Η αμυντική θωράκιση των ελληνικών νησιών αποτελεί σημαντικό ζήτημα στην ευρύτερη θεματολογία των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Ωστόσο, η μοναδική διαφορά μεταξύ των δυο κρατών, την οποία αναγνωρίζει η ελληνική διπλωματία, είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, δηλαδή, τα ζητήματα που αφορούν την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Το ζήτημα των ελληνικών νησιών και κατ’ επέκταση οτιδήποτε αφορά την ελληνική άμυνα δεν υπόκεινται σε καμία συζήτηση με την Τουρκία. Δεν είναι, δηλαδή, διαπραγματεύσιμα.
Ο Τούρκος πρόεδρος προέβη σε μερικές δηλώσεις κατόπιν και των τελευταίων συναντήσεών του με τον Έλληνα πρωθυπουργό, οι οποίες αποτέλεσαν στη συνέχεια επίσημη διατύπωση της τουρκικής προεδρίας. Στην εξ όσων φαίνεται προσυνεννοημένη, σχετική ερώτηση δημοσιογράφου, που σύμφωνα με τον ίδιο τα ελληνικά νησιά θα έπρεπε να ήταν ήδη αποστρατιωτικοποιημένα, ο πρόεδρος Ερντογάν εννόησε με ξεκάθαρο τρόπο ότι συζήτησε αυτό το θέμα με τον πρωθυπουργό Μητσοτάκη και αναφέρθηκε, επίσης, στην παράλληλη συνεννόηση του Τούρκου ΥΠΕΞ με τον Έλληνα ομόλογό του.
Εάν για χάριν της συζήτησης που προέκυψε, κατόπιν και των δηλώσεων του Τούρκου προέδρου, αποδεχθούμε τον όρο της εκ μέρους του διαρροής, θα λέγαμε ότι προσπαθεί να εμπλέξει την Ελλάδα σε μια συζήτηση, στην οποία η τελευταία μέχρι σήμερα παρουσιάζεται, όπως προαναφέρθηκε, ανένδοτη. Με αυτό τον τρόπο, ο Τούρκος πρόεδρος, επιχειρεί την αντιστροφή της πραγματικότητας θέλοντας να δώσει την εντύπωση ότι η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται και είναι αδιάλλακτη, σε αντίθεση με την Τουρκία, η οποία είναι έτοιμη να συζητήσει ανοιχτά και εφ’ όλης της ύλης. Εδώ, εγείρεται το ερώτημα κατά πόσον η συγκεκριμένη δήλωση αποτελεί διαρροή ή εάν ο Τούρκος πρόεδρος ήταν απλώς αποκαλυπτικός. Αυτό που ήθελε να πει, το είπε ξεκάθαρα. Η διάψευση εκ μέρους την ελληνικής διπλωματίας θα πρέπει να υπεισέλθει με τον ίδιο δημόσιο, αποκαλυπτικό τρόπο.
Η Τουρκία είναι μια αναθεωρητική δύναμη και ως τέτοια δεν μπορεί να εμπνέει εμπιστοσύνη, ιδιαίτερα όταν διαπραγματεύεται με τον αιώνιο, γείτονα εχθρό. Οι ιστορικές πραγματικότητες και η πρότερη γνώση που αντλείται από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις διαχρονικά, αλλά και από τις προθέσεις του προέδρου Ερντογάν την τελευταία εικοσαετία, θα πρέπει να καθιστούν την ελληνική διπλωματία προσεκτική και υποψιασμένη.
Η αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών αποτελεί μια εκ των βασικών αξιώσεων της Τουρκίας έναντι της Ελλάδος και ως τέτοια θα παραμείνει, γι’ αυτό και η ελληνική διπλωματία επιβάλλεται να παραμένει ταγμένη στην πάγια πρακτική όλων των ελληνικών κυβερνήσεων, όπως ακριβώς αναφέρθηκε πιο πάνω: Ζητήματα άμυνας και κυριαρχίας δεν είναι διαπραγματεύσιμα.
Υ.Γ. Ο ελληνισμός παράγει ακόμα ήρωες. Η πτώση του Canadair στην Κάρυστο δεν εγείρει μόνο ζητήματα περαιτέρω οργάνωσης και ενισχυμένου εξοπλισμού. Οι πυρκαγιές στη Ρόδο, στην Κέρκυρα και αλλού, αλλά κυρίως η παρούσα αντιμετώπισή τους είναι αποτέλεσμα της σύνολης προσέγγισης του πολιτικού συστήματος και κατ’ επέκταση του προσωπικού που το υπηρετεί, και ταυτόχρονα αναδεικνύει τη θέση της κοινωνίας ή τη θέση που μπορεί να έχει η κοινωνία. Οι εμπρησμοί αποτελούν μέρος ενός πολιτικού συστήματος το οποίο χρειάζεται την εκ βάθρων ανασύστασή του. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ετοιμότητα της κοινωνίας να υπερασπιστεί το ζωτικό της χώρο με όρους άμεσης αυτορρύθμισης. Αυτή η συμπεριφορά της κοινωνίας θα συμβάλει ακριβώς στην επανατοποθέτηση του βιούμενου πολιτικού συστήματος σε μια άλλη τυπολογία, προκαλώντας, εν καιρώ, την επανάσταση των εννοιών, όπως είναι η δημοκρατία ή η ολιγαρχία.
Εάν επαναπροσδιοριστούν οι έννοιες, τότε θα αναζητηθούν και οι νέοι τρόποι που θα οδηγήσουν στη μετάβαση σε ένα πολιτικό σύστημα στο οποίο θα επανεξεταστεί η σχέση κοινωνίας και πολιτικής, με την πρώτη να εισέρχεται στο πεδίο της δεύτερης. Η παραγωγή ηρώων δεν αποτελεί την απάντηση στην αντιμετώπιση των κρίσεων. Ο ελληνισμός χρειάζεται τους ανθρώπους του για να ανθίσει, δεν χρειάζεται άλλους νεκρούς ήρωες.
* Πολιτικός Επιστήμων, επικεφαλής της IS Pegasus Coaching & Consulting Ltd.
