Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Bath στη Βρετανία αναπτύσσουν εμβόλιο κατά του χανταϊού, καθώς αυξάνονται τα επιβεβαιωμένα κρούσματα. ΒΠαρά την πρόοδο των ερευνητικών προσπαθειών, ειδικοί προειδοποιούν ότι η διαδικασία έγκρισης ενός τέτοιου εμβολίου μπορεί να χρειαστεί χρόνια.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι εργάζονται πάνω σε ένα «πολύ υποσχόμενο» εμβόλιο, το οποίο είναι «εντελώς νέο». Μέχρι στιγμής έχει δοκιμαστεί τόσο στο εργαστήριο όσο και σε ζωικά μοντέλα με «εξαιρετικές ανοσολογικές αποκρίσεις». Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα προχωρήσουν σύντομα σε δοκιμές σε ανθρώπους. Ωστόσο επισημαίνουν ότι η έγκριση μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά λόγω έλλειψης χρηματοδότησης.
Ο ιολόγος Τζέι Κούπερ από το Στρατιωτικό Ιατρικό Ινστιτούτο Μολυσματικών Ασθενειών των ΗΠΑ δήλωσε ότι η κύρια δυσκολία είναι η χρηματοδότηση της προχωρημένης ανάπτυξης. Όπως είπε «προς το παρόν πιέζουμε από την πλευρά της έρευνας, αλλά δεν υπάρχει ισχυρή εξωτερική ώθηση οπότε η πρόοδος είναι πιο αργή από όσο θα μπορούσε να είναι. Είναι απογοητευτικό, σαν να σπρώχνεις έναν βράχο σε λόφο για χρόνια».
Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποίησε ότι μπορεί να υπάρξουν περισσότερα κρούσματα παγκοσμίως μετά από ξέσπασμα του ιού σε κρουαζιερόπλοιο με αποτέλεσμα τρεις θανάτους επιβατών.
Η καθηγήτρια Ασέλ Σαρτμπαέβα μέλος της ερευνητικής ομάδας δήλωσε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει αποτελεσματικό εμβόλιο κατά των χανταϊών αφήνοντας ευάλωτους μεγάλους πληθυσμούς σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας, της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής όπου οι ιοί μεταδίδονται από τρωκτικά.
Όπως ανέφερε η ομάδα της έχει αναπτύξει ένα νέο αντιγόνο για τη νόσο Hantaan από την οικογένεια των χανταϊών. Το εμβόλιο έχει ήδη δοκιμαστεί στο εργαστήριο και σε ζώα δείχνοντας ισχυρή ανοσολογική απόκριση. Παρότι απαιτούνται ακόμη κλινικές δοκιμές και εγκρίσεις πρόκειται για μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα εξέλιξη.
Τα στάδια
Η ανάπτυξη εμβολίων περνά από διαδοχικά στάδια ξεκινώντας από προκλινικές εργαστηριακές δοκιμές και συνεχίζοντας σε τρεις φάσεις κλινικών μελετών σε ολοένα μεγαλύτερους αριθμούς εθελοντών όπου συγκρίνονται εμβολιασμένοι και ομάδες ελέγχου. Οι ρυθμιστικές αρχές εξετάζουν την ασφάλεια, τη δοσολογία και την αποτελεσματικότητα πριν δώσουν έγκριση ενώ μετά την κυκλοφορία συνεχίζεται η παρακολούθηση για σπάνιες παρενέργειες και μακροχρόνια αποτελεσματικότητα.
Ο Δρ. Κούπερ που εργάζεται πάνω σε εμβόλιο για χανταϊό εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια έχει ήδη ολοκληρώσει πρώιμες κλινικές δοκιμές για τον ιό των Άνδεων ο οποίος έχει εμφανιστεί στο συγκεκριμένο ξέσπασμα.
Ωστόσο προειδοποιεί ότι επειδή τα ανθρώπινα κρούσματα είναι σπάνια και γεωγραφικά διάσπαρτα, είναι δύσκολο να γίνει κλασική δοκιμή αποτελεσματικότητας τρίτης φάσης. Αυτό σημαίνει ότι η έγκριση απαιτεί πιο δημιουργικές προσεγγίσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο το εμβόλιο βασίζεται στην παραγωγή εξουδετερωτικών αντισωμάτων που εμποδίζουν τον ιό να προσκολληθεί στα κύτταρα και να τα μολύνει αλλά απαιτεί τουλάχιστον τρεις δόσεις.
Αν εγκριθεί το εμβόλιο θα απευθύνεται κυρίως σε ταξιδιώτες σε ενδημικές περιοχές, άτομα με υψηλή έκθεση σε τρωκτικά, στρατιωτικούς και εργαζόμενους σε περιβάλλοντα με αυξημένο κίνδυνο. Παράλληλα επισημαίνεται ότι η εμπορική αγορά για ένα τέτοιο εμβόλιο θα είναι μικρή κάτι που το καθιστά λιγότερο ελκυστικό για τη φαρμακευτική βιομηχανία.
Η τεχνολογία
Το εμβόλιο του Πανεπιστημίου του Bath αναπτύσσεται εν μέρει με τεχνολογία mRNA, την ίδια που χρησιμοποιήθηκε για τα εμβόλια κατά της COVID-19, τα οποία αναπτύχθηκαν πολύ γρήγορα λόγω της πανδημίας. Ωστόσο επειδή ο χανταϊό είναι σπάνιος και δεν αναμένεται να προκαλέσει πανδημία, η ανάπτυξη και διάθεσή του αναμένεται να είναι πολύ πιο αργή.
Στο μεταξύ οι υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν ότι επιβεβαιώθηκε τρίτος Βρετανός με ύποπτη λοίμωξη σχετική με το ξέσπασμα σε κρουαζιερόπλοιο ενώ ο ΠΟΥ σημείωσε ότι έχουν επιβεβαιωθεί ήδη πέντε από τα οκτώ ύποπτα περιστατικά και ότι ενδέχεται να εμφανιστούν περισσότερα λόγω της μεγάλης περιόδου επώασης του ιού, που μπορεί να φτάσει έως και έξι εβδομάδες.