Δύσκολο να γράψει κάποιος σήμερα, για εκείνη την ένδοξη γενιά του 1955. Δύσκολα μπορεί η γραφίδα μας να περιγράψει τα αισθήματα. Δύσκολο ακόμα να αναφερθεί ένας δεκαεπτάχρονος, όπως ο γράφων, στους εφήβους εκείνους που πολέμησαν για την ελευθερία!
Εξήντα εννέα ολόκληρα χρόνια μετά, το ίδιο ρίγος συγκίνησης μας κυριαρχεί κάθε 1η του Απρίλη! Ο πρώτος κρότος δεν ήταν πρωταπριλιάτικο ψέμα. Με την βοήθεια του Θεού -όπως έγραψε στη προκήρυξη ο θρυλικός Διγενής- τα νεαρά αμούστακα παιδιά, πήραν τα όπλα και πρώτα στάθηκαν στα οδοφράγματα και τις πλατείες, καταφρονώντας τους Εγγλέζους. Ο βρετανικός αποικιακός Λέοντας, έμελλε να πέσει από δεκαπεντάρηδες και δεκαεξάρηδες που σώμα με σώμα μάχονταν, σαν έτοιμοι από καιρό, σαν θαρραλέοι -κατά τον ποιητή- για να ελευθερώσουν την πολύπαθη πατρίδα τους.
Εκείνο το “ουδέποτε” του Χόπκινσον, ήταν γραφτό να αντηχήσει στα βουνά του Μαχαιρά και να αναβιώσει τη Μάχη των Θερμοπυλών. Ήταν γραφτό ακόμα, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, να ενσαρκωθεί στον Κυριάκο Μάτση με το «Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα αλλά περί αρετής» και η θυσία των παλληκαριών του Αχυρώνα, να στήσει ξανά διθυράμβους δόξας και τιμής, ομοίους με εκείνους στο Χάνι της Γραβιάς.
Από την 1η Απριλίου 1955, ο παλμός της Κύπρου χτυπούσε αγωνιστικά. Οι νέοι και οι νεανίδες, ξεχύνονταν στους δρόμους, για να βροντοφωνάζουν και να ακούσει η Αγγλιτέρα πως «Την Ελλάδα θέλομεν κι ας τρώγωμεν πέτρες!» Ουδείς ξεχνά την αγωνιστικότητα των Ελλήνων της Κύπρου και την περιφρόνηση που επιδείκνυαν μπρος το θάνατο. Κορμιά σαν τις λαμπάδες επάλλονταν και ο δυνάστης φοβόταν. Η θυσία των μαθητών και νέων στο βωμό της Ελλάδας και της Ελευθερίας, ήταν δράση θαυμασμού και απέραντης εθνικής ανάτασης.
Ελληνορθόδοξη η πίστη του Πετράκη Γιάλλουρου, του νεαρού μαθητή από το Ριζοκάρπασο, που εφονεύθη από τους Εγγλέζους το 1956 σε μαθητική διαδήλωση. Η δολοφονική σφαίρα έπληξε τον ενθουσιώδη νέο στην καρδιά, όμως και εκείνη τη στιγμή, ως κύκνειο άσμα, με όλη τη δύναμη της φωνής του, ανεφώνησε “ζήτω η ένωσις”.
Ο Πάφιος ήρωας-ποιητής, ο μαθητής Ευαγόρας Παλληκαρίδης, έμελλε στα 18 του έτη, να γνωρίσει τον βρόγχο της θηλιάς και της αγχόνης. Στα εννέα δευτερόλεπτα νεκρικής σιγής που απλώθηκαν στις κεντρικές φυλακές, ο λεβέντης Βαγορής, πέρασε στην αιωνιότητα. Κι όμως εκεί, στα επουράνια της θεϊκής βασιλείας, συνάντησε το αδικοχαμένο αδέρφι του. Το Σταυραετό του Μαχαίρα, που η φυγή του είχε μόλις 11 ημέρες προηγηθεί.
Ο Γρηγόρης, ως νέος Λεωνίδας, ανεφώνησε από τα βουνά του Μαχαιρά, με δρακόντεια φωνή το θρυλικό “μιλών λαβέ” και ο αντίλαλός του κούφανε τα αυτιά του κατακτητή. Κούφανε τα αυτιά του δυνάστη και γαλήνεψε τις ψυχές των νεκρών που κείτονταν στο χώμα υπέρ πίστεως και πατρίδος. Μάρκος Δράκος, Λένας και Καραολής, Πατάτσος και Ζάκος, Μαυρομμάτης και Παναγίδης, Μάτσης και Κουτσόφτας, Δημητρίου και Μιχαήλ ευφράνθηκαν και φώναξαν από ψηλά τον όρκο των Αθηναίων, την πατρίδα ουκ ελάττω παραδώσω!
Το ζήτημα της Ένωσης, μαγνήτιζε τα πλήθη. Ο κόσμος ανιδιοτελώς, επρόσφερε το καθετί για τον αγώνα. Οι μανάδες και οι πατεράδες έκλαψαν για τα παιδιά τους, έφριξαν, μα, κοιτώντας τις ουράνιες νεφέλες, είπαν χαλάλι! Ήξεραν πως τα παιδιά τους είχαν συμφιλιωθεί με το θάνατο από καιρό. Είχαν εναποθέσει στη μήτρα του εθνισμού τους, το προπατορικό ελληνικό σπέρμα Σαλαμινομάχων και Μακεδονομάχων, Κολοκοτρώνηδων, Ανδρούτσων και Μιαούληδων!
Η μνεία στους αγωνιστές της λευτεριάς δεν είναι πράγμα προαιρετικό, επιβάλλεται. Διότι σήμερα, κανείς δεν μπορεί να υψώσει τα μάτια στον ουρανό με ελαφρά καρδία. Είμαστε όλοι συνένοχοι! Κρίμα που στην δίκη τους εθνική υπερηφάνεια και την ψυχική ανάταση, προδοθήκαμε στον υλισμό, στην υπνηλία και στην ραστώνη!
Αιωνία σας η μνήμη παλληκάρια!
Ζήτω η ΕΟΚΑ!
Ζήτω η 1η του Απρίλη!
*Ο Χρυσοβαλάντης Ανδρέου, είναι μαθητής, πρώην μαθητής-πρέσβυς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην Κύπρο και πρώην παιδοβουλευτής
