Η Ραφαέλλα και η Μαρίνα δεν γνωρίζονταν μέχρι πρότινος. Έχουν όμως ένα κοινό. Το πάθος τους για την εμπέδωση οδικής συνείδησης. Η μια από το τροχοκάθισμά της και η άλλη με το ποδήλατό της, θέλουν να ευαισθητοποιήσουν τον κόσμο από τη μια να μην εμποδίζουν όσους έχουν κινητικά προβλήματα και από την άλλη να χρησιμοποιούν λιγότερο το αυτοκίνητό τους και περισσότερο το λεωφορείο και το ποδήλατο. 

Η Ραφαέλλα Μιλτιάδους και η Μαρίνα Κυριάκου ανακηρύχθηκαν προχθές από το Συμβούλιο Οδικής Ασφάλειας ως πρέσβειρες οδικής ασφάλειας για το 2021. Μεγάλη ευθύνη, ωστόσο και οι δύο έχουν το πάθος και την όρεξη να κάνουν πολλά και να βάλουν το λιθαράκι τους για ν’ αλλάξουν έστω και λίγα.

Όταν η 28χρονη Ραφαέλλα επέστρεψε αρχές του 2020 από το Ισραήλ σε τροχοκάθισμα μετά από ένα σοβαρό τροχαίο στην Κύπρο, δεν περίμενε ότι θα έβρισκε βουνό τα προβλήματα. Αμέσως παρατήρησε ότι δεν μπορούσε να κινηθεί στα πεζοδρόμια. Μια μέρα, ενώ προσπαθούσε κοντά σε κλινική να κινηθεί στο πεζοδρόμιο, είχε μπροστά της τρεις καλάθους σκουπιδιών και διάφορα πασσαλάκια για να μην παρκάρουν οι οδηγοί, οπόταν ήταν αδύνατο να διέλθει. «Ήταν», λέει, «μια δυσάρεστη έκπληξη για μένα» και δεν ήταν το μόνο δυσάρεστο γεγονός πως βρέθηκε από τη μια στιγμή στην άλλη σε τροχοκάθισμα. «Σοκαρίστηκα πάρα πολύ. Αυτό με έκαμε να βγάλω μια φωτογραφία και την έστειλα στο σύμβουλο οδικής ασφάλειας της υπουργού Δικαιοσύνης, Ιάσονα Σενέκη». Μετά από αυτό συνέχισε τη δράση της και τελικά φέτος επιλέγηκε ως πρέσβειρα οδικής ασφάλειας. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Η Ραφαέλλα βρέθηκε από τη μια στιγμή στην άλλη σε αναπηρικό καροτσάκι όταν τον Αύγουστο του 2019 είχε τροχαίο δυστύχημα σε δρόμο της ορεινής Λεμεσού. Καθόταν στο πίσω κάθισμα δεμένη με τη ζώνη της όταν συνέβη το ατύχημα, γεγονός που της έσωσε τη ζωή. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο στο Ισραήλ όπου παρέμεινε σχεδόν έξι μήνες. Επέστρεψε στην Κύπρο 28/1/2020 με παραπληγία όπου την καθήλωσε σε τροχοκάθισμα. Εργάζεται σε γραφείο και όπως λέει με χιούμορ, πηγαίνει καθημερινά με την καρέκλα της. 

Για την επιλογή της ως πρέσβειρα οδικής ασφάλειας, νοιώθει περηφάνια και ευθύνη, γιατί όπως λέει, είναι ώρα ν’ αλλάξουν πράγματα και να γίνουν δράσεις. Εκ φύσεως αισιόδοξη εκτιμά ότι πρέπει να γίνει πιο ασφαλές η χώρα μας στους δρόμους για μας και τα παιδιά μας. «Θέλω ελευθερία και ίσες προσβάσεις για όλους», τονίζει προσθέτοντας ότι μόνο όσοι κάθονται σ’ ένα τροχοκάθισμα ή οι δικοί τους άνθρωποι καταλαμβαίνουν τι σημαίνει να μην μπορείς να κινηθείς όπου θέλεις. Όπως τόνισε και στο Συμβούλιο Οδικής Ασφάλειας, ο θεσμός των πρεσβευτών είναι πολύπλευρος και έρχεται να συνενώσει την εμπέδωση κουλτούρας οδικής συνείδησης με την καθιέρωση κανόνων στην οδήγηση, όπως το να φορείς τη ζώνη σου, να μην τρέχεις, να βάζεις τα παιδιά σου σε κάθισμα. 

Επίσης, σημειώνει, πρέπει να περάσει το μήνυμα να μην παρκάρουν οι οδηγοί στις μπλε θέσεις. «Σκέψου τον άλλο πριν πιάσεις τη θέση του», ενώ διερωτάται: Πρέπει να σε βάλω να κάτσεις στο τροχοκάθισμα για να καταλάβεις τα αυτονόητα; Γιατί να με δυσκολεύεις εμένα και τόσους άλλους για να διευκολυνθείς εσύ, απορεί. Το να βρίσκομαι σε τροχοκάθισμα δεν είναι κάτι το οποίο επέλεξα, συνέβη ενώ πήγαινα σε διακοπές»…

Δράσεις με στόχο την ευαισθητοποίηση όλων

Το ιδανικό για τη Ραφαέλλα θα είναι οι δήμοι να αναλάβουν δράσεις ομοιόμορφα να καθαρίσουν τα πεζοδρόμια ώστε να είναι προσβάσιμα. «Εδώ ακόμη και τα δέντρα πολλές φορές είναι εμπόδιο, αφού δεν κλαδεύονται και τελικά τα χέρια μου αντί να τα χρησιμοποιώ για να κινώ το αμαξίδιο τα χρησιμοποιώ για να ανοίγω τον δρόμο. Γιατί πρέπει όταν θα βγω να παίρνω κάποιον μαζί μου για να με βοηθά;», διερωτάται.

Όσον αφορά τις δράσεις που θα αναληφθούν εντός του ’21 περιλαμβάνονται συναντήσεις σε σχολεία, διαλέξεις, σποτάκια κ.τ.λ. Η ίδια λέει ότι αν βρεθεί σε μια τάξη με παιδιά το πρώτο που θα τους πει είναι να φορούν τη ζώνη τους. «Εμένα μου έσωσε τη ζωή, οπόταν είναι βασικό να το εμπεδώσουν», λέει.     

Από την πλευρά της, η Μαρίνα τώρα θα έχει την ευκαιρία να ευαισθητοποιήσει από τον θεσμό της πρέσβειρας οδικής ασφάλειας πολύ περισσότερο κόσμο γεγονός με το οποίο συμφωνεί και η Ραφαέλλα, αφού πρόθεσή τους είναι να προσεγγίσουν την οδική ασφάλεια με θετικό τρόπο, ώστε μέσα από τις ιστορίες της κάθε μιας, να επηρεάσουν θετικά ώστε στο δρόμο ο κάθε συμπολίτης μας να σκέφτεται πιο σοβαρά τις ενέργειές του. 

Ανάμεσα στις δράσεις που προγραμματίζουν είναι και επισκέψεις στα σχολεία, νοουμένου θα το επιτρέψει η κατάσταση με τον κορωνοϊό. Όπως λέει η Μαρίνα, θα προσπαθήσει να πείσει τα παιδιά ότι το αυτοκίνητο είναι μόνο μια από τις επιλογές που έχουμε για μετακίνηση. Μπορούμε να το επιλέξουμε όμως θα επισημάνουμε και τους κινδύνους που έχουμε. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε και άλλα μέσα, όπως το ποδήλατο, αν είναι μικρή η απόσταση να την κάνουμε με τα πόδια ή υπάρχει και το λεωφορείο. Τέλος, τονίζει ότι πρέπει να προωθηθεί η βιώσιμη κινητικότητα ώστε να μην επιβαρύνεται το περιβάλλον και για μικρές αποστάσεις ν’ αποφεύγουμε το αυτοκίνητο.  

Μια διαφορετική… δήμαρχος

Η Μαρίνα ήταν λίγο πολύ γνωστή στο υπουργείο Μεταφορών γιατί από το 2019 εντάχθηκε στο δίκτυο «Δήμαρχοι ποδηλάτου» και ο σκοπός της ήταν να προωθήσει το ποδήλατο ως μέσο μεταφοράς στη Λευκωσία. Το δίκτυο αυτό που είναι διεθνές, ορίζει «δημάρχους» που αναλαμβάνουν να προωθήσουν το ποδήλατο στη δική τους την πόλη. «Εγώ κυκλοφορώ με ποδήλατο μέσα στην πόλη και ήθελα να βάλω την Κύπρο στον χάρτη πόλεων που έχει εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς», τονίζει. 

Όπως λέει, έχει ζήσει το εξωτερικό και διακινούνταν με το ποδήλατο ή το λεωφορείο και έτσι μετέφερε αυτόν τον τρόπο ζωής και στην Κύπρο. Δεν ήθελε ν’ αγοράσει αυτοκίνητο ούτε να διακινείται με αυτό, γι’ αυτό και στράφηκε στο ποδήλατο ως τρόπο ζωής. «Όταν πήρα λοιπόν τον τίτλο του “δημάρχου ποδηλάτου”, επικοινώνησα με το υπουργείο Μεταφορών για να τους ζητήσω τη στήριξή τους, αφού είναι και στόχος του υπουργείου να προωθήσει εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς. Έτσι με έμαθαν για γι’ αυτό έγινε η επιλογή μου ως πρέσβειρα οδικής ασφάλειας».

Η Μαρίνα είναι 30 ετών, κατέχει άδεια οδήγησης αλλά δεν έχει όχημα. «Είναι καθαρά επιλογή μου, ξέρω να οδηγώ αν χρειαστεί αλλά δεν θέλω ν’ αγοράσω δικό μου όχημα γιατί έχω πολλούς λόγους να μην το κάνω. Σίγουρα είναι ευκολία το αυτοκίνητο αλλά υπάρχουν προβλήματα για το περιβάλλον και για την ασφάλεια και έτσι στράφηκα στο ποδήλατο». Ένας ακόμα λόγος που την έκανε να στραφεί στο ποδήλατο ήταν και ένα μικρό ατύχημα που είχε με το αυτοκίνητο όταν ακόμα ήταν άπειρη στο τιμόνι. Με το ποδήλατο σήμερα δεν νοιώθει πιο ασφαλής, αλλά είναι διατεθειμένη να παίρνει αυτό το ρίσκο χωρίς βέβαια να κινείται σε μεγάλες λεωφόρους ή σε αυτοκινητόδρομους όπου τα όρια ασφάλειας είναι περιορισμένα και δεν θέλει να θέσει τον εαυτόν της σε κίνδυνο. 

Η Μαρίνα ζητεί όπως ο κόσμος ευαισθητοποιηθεί και να αντιληφθεί όταν βλέπουν ένα ποδηλάτη, να τον προσέχουν γιατί είναι πιο ευάλωτος, να τηρούν αποστάσεις και να δίνουν προτεραιότητα. Η προχθεσινή διάκριση τονίζει πως ήρθε φυσιολογικά, αφού προηγήθηκαν άλλες προσπάθειες της και ήθελε πάντα να αναγνωριστεί η σημασία του ποδηλάτου στη διακίνηση στις πόλεις. Θεωρεί ότι η ασφάλεια στους δρόμους είναι υπόθεση όλων και δεν ήταν έκπληξη η επιλογή της αλλά κάτι που την ευχαρίστησε.