Το ρουσφέτι εγέννησε την διαπλοκή, η διαπλοκή εγέννησε τη διαφθορά, η διαφθορά σκότωσε την ηθική και γέννησε την ατιμωρησία. Η ατιμωρησία εγέννησε την ασυδοσία, η ασυδοσία αχρήστευσε την δικαιοσύνη και εγέννησε την αλαζονεία. ‘Ολα τούτα δημιούργησαν την γενική απαξίωση του κράτους. Και στο τέλος η κοινωνία παρέμεινε χωρίς λογοδοσία, χωρίς διαφάνεια. Η έλλειψη λογοδοσίας και διαφάνειας εγέννησαν τον αυταρχισμό. Και η νέα κοινωνία απέρριψε τον πολιτικό σύστημα και στράφηκε προς μια απολίτικη και απολίτιστη κατάσταση, όπου κυριαρχεί η απόρριψη των πάντων και η επιβολή νέων μορφών διαμαρτυρίας και νέων μορφών ηγεσίας; Που αποτελεί παραμόρφωση της ηγεσίας και αυτών που την διεκδικούν.
Τα κόμματα απαξιώθηκαν, οι πολιτικοί νιώθουν να εξευτελίζονται και οι νέοι καθοδηγούνται από τα ΜΜΕ, από το τικ τικ, από τα λάικ, και από την αναζήτηση νέων μορφών διαμαρτυρίας. Αντί η κοινωνία να επιλέγει και να ψηφίζει τους ικανότερους για να την εκπροσωπούν και να νομοθετούν, επιλέγει την απόρριψη και την παράλογη διαμαρτυρία, επιλέγει εκείνους που είναι εναντίον όλων.
Η κοινωνία βρίσκεται υπό κρίση. Αρχές και αξίες έχουν παραμερισθεί. Το οικονομικό συμφέρον έχει καταστεί η πρώτη αξία της κοινωνίας. Η οικονομική ευρωστία και ο εύκολος πλουτισμός έχει καταστεί το μέτρον της επιτυχίας και η επιτομή της προσωπικής καταξίωσης. Η κοινωνία έχει φτάσει στον πάτο. Δεν μπορεί να πάει πιο κάτω και πιο πίσω. Και θα ακολουθήσει ένα δύσκολο δρόμο για να πάει μπροστά και ανεβεί ξανά ψηλά.
Δυο είναι οι μεγάλες δυνάμεις που μπορούν να ανατρέψουν την κοινωνική κατάρρευση. Το ένα είναι η πλούσια ελληνική μας παράδοση, όπως εκδηλώνεται με τον πολιτισμό και τις αξίες της ιστορίας μας. Φορέας και ενεργοποιός δύναμη αυτών των αξιών είναι η παιδεία μας.
Η παιδεία μας μπορεί να επανοπλίσει την νέα γενιά με τις αρχές και αξίες της κοινωνίας, που την καθοδηγούσαν τον περασμένο αιώνα, την εποχή της δύσκολης ζωής με τον υψηλό δείκτη ηθικών αξιών και κανόνων συμπεριφοράς και πολιτικών εκδηλώσεων.
Η παιδεία μας μπορεί να εμφυσήσει στην νέα γενιά την απέχθεια προς το ρουσφέτι και την διαπλοκή. Να τους καλλιεργήσει την ευθύνη για την ορθότητα των πράξεων και των ενεργειών τους και τη συνέπεια. Και να τους κάμει να κατανοήσουν ότι κάθε παρέκκλιση από τους κανόνες της ηθικής και τους νόμους της πολιτείας τιμωρείται. Και η τιμωρία να γίνει η απαράβατη συνέπεια κάθε παρανομίας.
Τα παιδιά πρέπει από τη νεαρή ηλικία να μάθουν να χειρίζονται με υπευθυνότητα κάθε δραστηριότητά τους. Να λογοδοτούν για κάθε τι που τους αναθέτουν και για κάθε στοιχείο που τους εμπιστεύονται. Να ενεργούν με διαφάνεια, για να νιώθουν την βεβαιότητα ότι η ομάδα τους, και η κοινωνία εγκρίνουν τις ενέργειές τους. Να επιδιώκουν την λογοδοσία και τη διαφάνεια και να την θεωρούν υποχρέωσή τους, ακόμα και αν οι άλλοι δεν την απαιτούν.
Όταν όλοι νιώθουν την ανάγκη διαφάνειας και λογοδοσίας, όταν όλοι απαιτούν διαφάνεια και λογοδοσία από αυτούς που εκλέγουν ή που διορίζονται σε υπεύθυνες θέσεις, τότε το ρουσφέτι δεν θα βρίσκει έδαφος να ευδοκιμεί. Τότε η διαπλοκή δεν θα μπορεί να δημιουργηθεί και η διαφθορά δεν θα μπορεί να ευδοκιμήσει. Τότε θα δημιουργηθεί η πίστη για αλλαγή και η νέα γενιά θα αποβάλει τις κακές πρακτικές που έφερε στην κοινωνία η ασυδοσία και η ατιμωρησία. Υπάρχει ακόμα ελπίδα να ζήσει η νέα γενιά σε κράτος δικαίου και σε περιβάλλον δικαιοσύνης.
