Το άρθρο θα μπορούσε να έχει τίτλο «Ώρα κριτικής και αυτοκριτικής, και ένα καλό μάθημα για όλους μας», ή «Καλύτερα να χάσω μια είδηση, παρά να την αμολήσω στον αέρα χωρίς τεκμηρίωση, κι όποιον πάρει ο Χάρος». Ανεξαρτήτως τίτλου, όμως, οι σκέψεις και ο προβληματισμός που το άρθρο καταθέτει την ίδια στόχευση έχουν: Όταν σε μία χώρα η απαξίωση των θεσμών και των αξιών επικαλύπτει τα πάντα, σε βαθμό καθολικής εκθεμελίωσης, ο υπεύθυνος πολίτης δεν ακολουθεί το ρεύμα, δεν επιλέγει τον εύκολο δρόμο, για να γίνει αρεστός στον θυμωμένο όχλο, ούτε γίνεται συνοδοιπόρος με αυτόκλητους σωτήρες, που υπόσχονται, αφού χαλάσουν τα πάντα, να τα ξαναχτίσουν, οδηγώντας σ’ έναν ιδεατό, «όμορφο κόσμο, ηθικό, αγγελικά πλασμένο», κατά τη ρήση του Διονυσίου Σολωμού. Αντιθέτως, οσμίζεται την ουσία πίσω από το φαίνεσθαι, το δύσκολο πίσω από το προφανές, και δεν γίνεται παθητικός δέκτης μιας είδησης/πληροφορίας/αποκάλυψης, ούτε πολλώ μάλλον αναπαραγωγός και διαδοσίας της. Αλλά και οι θεσμικοί αξιωματούχοι, οι διαμορφωτές κοινής γνώμης, οι (λεγόμενοι) πνευματικοί άνθρωποι και, κυρίως, οι επαγγελματίες της ενημέρωσης, οφείλουν σε ανάλογες περιπτώσεις να καταφεύγουν στην Αλφαβήτα της Δημοσιογραφίας και στα «5W+H» από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων: Ποιος (Who), Τι (What), Πού (Where), Πότε (When), Γιατί (Why), Πώς (How); Μαζί με υποψία, αμφισβήτηση, υπομονή, και ενθυμούμενοι το ξεχασμένο εσχάτως και ταλαιπωρημένο τεκμήριο της αθωότητος.
Προβλήματα. Διαφθορά. Διαπλοκή, αλλά…
Οσφραίνομαι τον αντίλογο: Μας λες, δηλαδή, όλα καλά και άγια; Πού ζεις; Δεν βλέπεις την αβελτηρία, την ανικανότητα, τα κουκουλώματα, την ιδιοτέλεια, τη διαφθορά, τη διαπλοκή; Δεν υπάρχει λόγος, αιτία και ευθύνη για την απαξίωση; Ένοχος είναι αυτός που τα αποκαλύπτει και όχι αυτοί που τα προκαλούν;
Εδώ ζω, αγαπητοί αναγνώστες, τα βλέπω, κακίζω κι εγώ τους υπευθύνους, κάπου-κάπου στρέφομαι και στον εαυτό μου ψάχνοντας δικές μου ευθύνες, αλλά, βρε αδερφέ, δεν είναι όλα μαύρα, δεν καταλήγω στον μηδενισμό και τον νιχιλισμό, δεν δέχομαι πως η Κύπρος είναι η χειρότερη χώρα στον κόσμο. Υπάρχουν κακοί άνθρωποι, όχι συλλήβδην ένας κακός λαός. Υπάρχουν κακοί και ανεπαρκείς πολιτικοί, μα δεν είναι όλοι άχρηστοι. Υπάρχουν επίορκοι αστυνομικοί, κακοί παπάδες, κακοί δάσκαλοι, καθηγητές, δικαστές, δικηγόροι, δημοσιογράφοι. Αλλά ανάμεσά τους υπάρχουν σωστοί άνθρωποι και επαγγελματίες, άξιοι υπάλληλοι και ικανοί διευθυντές, ευσυνείδητοι πολίτες με φιλότιμο. Όλοι αυτοί που εξακολουθούν να πιστεύουν σε διαχρονικές αρχές και αξίες, κι ας θεωρούνται συμβατικοί και παλιομοδίτες, αυτοί που δεν λύγισαν τη δύσκολη ώρα που καταστράφηκε η πατρίδα μας από την προδοσία και την τουρκική λαίλαπα, στάθηκαν όρθιοι, την ξανάκτισαν και την έθεσαν ξανά στις ράγες της προόδου. Είναι το υψηλού επιπέδου, νέο ανθρώπινο δυναμικό, με ζηλευτά ακαδημαϊκά προσόντα και διακρίσεις. Είναι οι καλοί πολιτικοί, οι καλοί αστυνομικοί, δικαστές, δάσκαλοι, καθηγητές, δικηγόροι, παπάδες, δημοσιογράφοι.
Η καλή και η κακή εικόνα
Ζούμε εδώ και τρεις εβδομάδες στον αστερισμό της «Σάντυ», των συνταρακτικών ισχυρισμών (για να ακριβολογούμε) του συνάδελφου Μακάριου Δρουσιώτη και των ων ουκ έστι αριθμός δημόσιων εμφανίσεων του δικηγόρου Νίκου Κληρίδη. Αν οι ισχυρισμοί που, συνοδεία πολλών εύηχων και γαργαλιστικών επιθέτων, προβλήθηκαν από τα ΜΚΔ, ισχύουν ή όχι και σε ποιο βαθμό, είναι ευθύνη των αρμόδιων Αρχών να το αποδείξουν, πείθοντας και τον πιο καχύποπτο ότι η διερεύνηση έγινε χωρίς προκατάληψη, προαπόφαση, σκοπιμότητα, παράλειψη ή πλημμέλεια. Αν όλα αποδειχθούν έωλες κατηγορίες και ατεκμηρίωτοι ισχυρισμοί, κατασκευασμένα προϊόντα με τη συνδρομή της ικανής για όλα Τεχνολογίας, που αναστάτωσαν την κοινωνία, σπίλωσαν ανθρώπους και θεσμούς, και πρόσφεραν μπόλικη τροφή στο αδηφάγο τέρας του ασύδοτου διαδικτυακού όχλου, η ευθύνη των πρωταιτίων είναι τεράστια. Δεν ισχύει ο ισχυρισμός, «εγώ τα αποκαλύπτω και είναι ευθύνη άλλων να τα διερευνήσουν». Ευθύνη δική τους είναι να δώσουν πειστικές απαντήσεις για τον χρόνο που επέλεξαν να τα δημοσιοποιήσουν, πώς/αν ξεγελάστηκαν με ψεύτικα πειστήρια, χωρίς δική τους τεκμηρίωση, συμβάλλοντας στην κορύφωση της απαξίωσης που πλήττει τα θεμέλια της πατρίδας μας.
Η κακή εικόνα: Αφορά όσους έσπευσαν, και ήσαν δυστυχώς οι πολλοί, να δεχτούν με απίστευτη ευκολία, χωρίς περίσκεψη, με αδιαπραγμάτευτη βεβαιότητα, ως απολύτως αληθείς τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν. Αφορά και όσους (προβεβλημένα, μάλιστα, άτομα της δημόσιας ζωής και γνωστούς αρθρογράφους) υιοθέτησαν εξ αρχής τις αποκαλύψεις [με ή χωρίς εισαγωγικά], με πειστήριο βασικό ότι «σε μια κοινωνία όπου κυριαρχούν οι ψεύτες, οι κλέφτες και οι λωποδύτες, δεν χρειάζονται πολλά για να αποδειχθεί ότι όλα ανταποκρίνονται στην αλήθεια». Αγνοώντας, μάλιστα, επιδεικτικά ουσιαστικές λεπτομέρειες για την υπό εξέλιξη υπόθεση. Με κατακλείδα την προαπόφαση πως, αν η Αστυνομία δεν αποδείξει τη δική τους αλήθεια, αυτό θα συνιστά ένα ακόμη κουκούλωμα με ένοχο το βαθύ, παντοδύναμο κράτος.
Η καλή εικόνα: Αφορά τους σοβαρούς και νηφάλιους πολίτες, που σοκαρίστηκαν μεν και ένιωσαν βαθιά οδύνη για όσα ανήκουστα πληροφορήθηκαν, επέδειξαν, όμως, υπομονή, σκεπτικισμό, αμφιβολία, και αποφάσισαν να αναμένουν το αποτέλεσμα των ερευνών. Αφορά και εκπροσώπους θεσμών, που συμπεριφέρθηκαν σοβαρά και υπεύθυνα. Και συναδέλφους δημοσιογράφους, που άντεξαν στον πειρασμό, δέχθηκαν πίεση, κριτική και χλεύη, αλλά, τιμώντας το επάγγελμα-λειτούργημα, τον ρόλο και την αποστολή τους, πρόβαλαν τα «ποιος», «πού», «πότε», «γιατί», «πώς», ζητώντας πειστικές απαντήσεις.
Επιμύθιο: Ας κάνουμε λίγη υπομονή ακόμη. Ας καθαρίσουμε το μυαλό και τη σκέψη μας, κι ας δούμε κι αυτή τη δοκιμασία ως ευκαιρία κριτικής, αυτοκριτικής και ενός καλού μαθήματος για όλους μας. Και ενόψει εκλογών, ας μην καταθέσουμε την ψήφο μας με κριτήριο το συναίσθημα, την επιπολαιότητα, την παραπληροφόρηση, την απαξία, το «ωχ αδερφέ», το «τι με νοιάζει εμένα». Ενθυμούμενοι ότι μετά τις 24 Μαΐου, θα ξημερώσουν άλλες 1.826 μέρες.
*Δημοσιογράφος
pcpavlou@gmail.com
