Διανύουμε, όχι αισίως, το δεύτερο έτος της πανδημίας και το τρίτο lockdown. Δεν είμαστε η χώρα με τα λιγότερα lockdown στην Ευρώπη, δεν είμαστε 5οι στη διαχείριση, δεν έχουμε γίνει δέκτες του πιο πλουσιοπάροχου πακέτου στήριξης. Για του λόγου το αληθές – εφόσον συγκεκριμένοι κυβερνητικοί παράγοντες δεν παρουσιάζουν ευαισθησίες επ’ αυτού – περάσαμε περίπου όσα lockdowns πέρασαν και οι άλλες χώρες της Ευρώπης (λιγότερα μόνο από την Ελλάδα: https://ig.ft.com/coronavirus-lockdowns/), σε καμία περίπτωση δεν είχαμε τα πιο πλουσιοπάροχα πακέτα στήριξης, ενώ ταυτόχρονα είχαμε από τα πλέον σκληρά μέτρα σε όλη τη μέχρι τώρα διάρκεια της πανδημίας. Μάλιστα σε συγκεκριμένες περιόδους π.χ. τον Μάιο 2020 και τον Ιανουάριο 2021, είχαμε τα σκληρότερα μέτρα στην ήπειρο (https://www.bsg.ox.ac.uk/research/research-projects/covid-19-government-response-tracker). Παράλληλα εντός του 2021 είχαμε τα ψηλότερα ποσοστά επιδείνωσης της κατάστασης από τα κράτη της ΕΕ, μαζί με την Κροατία και την Δανία.
Βρείτε ολοκληρωμένο το προφίλ της Κύπρου εδώ: https://ourworldindata.org/coronavirus/country/cyprus
Open source για παγκόσμια στοιχεία εδώ: https://github.com/OxCGRT/covid-policy-tracker
Και στοιχεία για τα πακέτα στήριξης παγκοσμίως εδώ: https://www.ilo.org/global/topics/coronavirus/regional-country/country-responses/lang–en/index.htm#UN
Δεν θα αναλωθούμε όμως ξανά στην ευρύτερη εικόνα. Θα μιλήσουμε για τη νεολαία. Σε σχέση με τον παγκόσμιο πληθυσμό, τα άτομα κάτω από την ηλικία των 30 ετών είναι περίπου 50%. Στην Κύπρο ο σχετικός πληθυσμός αγγίζει το 40% και αποτελεί πέραν του 25% του έμψυχου εργατικού δυναμικού. Ο πληθυσμός γερνάει με καλπάζοντες ρυθμούς (από 2.5 παιδιά ανά ζευγάρι το 1980 πλέον μετράμε κάτι περισσότερο από 1), ενώ ταυτόχρονα τουλάχιστον 1 στους 5 νέους μεταναστεύει (Eurostat). Τί κάνει όμως το κράτος για αυτά τα δεδομένα και ειδικότερα εντός της πανδημίας;
Είδαμε από την αρχή της πανδημίας πρωτοσέλιδα και ειδήσεις με μουσική από θρίλερ, τη νεολαία να στοχοποιείται για όλα τα δεινά. Αυτή έφερε τον ιό στην Κύπρο, αυτή τον μεταδίδει σε πάρκα, θάλασσες και ακτές, αυτή αψηφά τα μέτρα, αυτή είναι η κύρια ομάδα διασποράς, αυτή βγαίνει στους δρόμους και διαμαρτύρεται, αυτή “ζευγαρώνει”, αυτή κυκλοφορεί όταν γίνονται χαλαρώσεις κ.ο.κ. Σε αντιδιαστολή συχνά μπαίνει και η θεωρία ότι τα νεαρά άτομα δεν κινδυνεύουν από τον ιό, εξού και δεν ενδιαφέρονται για να προστατευτούν και να προστατεύσουν, κάτι που δεν ισχύει ούτε στο πρώτο σκέλος ούτε στο δεύτερο.
Όσο κι αν πονάνε όμως οι αναφορές, περισσότερο πονάνε τα δεδομένα διαβίωσης της νεολαίας. Βασική ανάγκη για τις εν λόγω ηλικιακές ομάδες είναι η κοινωνικοποίηση, κάτι που στερείται με ακραία και πολλές φορές ακατανόητα μέτρα από την αρχή της πανδημίας. Αυτό το πρόβλημα όμως έχασε τη θέση του στην κορυφή της λίστας εδώ και καιρό. Τη θέση του πήραν η ανεργία, η αδυναμία διατήρησης ανεξάρτητης ζωής, η κουτσουρεμένη παιδεία, το άγχος για το μέλλον, η κατάθλιψη (ένα στα δύο άτομα 18-29 ετών παρουσιάζει συμπτώματα κατάθλιψης αναφορικά με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εργασίας και το 60% άγχος αποτυχίας).
Ως γνωστό, μεγάλη μερίδα της νεολαίας εργάζεται ή καλύτερα εργαζόταν στον χώρο της εστίασης και του τουρισμού και σε άλλες παρεμφερείς βιομηχανίες που έχουν πληγεί ίσως και ανεπανόρθωτα από την πανδημία. Όχι μόνο έχουν μείνει εκτός εργασίας, αλλά με τις συνθήκες που επικρατούν στο χώρο με την ανασφάλιστη εργασία να οργιάζει, στην πλειοψηφία έχουν μείνει και εκτός πολιτικής των όποιων επιδομάτων δόθηκαν. Παράλληλα, τόσο οι τιμές των ενοικίων όσο και το ύψος των διδάκτρων όπου εφαρμόζεται δεν μετακινήθηκαν ούτε ευρώ, έστω κι αν ασκήθηκαν σχετικές πιέσεις.
Οι γενιές κάτω των 30 ετών, με το ψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και ρυθμού παραγωγής στην ιστορία της Κύπρου ζουν με τους χαμηλότερους μισθούς της τελευταίας εικοσαετίας και το υψηλότερο κόστος ζωής. Είναι οι ίδιες γενιές που τους καταλογίζεται αδιαφορία, με πρόφαση την αποχή τους από τις κάλπες, αντί για απελπισία. Είναι οι ίδιες γενιές που δεν βλέπουν φως στην άκρη του τούνελ και δεν μπορούν να αφουγκραστούν το κράτος να προσπαθεί να το ανάψει.
Αντίθετα, στη δραματική αυτή κατάσταση έρχεται να προστεθεί το μέτρο του κορονοπάσου. Ένα μέτρο που κατά πολλούς νομικούς, συμπεριλαμβανομένου του τέως Γενικού Εισαγγελέα, είναι αντισυνταγματικό για σειρά λόγων και ουσιαστικά έρχεται να εξαναγκάσει όλα τα άτομα κάτω των 30 να κάνουν τεστ ανά 72 ώρες, για να μπορούν να κυκλοφορήσουν. Κάτι που εκτός από αντισυνταγματικό, είναι και εξαιρετικά επώδυνο όπως προειδοποιούν οι γιατροί και όπως γνωρίζουν όσες και όσοι ήδη το υπόκεινται.
Πουθενά στον προγραμματισμό δεν διαφαίνεται ημερομηνία εμβολιασμού αυτού του 40% του πληθυσμού ή του ¼ του εργατικού δυναμικού. Πουθενά δεν φαίνεται πλάνο ειδικά διαμορφωμένο για την στήριξη της νεολαίας, ούτε σε εργασιακό επίπεδο, ούτε σε εκπαιδευτικό, ούτε σε ψυχολογικό. Τα ίδια άτομα που τέθηκαν στο περιθώριο από την αρχή, είναι τα ίδια άτομα που δεν στηρίχθηκαν σε κανένα επίπεδο και τα ίδια άτομα που θα κληθούν να βιώσουν τις συνέπειες της πανδημίας και να τις ανατρέψουν.
Η νεολαία κινεί την Κύπρο του σήμερα και θα διαμορφώσει την Κύπρο του αύριο. Δεν θα ξεχάσει το ξύλο στις παραλίες το περασμένο καλοκαίρι, ούτε το ξύλο στους δρόμους τον περασμένο Φεβρουάριο. Δεν θα ξεχάσει ότι όσο τα γραφεία και οι εκκλησίες ήταν ανοικτές, τα σχολεία, πανεπιστήμια, χώροι εστίασης και εκδρομικοί χώροι ήταν κλειστά. Σε καμία περίπτωση όμως δεν υποτιμούμε το μέγεθος των δυσκολιών που ολόκληρη η κοινωνία αντιμετωπίζει. Σε καμία περίπτωση δεν ζητάμε προτεραιότητα. Ζητούμε την αυτονόητη υπευθυνότητα, λίγο σεβασμό παραπάνω, κατανόηση, προοπτική και κανένα εμβόλιο αν σας βρίσκεται. Αυτά μόνο…
* Ειδικός Πολιτικής Επικοινωνίας
