Ο τομέας της υγείας βρίσκεται στον αυτόματο πιλότο τις τελευταίες εβδομάδες. Η κατάσταση στα κρατικά νοσηλευτήρια που έχουν επωμιστεί σχεδόν αποκλειστικά το βάρος των νοσηλειών με SARS-CoV-2 δεν είναι πλέον οριακή, αλλά τραγική. Δεν νοείται να αυξάνεται ο αριθμός των κλινών για άτομα μολυσμένα με κορωνοϊό σε βάρος άλλων παθήσεων και περιστατικών που χρήζουν φροντίδας από τα νοσοκομεία. Δεν επιτρέπεται οι Κύπριοι πολίτες να μην έχουν πρόσβαση στις απαραίτητες υπηρεσίες υγείας. Τον Δεκέμβριο είχαμε οδηγηθεί σε lockdown, όταν ο ημερήσιος αριθμός κρουσμάτων κυμαινόταν μεταξύ 90 και 150. Προς τι η τρέχουσα σιγή ιχθύος, τη στιγμή που ο αριθμός των ημερήσιων κρουσμάτων έχει ξεπεράσει τα 800; Μήπως πρόκειται για ακόμα μια θυσία στον βωμό των επικείμενων βουλευτικών εκλογών; Ποιον ή ποιους περιμένουμε να μας συμβουλεύσουν;
Το εθνικό σύστημα υγείας, το επίτευγμα του κάθε Κύπριου πολίτη, χρόνιου ή άλλου πάσχοντα, έχει πληγεί ανεπανόρθωτα. Δεν θα ήταν υπερβολικό να αναφερόμαστε πλέον σε «εθνικό σύστημα COVID-19» που οδεύει προς την πλήρη κατάργηση του Γενικού Συστήματος Υγείας, την ολοκληρωτική ισοπέδωση των κρατικών νοσηλευτηρίων και όχι μόνον. Ως εκ τούτου, εάν δεν ληφθούν δραστικά μέτρα από έγκριτους επιστήμονες και εμπειρογνώμονες, μάχιμους στον χώρο της υγείας, της ιατρικής και της δημόσιας υγείας, θα χάσουμε σύντομα κάθε ελπίδα και θα αρχίσουμε να θρηνούμε θύματα.
Πολλοί από εμάς παρακολουθούμε στενά τα τεκταινόμενα του χώρου της υγείας και είμαστε γνώστες, σε κάποιο βαθμό, των όσων συμβαίνουν τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Μέχρι σήμερα, θεωρούσα ότι έπρεπε να σιωπήσω για να μην υπάρχουν αντιπαραθέσεις στον χώρο της υγείας και για να μην προκληθεί περισσότερη σύγχυση στον Κύπριο πολίτη, ο οποίος εδώ και ένα χρόνο βομβαρδίζεται καθημερινά με νέα για την πανδημία. Εάν συνεχίσει η σιωπή όλων μας, θα είμαστε απόλυτα συνένοχοι για όλα τα λάθη και τις παραλείψεις, με εξαίρεση τις οικονομικές ατασθαλίες που έχουν επισημανθεί και είναι δευτερευούσης σημασίας για την υγεία του πολίτη.
Θα ήθελα να αναφερθώ, καταρχάς, στη λανθασμένη πορεία και διενέργεια των τεστ ταχείας ανίχνευσης αντιγόνου COVID-19 (rapid test) για έλεγχο του γενικού πληθυσμού και των εργαζομένων και την επανεκκίνηση της οικονομίας. Πρόκειται, αναντίλεκτα, για μια μη στοχευμένη και συνεπώς πολύ επικίνδυνη παγίδα που έχει συντείνει στην εκθετική αύξηση των θετικών κρουσμάτων. Δεδομένης της ευαισθησίας τους σε εξαιρετικά υψηλό ιικό φορτίο, δεν επιτρέπουν στις αρχές να αναγνωρίσουν εγκαίρως τα θετικά περιστατικά, με αποτέλεσμα να δίνουν αίσθημα ψευδούς ανακούφισης και ελευθερίας και να παραπλανούν πολίτες και ιατρούς, συμβάλλοντας στη ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων, των νοσηλευόμενων και των διασωληνωμένων στα κρατικά νοσηλευτήρια που ήταν ήδη σχεδόν πλήρη προ της πανδημίας.
Σημειώνω, χαρακτηριστικά, ότι οι 1,570 περίπου κλίνες των κρατικών νοσηλευτηρίων ήταν δεσμευμένες, σύμφωνα με δεδομένα της Στατιστικής Υπηρεσίας, το 2015, στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας κατά 81,9% (με αριθμό ελεύθερων κλινών τις 90 από 496), στο Νοσοκομείο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ’ κατά 65,6% (με αριθμό ελεύθερων κλινών τις 74 από 217), στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας κατά 70,7% (με αριθμό ελεύθερων κλινών τις 81 από 201), στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου κατά 59,7% (με αριθμό ελεύθερων κλινών τις 39 από 96), στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού κατά 76,5% (με αριθμό ελεύθερων κλινών τις 96 από 408) και στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου κατά 72,7% (με αριθμό ελεύθερων κλινών τις 42 από 154). Με δεδομένα της Στατιστικής Υπηρεσίας για το 2018, τα ιδιωτικά νοσοκομεία παγκύπρια διαθέτουν συνολικά 1398 κλίνες, εκ των οποίων οι περισσότερες απευθύνονται σε ιδιώτες. Με βάση τα στοιχεία αυτά που πιθανόν να έχουν διαφοροποιηθεί ελάχιστα τα τελευταία χρόνια, εάν και εφόσον ανταποκρίνονται στην αλήθεια, πώς είναι δυνατό να δεσμευτούν 400 κλίνες για τον κορωνοϊό σε παγκύπρια βάση, με αριθμό ελεύθερων κλινών τις 422; Τα κρατικά νοσηλευτήρια θα παραλύσουν, υποστελεχωμένα σε έναν βαθμό και με σωρεία αδυναμιών και κενών, όπως λ.χ. την περιορισμένη γνώση των ατόμων που διοικούν και τη βραδύτητα στην λήψη μέτρων, συνεπεία της μη ολοκλήρωσης της αυτονόμησής τους προ της πανδημίας. Εκτός αυτών, είναι πλέον πέρα από εμφανή τα σημάδια κόπωσης του υφιστάμενου ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού.
Σημειώνω, επίσης, ότι τα βασικά μέτρα ατομικής προστασίας, όπως η ορθή χρήση μάσκας, το πλύσιμο των χεριών, η τήρηση αποστάσεων, αλλά και τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας δεν τηρούνται αυστηρά από όλους και δεν υπάρχει συνεχής έλεγχος για την τήρησή τους, με αποτέλεσμα ο ιός να μεταδίδεται απρόσκοπτα στην κοινότητα. Εν προκειμένω, ηχηρή είναι η απουσία της Αστυνομίας και των αρμόδιων οργάνων εποπτείας για την τήρηση των μέτρω και των κατά καιρούς διαταγμάτων.
Κατά δεύτερον, είναι ιδιαίτερα ανησυχητική η πορεία του εμβολιαστικού προγράμματος που ακολουθεί παραδείγματα χωρών που έχουν αποτύχει. Από τη στιγμή που τα εμβόλια είναι το μοναδικό μας όπλο κατά της πανδημίας, θα έπρεπε να είχαμε ήδη προχωρήσει σε μαζικούς εμβολιασμούς, παρέχοντας τα εμβόλια μέσω της πλατφόρμας εμβολιασμού, των προσωπικών ιατρών και των φαρμακείων, ανάλογα με τις ενδείξεις αποθήκευσής τους.
Όλα τα διαθέσιμα εμβόλια είναι ελεγμένα, εξάλλου, από αξιόπιστα ρυθμιστικά σώματα στα οποία πρέπει να έχουμε εμπιστοσύνη και να μην τίθεται θέμα αμφιβολίας ή αναξιοπιστίας. Ο πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να ενημερώνεται για τα επιμέρους σκευάσματα, αλλά από μάχιμους ιατρούς και λειτουργούς δημόσιας υγείας, ώστε να λαμβάνει σαφείς οδηγίες και όχι να βάλλεται καθημερινά από τις κινδυνολογίες όλων όσοι δράττονται λεπτών δημοσιότητας. Με κάθε σεβασμό και ευχαριστίες προς τους επιστήμονες που συμμετέχουν στην μάχη κατά της πανδημίας, οι πλείστοι εκ των οποίων δεν έχουν επαφή με τη μάχιμη ιατρική, είναι παράλογο και παράδοξο να μην ακούγονται και να εισακούονται οι απόψεις των μάχιμων ιατρών, με ενδονοσοκομειακή πείρα. Πώς είναι δυνατόν να καταρτίζεται οποιοδήποτε πλάνο και οποιαδήποτε πολιτική, χωρίς τη συμβολή των ανθρώπων αυτών;
Η δε Πύλη Εμβολιασμού έχει αποτύχει παταγωδώς, καθότι έχει δημιουργήσει δυσκολίες, προβλήματα και πρόσθετο άγχος στον πολίτη που προσπαθεί να προλάβει το εμβόλιο που επιθυμεί. Από τη στιγμή που όλα τα εμβόλια προστατεύουν από σοβαρή νόσηση και από τη στιγμή που έχουν ήδη καλυφθεί εμβολιαστικά οι ευάλωτες ομάδες, γιατί υπάρχει ακόμα δυνατότητα επιλογής;
Η Κύπρος είναι ένα μικρό νησί και θα έπρεπε να είναι η πρώτη χώρα που θα έπλεε εκτός της πανδημίας. Ο χρόνος τρέχει αυτή τη φορά εναντίον μας και όχι υπέρ μας. Πρέπει να εμβολιαστούμε άμεσα εάν θέλουμε να επιστρέψουμε σε μια κανονικότητα. Για να αποφύγουμε τα χείριστα, είναι επιτακτική η ανάγκη για ολικό lockdown μερικών εβδομάδων και η επίσπευση των εμβολιασμών. Επιβάλλεται η στενή παρακολούθηση για την εφαρμογή των μέτρων και η στήριξη των επιχειρήσεων που βρίσκονται σε μαρασμό. Δεν έχουμε χρόνο για την προβολή δήθεν επιτυχιών, για προεκλογικές εκστρατείες, κινδυνολογίες, παραφιλολογίες και πειραματισμούς. Πρέπει να δράσουμε. Τώρα.
BSC, MSc, PhD
