Μ’ ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα που απλώνεται στις εικαστικές και παραστατικές τέχνες, το 5ο φεστιβάλ Beyond DisDance επιστρέφει στη Λεμεσό, προτείνοντας διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης της τέχνης, του σώματος και της επικοινωνίας.
Η φετινή διοργάνωση διευρύνεται για πρώτη φορά με μια διεθνή εικαστική έκθεση στις Αποθήκες Παπαδάκη που ανοίγει στις 27 Νοεμβρίου, ενώ το τριήμερο πρόγραμμα παραστάσεων θα φιλοξενηθεί από τις 4 έως τις 6 Δεκεμβρίου στο Συνεργείο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσβασιμότητα ως δημιουργική και πολιτική πρακτική και η ανάγκη για καλλιτεχνικά περιβάλλοντα στα οποία διαφορετικά σώματα, εμπειρίες και τρόποι αντίληψης έχουν ισότιμη θέση.
Το φεστιβάλ διοργανώνεται από το Σωματείο Υπόγεια Σκηνή και αποτελεί μια πλατφόρμα συνάντησης καλλιτεχνών από την Κύπρο και το εξωτερικό, οι οποίοι διερευνούν την κριπ κουλτούρα και την αισθητική της πρόσβασης.
Όπως επισημαίνει η επιμελήτρια της διοργάνωσης, Ελευθερία Σωκράτους, τα εμπόδια στη δημιουργία συμπεριληπτικών καλλιτεχνικών περιβαλλόντων παραμένουν βαθιά ριζωμένα στην καθημερινότητα, στους θεσμούς, στην εκπαίδευση και στις πολιτιστικές πρακτικές. Το Beyond DisDance επιχειρεί να ανοίξει έναν χώρο όπου η προσβασιμότητα δεν αντιμετωπίζεται ως περιστασιακή χειρονομία καλής θέλησης, αλλά ως θεμελιώδες δικαίωμα και αναπόσπαστο μέρος της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Για πρώτη φορά, εικαστική έκθεση
Η νέα ενότητα της διοργάνωσης φιλοξενείται στο Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λεμεσού – Αποθήκες Παπαδάκη, από τις 27 Νοεμβρίου έως τις 6 Δεκεμβρίου. Συγκεντρώνει έργα των Velvet Acronyms Collective (Ουκρανία/Ηνωμένο Βασίλειο), Σαβέριο Καντόνι (Ιταλία/Γερμανία), Τζέι Αφρισάντο (Ινδονησία/ Γερμανία/ ΗΠΑ), Τζούλια Γεωργιάδου (Κύπρος), Γιένι-Γιούλια Βαλινχέιμο-Χέιμονεν (Φινλανδία), Φωτεινής Μιχαηλίδου Κύπρος), Τζερόμ Έλις (Καναδάς), Ναυσικάς Χατζηχρίστου (Κύπρος), Αλεξίας Αχιλλέως (Κύπρος) και Εύας Λαμπάρα (Ελλάδα).
Μέσα από εικαστικά έργα, εγκαταστάσεις, βίντεο και διεπιστημονικές πρακτικές, οι δημιουργοί προτείνουν διαφορετικούς τρόπους αντίληψης και επικοινωνίας, αναδεικνύοντας προσωπικές εμπειρίες ατόμων με εμφανείς ή μη εμφανείς αναπηρίες.

Ανάμεσα στα έργα περιλαμβάνονται οι συμμετοχικές εγκαταστάσεις και οι καλλιτεχνικές προτάσεις του Τζέι Αφρισάντο, ο οποίος διερευνά τη σχέση της ακουστικής ποικιλομορφίας με την αναπηρία και την αποαποικιοποίηση. Ξεχωρίζει επίσης η πρόταση της Αλεξίας Αχιλλέως «Η Αλεπού που ξεγέλασε την Υπερνοημοσύνη και άλλες ιστορίες», ένα παιχνίδι καρτών που προσκαλεί τους συμμετέχοντες να δημιουργήσουν συλλογικά παραμύθια ως απάντηση στις κυρίαρχες αφηγήσεις των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών για την τεχνητή νοημοσύνη και το μέλλον.
Η εγκατάσταση «Ανώνυμες Φωνές» της Εύας Λαμπάρα βασίζεται σε ανώνυμα μηνύματα, προσωπικές ιστορίες και ηχογραφήσεις ατόμων από την LGBTQI+ κοινότητα ή/και ατόμων με αναπηρία, δημιουργώντας έναν συλλογικό χώρο έκφρασης και ορατότητας.
Τριήμερο παραστάσεων στο Συνεργείο
Το πρόγραμμα των παραστατικών έργων, από τις 4 έως τις 6 Δεκεμβρίου, συγκεντρώνει δημιουργούς και ομάδες από την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η περφόρμανς, ο σύγχρονος χορός, το θέατρο και οι υβριδικές καλλιτεχνικές μορφές προσεγγίζουν το σώμα έξω από τις συμβατικές αναπαραστάσεις και τις κανονιστικές προσδοκίες.
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν οι Criptic Arts/ Τζέιμι Χέιλ (Βρετανία), η Μαρία Χαραλάμπους (Κύπρος), η Λάιλα Μάι Γουάιτ (Ισπανία), η ομάδα Cie BewegGrund με την Ταμπέα Μάρτιν (Ελβετία), η καλλιτεχνική ομάδα Side Effect Productions (Κύπρος), ο Δημήτρης Χειμώνας (Κύπρος), η Oμάδα χορού Έξις (Ελλάδα), ο Αριστίντε Ροντίνι (Ιταλία) και η Ελένη Αριστείδου (Κύπρος).

Ανάμεσα στις προτάσεις είναι το «Κοκόνα» της Μαρίας Χαραλάμπους, μια περφόρμανς με πρωτότυπη μουσική και ηχογραφημένες μαρτυρίες, το «Sprt!» του Δημήτρη Χειμώνα, μια εξελισσόμενη χορογραφημένη διάλεξη-περφόρμανς που κινείται ανάμεσα στη γλώσσα και την κίνηση, καθώς και το «We Centric Space» της ομάδας Έξις, το οποίο συνδέει την πρακτική της Αυθεντικής Κίνησης με τον σύγχρονο χορό, προσκαλώντας το κοινό σε μια ενεργή διαδικασία θέασης.
Η ελβετική ομάδα BewegGrund παρουσιάζει, μεταξύ άλλων, το έργο «Goodbye Stracciatella», ενώ ο Αριστίντε Ροντίνι υπογράφει το «Lampyris Noctiluca», μια μη λεκτική χορευτική πρόταση εμπνευσμένη από τον συμβολισμό των πυγολαμπίδων στο έργο του Πιερ Πάολο Παζολίνι.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης η χορογραφία «Ποιανού τη φωνή ακούς;» της Μαρίας Βλάχου, η οποία εξετάζει τα όρια ανάμεσα στην εποικοδομητική κριτική και τη λεκτική βία, καθώς και τη στιγμή κατά την οποία η εξωτερική αυθεντία μετατρέπεται σε εσωτερική φωνή.
Συζητήσεις, εργαστήρια και παράλληλες δράσεις
Το φεστιβάλ πλαισιώνεται από ένα ευρύτερο πρόγραμμα που ξεκίνησε τον Οκτώβριο και περιλαμβάνει δημόσιες παρουσιάσεις, συζητήσεις, προβολές και εργαστήρια. Ανάμεσα στις δράσεις είναι η ομιλία της αναπληρώτριας καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Κύπρου Σιμώνης Συμεωνίδου με θέμα «Το αναπηρικό κίνημα της Κύπρου ως φορέας αντίστασης», η οποία εξετάζει την ιστορία, τις συλλογικές διεκδικήσεις και τον πολιτικό ρόλο του κινήματος.
Στις 3 Δεκεμβρίου θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακή συζήτηση με το Δίκτυο ΑΡΣΗ από την Ελλάδα, για την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στον πολιτισμό και ειδικότερα στον χορό. Την Κύπρο θα εκπροσωπήσει η Γεωργία Ανδρέου, εκ μέρους της Νέας Κίνησης – Σωματείου Χορευτών και Χορογράφων. Στις 5 Δεκεμβρίου, ο Τζέι Αφρισάντο θα παρουσιάσει την καλλιτεχνική του πρακτική μέσα από την ομιλία «Ακουστική ποικιλομορφία, αναπηρία και αποαποικιοποίηση».

Ιδιαίτερη θέση έχει και το συμπεριληπτικό εργαστήριο χορού «Χορός χωρίς περιορισμούς», που θα πραγματοποιηθεί στις 6 Δεκεμβρίου στο Δημοτικό Κέντρο Χορού Λεμεσού, με την ομάδα BewegGrund και την Ταμπέα Μάρτιν. Το εργαστήριο απευθύνεται σε παιδιά, ενήλικες και οικογένειες, με ή χωρίς αναπηρία, και προσκαλεί τους συμμετέχοντες να εξερευνήσουν την κίνηση μέσα από παιχνίδι, μουσική και χορό, ανεξάρτητα από προηγούμενη εμπειρία ή ικανότητες.
Κεντρικό στοιχείο της διοργάνωσης παραμένει το πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας, το οποίο υποστηρίζει τοπικούς δημιουργούς και ομάδες στην ανάπτυξη νέων έργων, προσφέροντας πλαίσιο έρευνας, εκπαίδευση και εξοικείωση με ζητήματα αναπηρίας στις τέχνες και την αισθητική της πρόσβασης. Το 2026 υποστηρίχθηκαν τέσσερα έργα που παρουσιάζονται στο φετινό φεστιβάλ, ενισχύοντας τη συνέχεια και την ανάπτυξη ενός πιο πολυφωνικού και συμπεριληπτικού καλλιτεχνικού οικοσυστήματος στην Κύπρο.
Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα και περισσότερες πληροφορίες ΕΔΩ
Πού και πότε
- Λεμεσός, Δημοτικό Κέντρο Τεχνών Λεμεσού – Αποθήκες Παπαδάκη. Εικαστική έκθεση: 27 Νοεμβρίου–6 Δεκεμβρίου. Παραστατικά έργα: Συνεργείο, 4–6 Δεκεμβρίου. Διαδικτυακή συζήτηση με το Δίκτυο ΑΡΣΗ: 3 Δεκεμβρίου, 6.30μ.μ.–8μ.μ. Συμπεριληπτικό εργαστήριο χορού: Δημοτικό Κέντρο Χορού Λεμεσού, 6 Δεκεμβρίου, 2.30μ.μ. 99784949