακές επιχειρήσεις η εταιρική κουλτούρα αντικατοπτρίζει 100% τις αξίες της εκάστοτε επιχειρηματικής οικογένειας, οι οποίες µμεταφέρονται αυτούσιες στην επιχείρηση και καθορίζουν το προφίλ της. Αξίες όπως η τιµιότητα, ο κόπος, η αλληλεγγύη κάνουν τις οικογενειακές επιχειρήσεις αήττητες.
Επιπλέον οι εργαζόμενοι µιας επιχείρησης έχουν άµεση επίδραση στα αποτελέσµατα, την κερδοφορία, την πρόοδο και την ανάπτυξή της. Όπου οι εργαζόµενοι αντιµετωπίζονται µε σεβασµό και τους δίνονται ευθύνες έτσι ώστε να αισθάνονται και οι ίδιοι µικροί επιχειρηµατίες, τα αποτελέσµατα της επιχείρησης είναι σαφώς καλύτερα από εκείνα των επιχειρήσεων στις οποίες απλώς τους ανατίθενται καθήκοντα τα οποία πρέπει να εκτελέσουν µέσα σε συγκεκριµένα πλαίσια χωρίς να µπορούν να πάρουν πρωτοβουλίες.
Μια από τις σημαντικότερες στιγμές, ίσως το κομβικό σημείο μιας οικογενειακής επιχείρησης, είναι η παράδοση της σκυτάλης. Είναι λογικό ότι θα υπάρξει διαφορετική προσέγγιση και ιδεών µμεταξύ των διαφορετικών γενεών αλλά πρέπει να υπάρχει χώρος ώστε να µπορεί να εκφράσει ο καθένας τις απόψεις του, όπως επίσης είναι σηµαντικό να υπάρχει ανοιχτό µυαλό και θετική διάθεση ώστε να συγκεραστούν οι διαφορετικές απόψεις. Στις οικογενειακές επιχειρήσεις υπάρχουν σηµαντικές οικογενειακές αξίες, όπως η αλληλεγγύη, αλλά υπάρχουν και οι παθογένειες της οικογένειας, όπως η µη αντίληψη ή η µη αποδοχή της πραγµατικότητας. Ειδικά όταν πρόκειται για τα βλαστάρια του, είναι δύσκολο ένας επιχειρηµατίας-γονιός να παραδεχτεί ότι η κόρη ή ο γιος του δεν είναι κατάλληλοι να αναλάβουν τα ηνία της οικογενειακής επιχείρησης. Είναι για αυτό ακριβώς τον λόγο που πολλές φορές οι πιο προοδευτικοί και ανοιχτόμυαλοι επιχειρηματίες κρατούν για τον εαυτό τους τον ρόλο του µμέτοχου και αφήνουν τη διοίκηση της επιχείρησης στα χέρια επαγγελματιών.
Τέλος, ένα εξίσου σημαντικό θέμα στις οικογενειακές επιχειρήσεις είναι η ισορροπίες μεταξύ επιχείρησης και οικογένειας. Το ερώτημα είναι μεγάλο και για πολλούς άλυτο.
΄΄Η επιχείρηση πάνω από την οικογένεια ή η οικογένεια πάνω από την επιχείρηση?΄΄
Πολύ επιτυχημένοι επιχειρηματίες συντάσσονται µε την πρώτη επιλογή, γιατί γνωρίζουν ότι αυτός είναι ο µόνος σίγουρος δρόµος να εξασφαλίσουν τη µμακροπρόθεσμη ευηµερία της ίδιας της οικογένειας.
Προσωπικά όμως για έμενα το µυστικό της επιτυχίας βρίσκεται στην ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων μέσα σε μια οικογενειακή επιχείρηση και στην σκληρή δουλεία προς όλες τις κατευθύνσεις.
Managing Director Brandlinked
