Η ασφάλεια του κράτους κι η προστασία των πολιτών είναι αδιαπραγμάτευτα. Για μια ιδανική Πολιτεία, ο Πλάτων θέλει φιλόσοφο-βασιλιά να φροντίζει για την ευδαιμονία της κοινωνίας και την ασφάλειά της. Για τη σωτηρία της πόλης ο Πλάτων θέλει αλλαγή της κοινωνικής δομής, βελτίωση της παιδείας και υπερίσχυση της σωφροσύνης, σοφίας, ανδρείας, δικαιοσύνης, φιλαλήθειας. Βέβαια, η θεωρία του για ηγέτη-φιλόσοφο είναι κάπως ουτοπική και απίθανη στις μέρες μας κι ας περιοριστώ σε όσα λέει ο φιλόσοφος Κορνήλιος Καστοριάδης ότι «δεν υπάρχει τέλεια και ιδανική πολιτεία, αλλά δίκαιη ή δικαιότερη». Ο ηγέτης λυτρώνεται, αν λυτρώνει πρακτικά την κοινωνία του, με εργαλεία- π.χ. παιδεία, οικονομία, τεχνολογία και με συνεργασία των πολιτών (αν τους πείθει).
Πριν από δύο δεκαετίες καλέστηκα να δώσω σειρά μαθημάτων στην κυπριακή Αστυνομία. Ανάμεσα σε όσα δίδαξα (και που αργότερα έτυχαν καλής εφαρμογής) ήταν η χρήση τεχνολογίας για έλεγχο των παρανομιών και για αύξηση της παραγωγικότητας της Αστυνομίας. Η κινητή κάμερα σε περιπολικά είναι ένα μικρό παράδειγμα. Η τοποθέτηση έξυπνων καμερών σε πολυσύχναστα μέρη θα ενισχύσει την καταστολή και ασφάλεια. Μα οι εγκληματίες μαθαίνουν γρήγορα την τεχνολογία και την εφαρμόζουν. Η Αστυνομία ενεργεί μόνη. Δεν συνεργεί με το υφυπουργείο Τεχνολογίας ή τα Πανεπιστήμια για να αναβαθμίζει τα δικά της εργαλεία π.χ. να ελέγχει τους επισκέπτες στις Φυλακές –ακόμα κι ένα μικρό παιδί- αν μεταφέρουν ναρκωτικά στον φυλακισμένο ή να σπάζει κώδικες του κινητού του για να αποκαλύπτονται οι παρανομίες του, οι συνεργάτες, τα «κρυμμένα».
Ναι, υπάρχουν και οικονομικά εργαλεία με τα οποία το Υπουργείο Δικαιοσύνης και η Αστυνομία θα απογύμνωναν τον εγκληματία και θα απέφεραν έσοδα στο κράτος. Ένα οικονομικό και διοικητικό μέτρο θα ήταν να μετακινηθούν στην 1η Γραμμή Δράσης πλείστοι αστυνομικοί που «στέκουν» άπρακτοι σε πολλές Πρεσβείες, Υπουργεία, Φορείς. Αν ένας ύποπτος δεν μπορεί να αιτιολογεί την πηγή και τον σκοπό των χρημάτων που συλλαμβάνεται να έχει στην κατοχή του, τότε ας υπάρξει νόμος που να επιτρέπει στο κράτος να δημεύει τέτοια χρήματα από παρανομίες. Με βάση το Δίκαιο της Ανάγκης, ας αλλάξει ένα άρθρο του Συντάγματος, για να ενεργεί άνετα η Αστυνομία όπως το FBI στις ΗΠΑ. Τα εισπραχθέντα ας καλύπτουν τα έξοδα για νέες φυλακές και κοινωνική επανένταξή νεαρών αποφυλακισμένων. Οι σεσημασμένοι που ενεργούν με νόμιμες εταιρείες ας ελέγχονται εξονυχιστικά από Έφορο Εταιριών, Αστυνομία, τράπεζες κ.ά.
Άριστο οικονομικό και διοικητικό μέτρο είναι η ανέγερση νέων Φυλακών σε χώρο εκτός Λευκωσίας. Οι κοινότητες της περιοχής δεν θα αντισταθούν, αν τους αποδειχθεί ότι το σύστημα θα είναι κλειστό, ελεγχόμενο και θα δοθούν ευκαιρίες εργοδότησης σε νέους των κοινοτήτων και ευκαιρίες προώθησης προϊόντων και υπηρεσιών τους. Στο μεταξύ ας επιταχυνθούν τα έργα βελτίωσης των Φυλακών με ηλεκτρονική επιτήρηση/ ενίσχυση της ασφάλειας, βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και ιατρική περίθαλψη καταδίκων.
Χρειάζεται μία Επαρχία για πιλοτικά προγράμματα, ώστε να εξελιχθεί ως «Υπόδειγμα Ασφάλειας» κι ας γίνει μια αρχή με τη Λάρνακα (με προσοχή στο καθεστώς της Πύλας).
Τα κόμματα οφείλουν όλα να συνεργάζονται με θεσμικούς και ενδεδειγμένους τρόπους στην ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης και καταστολής του όποιου εγκλήματος. Η ασφάλεια των πολιτών είναι αδιαπραγμάτευτη… αλλά θα ησυχάσω μόνο αν αυτός που νιώθει ανασφάλεια είναι ο οργανωμένος εγκληματίας, όχι ο απλός πολίτης του κράτους.
Ωστόσο, για ένα ευρύ και γόνιμο διάλογο με χρήσιμα αποτελέσματα για την Ασφάλεια, προτείνω η Αστυνομία να έχει Επιτροπή για εισηγήσεις (οικονομικών, τεχνολογίας κ.ά.) από πολίτες, Δήμους, οργανωμένα σύνολα, κόμματα, ακόμα και δημόσιες υπηρεσίες.
*Μέλος της Φιλοσοφικής Εταιρείας Κύπρου
