Με αφορμή το νέο lockdown, αλλά κυρίως την εδώ και πάνω από ένα χρόνο μάχη μας εναντίον της Covid 19, είναι σκόπιμο να αναφερθούμε στο θέμα των εμβολιασμών, αλλά και τη διαχείριση των συνεπειών της πανδημίας. Οι συνέπειες αυτές είναι αρκετές και έντονες, σε κοινωνικό, οικονομικό και φυσικά στο επίπεδο των υπηρεσιών υγείας. Όπως συμβαίνει σε κάθε αντίστοιχη περίπτωση, κάθε κρίση φέρνει μαζί της την αμφισβήτηση, σε λιγότερο ή περισσότερο βαθμό. Ειδικά λόγω της πανδημίας ακούγονται και γράφονται σχόλια που αμφισβητούν τους επιστήμονες της υγείας σε αρκετές περιπτώσεις. Ερχόμενος σε άμεση επαφή με την επιστημονική κοινότητα κατά την ακαδημαϊκή μου πορεία και έχοντας δουλέψει αρκετά πάνω στον τομέα της έρευνας, θα ήθελα να τοποθετηθώ ξεκάθαρα. Άποψή μου είναι ότι θα πρέπει να εμπιστευόμαστε την Επιστήμη. Η επιστήμη στελεχώνεται από ανθρώπους και οι συγκεκριμένοι αυτοί άνθρωποι συνεισφέρουν εδώ και πάρα πολλά χρόνια για το καλό όλων μας. Ειδικότερα στον τομέα της Υγείας η συνεισφορά είναι, χωρίς υπερβολή, τεράστια. Ας σκεφτούμε μόνο πόσο έχει βελτιωθεί όχι μόνο η ποιότητα της ζωής μας, αλλά και η διάρκεια της ζωής μας μέσα στα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα τώρα, στη διάρκεια της πανδημίας, δεν θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί. Η επιστημονική κοινότητα από την αρχή της Covid 19 βρίσκεται σε μια διαρκή επαγρύπνηση και δουλεύει ακατάπαυστα, μαζί με όλους τους επαγγελματίες υγείας. Εκτός από την περίθαλψη και τη θεραπεία, η πιο μεγάλη συνεισφορά της Επιστήμης ήταν και θα παραμείνει η παρασκευή των εμβολίων. Τα εμβόλια αυτά είναι ασφαλή και δεν θα μπορούσαν να μην είναι, από τη στιγμή που περνούν από πάρα πολλούς και κυρίως συγκεκριμένους ελέγχους πριν βγουν στην παραγωγή.
Όσον αφορά στις παρενέργειές τους, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι, στατιστικά, οι παρενέργειες αντανακλούν ένα πολύ μικρό ποσοστό και δεν αποτελούν σοβαρό κίνδυνο. Το πιο σημαντικό που πρέπει να τονιστεί εδώ είναι ότι το κέρδος που έχουμε από τον εμβολιασμό είναι κατά πολύ – πολύ περισσότερο σημαντικό από κάποιες πιθανές -και έχει σημασία να επισημαίνουμε τη λέξη «πιθανές»- παρενέργειες. Κατά συνέπεια και χωρίς επιφύλαξη συστήνω τον εμβολιασμό. Και εγώ ο ίδιος έχω εμβολιαστεί. Πιστεύω στην Επιστήμη και για αυτό προχώρησα να το κάνω. Παροτρύνω όλους να ακολουθήσουν, να δείξουν εμπιστοσύνη. Η ιστορία της Βιολογίας αποδεικνύει και αποτελεί την καλύτερη εγγύηση ότι πρέπει να το πράξουμε. Θα πρέπει χαρακτηριστικά να αναφέρουμε ότι σε χρόνο ρεκόρ, από 5-6 διαφορετικές πηγές μάλιστα, έχουν ανακαλυφθεί και δημιουργηθεί εμβόλια για έναν νέο ιό, πράγμα εντελώς αδύνατον για τα δεδομένα προηγούμενων δεκαετιών.
Είναι σκόπιμο σε αυτό το σημείο να αναφερθεί ότι δεν τίθεται θέμα προτίμησης για ορισμένα εμβόλια. Οι στατιστικές δείχνουν ότι τα εμβόλια έχουν ικανή αξιοπιστία, οπότε μπορούμε ως κοινότητα να προχωρήσουμε ώστε να απελευθερωθούμε σταδιακά από τον ιό αυτό, δημιουργώντας μια ασπίδα προστασίας. Όλα τα εμβόλια ουσιαστικά εκπαιδεύουν με «ταχύρρυθμα μαθήματα» τον οργανισμό μας ώστε να είναι σε θέση να ανταποκριθεί και να βγει νικητής.
Τα εμβόλια, χωρίς να αποτελούν πανάκεια, θα βοηθήσουν να ξεπεράσουμε την κρίση. Είναι η ασπίδα προστασίας μας, ώστε, και αυτό είναι το σημαντικό, να αφεθούμε περισσότερο ελεύθεροι να ζήσουμε την καθημερινότητά μας. Ένα αρκετά μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας είναι και η εργασία μας, το επιχειρείν, το εμπόριο, οι υπηρεσίες και ούτω καθ’ εξής. Ως διευθυντής ενός ομίλου επιχειρήσεων, αντιλαμβάνομαι αυτή τη διασύνδεση και την αποφασιστική βοήθεια στην ανάκαμψη από την κρίση.
Όσο περισσότερο καταφέρουμε να αποφορτίσουμε το σύστημα υγείας τόσο το καλύτερο. Θέλουμε λιγότερους ασθενείς, λιγότερους θανάτους, λιγότερες εντατικές νοσηλείες. Μια πιθανή υπερφόρτωση των δομών υγείας θα οδηγούσε σε κατάρρευση, με αλυσιδωτές αντιδράσεις για τον κόσμο και για την οικονομία, που ήδη βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα πιεσμένη περίοδο. Η οικονομία είναι τομέας που συγκοινωνεί με όλους τους άλλους. Το κόστος ενός lockdown, παρότι μεγάλο, είναι αναλογικά μικρό σε σχέση με το κόστος μιας οικονομικής και κοινωνικής κατάρρευσης.
Οι αλλαγές στην οικονομία έχουν κοινωνικό αντίκτυπο. Οι δύο βασικοί αυτοί πυλώνες συνδέονται, με την ποιότητα ζωής να είναι ο συνδετικός κρίκος. Εδώ ακριβώς έρχεται η επιστήμη και η τεχνολογία, με την ιατρική γνώση, τις υποδομές υγείας και τους εμβολιασμούς, να υποστηρίξουν και να αποτρέψουν την κατάρρευση της ποιότητας ζωής μας που δοκιμάζεται. Αποκτώντας ανοσία διασφαλίζουμε την ποιότητα ζωής μας, εμποδίζουμε τη διάλυση του κοινωνικού ιστού και την τεράστια πίεση στην οικονομία. Η κρίση αυτή είναι μακροχρόνια, είναι δύσκολη, και για να λέμε την αλήθεια, ο ιός αυτός ήρθε για να μείνει. Θα παραμείνει στη μεγάλη συλλογή των δεδομένων ασθενειών της ανθρωπότητας, όπως η γρίπη Α ή Β για παράδειγμα. Η εμπιστοσύνη στην Επιστήμη είναι μονόδρομος. Όλο αυτό θα αποτελεί ένα ακόμα δίδαγμα στην ιστορία μας. Θα το κατανοήσουμε, θα το αντιμετωπίσουμε και, όπως όλες τις άλλες φορές, θα κυριαρχήσουμε και θα το ελέγξουμε.
* Διδακτορικός ερευνητής στον τομέα της Γενετικής και διευθυντής των Pavlides Labs.