Οι επερχόμενες βουλευτικές εκλογές της 24ης Μαΐου στην Κύπρο θεωρούνται δικαίως σημείο καμπής στο πολιτικό γίγνεσθαι στην Κύπρο με διαφαινόμενη ριζική αλλαγή των κομματικών συσχετισμών:
- Σημαντική διάβρωση όλων των παραδοσιακών κομμάτων, συμπεριλαμβανομένου και του δίπολου των «μεγάλων» ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ που κοκορομαχούν για την πρωτιά, για το ποιος δηλαδή «κόντυνε» λιγότερο!
- Η πιθανή ανάδειξη του Χρυσαυγίτικου ακροδεξιού ΕΛΑΜ σε τρίτο κόμμα, που όχι μόνο το καθιερώνει στο κομματικό σκηνικό αλλά του προσδίδει και ιδιότητες ρυθμιστικού παράγοντα (ρόλος που μέχρι τώρα επιτελούσε το ΔΗΚΟ).
- Τα μικρότερα παραδοσιακά κόμματα ΔΗΚΟ και η ΕΔΕΚ του μακαρίτη Βάσου Λυσσαρίδη αγωνίζονται το μεν πρώτο για την τέταρτη(!) θέση το δε δεύτερο για να τα καταφέρει να εισέλθει στην Βουλή!
- Ανάδειξη νεοφανών σχηματισμών που απευθύνονται στους πολίτες που αποστασιοποιούνται από τα παραδοσιακά κόμματα:
- Από τη μια η «Άμεση Δημοκρατία» του οποίου ηγείται ο κατά τεκμήριο αδαής και απολίτικος Φειδίας, ο οποίος ομολογεί ότι δεν γνωρίζει πολλά για την UNFICYP (Ειρηνευτική Δύναμη ΟΗΕ στην Κύπρο, παρούσα από το 1964, ή για τον «κανονισμό της πράσινης γραμμής» του 2004), και ότι στο Ευρωκοινοβούλιο ψηφίζει κρίσιμα νομοσχέδια (π.χ. προϋπολογισμός) χωρίς να τα διαβάζει προηγουμένως!
- Από την άλλη το «Άλμα» του παυθέντος πρώην Γενικού Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη που λειτουργεί μονοθεματικά (σφοδρός πολέμιος της διαφθοράς), κρύβοντας κάτω από το χαλί κρίσιμα θέματα όπως το Κυπριακό, προς αποφυγή ανάδειξης σοβαρών εσωκομματικών διαφορών.
Όλα το πιο πάνω έχουν ευρέως αναδειχθεί και συζητηθεί, δεν έχω όμως προσωπικά εντοπίσει την ανάδειξη ενός συνταρακτικού κατά τη γνώμη μου γεγονότος: Την για πρώτη φορά συμμετοχή στις βουλευτικές εκλογές ενός Τουρκοκύπριου (ΤΚ) υποψηφίου, του Οζ Καραχάν, στο ψηφοδέλτιο ενός Ελληνοκυπριακού (ΕΚ) κόμματος – αυτού των Οικολόγων!
Σύμφωνα με το δοτό Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ) του 1960, που προέκυψε από τις ελληνο-τουρκικές συμφωνίες σε Ζυρίχη και Λονδίνο, οι πολίτες της ΚΔ έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθε ΜΟΝΟ εντός της δικής τους κοινότητας διαιωνίζοντας έτσι το οθωμανικό σύστημα των θρησκευτικών κοινοτήτων («μιλλέτ»)! Το «Σύνταγμα της Ζυρίχης»όπως καθιερώθηκε να ονομάζεται, θεσμοθετεί με άλλα λόγια, μαζί με πλήθος άλλων προνοιών, τον διαχωρισμό του Κυπριακού λαού σε εθνοτικές – θρησκευτικές κοινότητες με έντονο το στοιχείο του διαχωρισμού και της δυσλειτουργικότητας, κάτι που υποθάλπει τη διχοτόμηση (όπως συνέβηκε το 1964 και κυρίως το 1974)!
Είναι για τον λόγο αυτό που η συμμετοχή του ΤΚ Οζ Καραχάν (και μάλιστα σαν μέλος ΕΚ κόμματος και όχι σαν ανεξάρτητος υποψήφιος) στις βουλευτικές εκλογές της ΚΔ αποτελεί ρήγμα στο σιδεροκλούβι της Ζυρίχης που δεν αντικρύζει τον λαό σαν ενιαίο σύνολο, παρά μόνο αυστηρά χωριστά, σαν εθνο-θρησκευτικές κοινότητες!
Για να γίνει όμως αυτό δυνατόν, προηγήθηκε ο αγώνας ενός άλλου ΤΚ πολιτικού ακτιβιστή, του Ιμπραχήμ Αζίζ, ο οποίος στη δεκαετία του 1990 κατέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μετά που η ΚΔ απέρριψε αίτημα του να κατέλθει τότε σαν υποψήφιος στις βουλευτικές εκλογές – λόγω ακριβώς των προνοιών του Συντάγματος της Ζυρίχης!
Ο Ιμπραχήμ Αζίζ δικαιώθηκε αφού το ΕΔΑΔ αποφάνθηκε ότι ανεξαρτήτως του Συντάγματος της ΚΔ, τα πολιτικά δικαιώματά του καταπατούνται, και ότι εφόσον είναι πολίτης της ΚΔ, και κατοικεί σε περιοχή που ελέγχεται από την ΚΔ (δηλ. στο μη κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου) για περίοδο τουλάχιστον έξι μηνών, έχει το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι! Σημ. τόσο ο Ιμπραχήμ Αζίζ όσο και ο Οζ Καραχάν είναι μόνιμοι κάτοικοι στα ελεύθερα εδάφη της ΚΔ.
Με άλλα λόγια, ο Οζ Καραχάν, κατερχόμενος σήμερα σαν υποψήφιος στις βουλευτικές εκλογές, σπάζοντας τους δοτούς εθνο-θρησκευτικούς διαχωρισμούς του σιδερόκλουβου της Ζυρίχης, «πατά» στους ώμους του Ιμπραχήμ Αζίζ!
Κάποιοι θα αντιτείνουν ότι η πρωτιά συμμετοχής σε εκλογές της ΚΔ ανήκει σε άλλους ΤΚ, όπως τον Σενέρ Λεβέντ (εκδότη της ΤΚ αντιπολιτευτικής εφημερίδας «Αβρούπα» στα Κατεχόμενα και αντικατοχικού αγωνιστή για μια ενιαία Κύπρο), τον Ιμπραχήμ Αζίζ (μαζί και με άλλους ΤΚ με τον συνδυασμό «Γιασεμί» του Σενέρ Λεβέντ) και τον Νιαζί Κιζίλγιουρεκ, καθηγητή στο κρατικό Πανεπιστήμιο Κύπρου της ΚΔ, υποψήφιο με το ΑΚΕΛ, «φεντεραλιστή», οπαδό της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ), με προμετωπίδα της πολιτικής του ατζέντας την απόκτηση κυπριακής υπηκότητας για παιδιά μεικτών γάμων (ΤΚ με έποικους εκ Τουρκίας) κάτι που η ΚΔ απορρίπτει αφού κάτι τέτοιο θα νομιμοποιούσε το έγκλημα πολέμου του εποικισμού των κατεχομένων.
Η παρατήρηση αυτή είναι ορθή αλλά μόνο εν μέρει, αφού οι πιο πάνω ΤΚ συμμετείχαν μεν σε προηγούμενη εκλογική διαδικασία (ο ΝΚ μάλιστα εκλέγηκε για μια θητεία με το ψηφοδέλτιο του ΑΚΕΛ το 2019), που όμως αφορούσε σε Ευρωεκλογές και όχι σε Βουλευτικές εκλογές της ΚΔ.
Αφενός μεν στις Ευρωεκλογές η κάθε χώρα θεωρείται σαν μια ενιαία εκλογική περιφέρεια (άρα όλοι οι πολίτες με ταυτότητα της ΚΔ, συμμετέχουν στις Ευρωεκλογές ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας τους), αφετέρου δε, όταν καταρτιζόταν το Σύνταγμα του 1960 δεν υπήρχαν Ευρωεκλογές ώστε να προβλεφθούν κι εδώ τα στεγανά που επιβλήθηκαν στις άλλες εκλογικές διαδικασίες της ΚΔ (δημοτικές, βουλευτικές, προεδρικές)!
Έτσι η θέση ότι η συμμετοχή ενός ΤΚ υποψηφίου (Οζ Καραχάν) σε βουλευτικές εκλογές της ΚΔ (και μάλιστα με το ψηφοδέλτιο ΕΚ κόμματος – αυτού των Οικολόγων), ανεξάρτητα από την έκβαση των εκλογών, αποτελεί ιστορική πρωτιά, που δημιουργεί μια πρώτη ρωγμή στο σιδεροκλούβι της Ζυρίχης, είναι απολύτως σωστή και καίρια, αφού καταργεί τους αποικιοκρατικούς εθνοτικούς – θρησκευτικούς διαχωρισμούς που μας επιβλήθηκαν!
Αυτή η ιστορικής σημασίας της για πρώτη φορά συμμετοχής ενός ΤΚ στις βουλευτικές εκλογές, αποκτά ακόμα περισσότερη βαρύτητα λόγω των πολιτικών θέσεων του, όπως π.χ. γράφει σε άρθρο του για την επέτειο της 1ης Απριλίου (έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ το 1955):
«(…) η ΕΟΚΑ παραμένει ένα από τα λαμπρότερα αστέρια στην ιστορία του αντιαποικιακού αγώνα σε όλο τον κόσμο.
Για να το καταλάβει κανείς αυτό, δεν χρειάζεται να χαθεί στις λεπτομέρειες: στον θαυμασμό που έτρεφαν για τον αγώνα της ΕΟΚΑ τα αντιαποικιακά στελέχη της Γκάνας, στη συντροφικότητα που οικοδομήθηκε ανάμεσα σε Ιρλανδούς κρατούμενους του IRA και αγωνιστές της ΕΟΚΑ στις βρετανικές φυλακές, στο κάλεσμα του Ναζίμ Χικμέτ προς τους Τουρκοκύπριους να συμμετάσχουν στον αντιαποικιακό αγώνα κατά της βρετανικής αποικιοκρατίας, στην αμοιβαία αντιιμπεριαλιστική αλληλεγγύη που ανέπτυξε η ΕΟΚΑ με την Αίγυπτο της εποχής του Νάσερ, στην εγγύτητα που επέδειξε προς την υπόθεση του FLN στην Αλγερία και στον χαιρετισμό του Φιντέλ Κάστρο, ο οποίος είδε στον αγώνα της ΕΟΚΑ ένα παράδειγμα για την αναζήτηση της ελευθερίας του δικού του λαού, φαίνεται καθαρά πως η απήχηση της ΕΟΚΑ έχει πια ενσωματωθεί στην κοινή μνήμη των καταπιεσμένων λαών του κόσμου.
Η επιστολή του Αλμπέρ Καμύ ενάντια στην εκτέλεση του πρώτου μάρτυρα, του Μιχαλάκη Καραολή, τα λόγια του Κυριάκου Μάτση — «Αυτή η γη ανήκει σ’ αυτούς που τη δουλεύουν, είτε είναι Έλληνες είτε Τούρκοι» —, το κλαδί ελιάς που κουβαλούσε στην τσέπη του ο Παναγιώτης Τουμάζος καθώς βάδιζε ηρωικά προς τον θάνατο, όλα αυτά αρκούν για να δείξουν πόσο βαθύς, πόσο ανθρώπινος και πόσο ιστορικός υπήρξε ο αγώνας της ΕΟΚΑ.
Γνωρίζοντας ότι ακόμη και σήμερα έχουμε μια πατρίδα που δεν έχει ολοκληρώσει την αποαποικιοποίησή της, δεν πρέπει να ξεχνούμε το χρέος που βαραίνει τους ώμους μας. Και αυτό το χρέος είναι η πλήρης ελευθερία της Κύπρου. Είναι ταυτόχρονα και το χρέος μας απέναντι σε όλους τους ήρωες που έδωσαν τη ζωή τους για τούτο τον τόπο (…)
Όμως αυτόν τον αγώνα θα τον δώσουμε. Γιατί η πλήρης ελευθερία της Κύπρου είναι χρέος τιμής απέναντι στην ιστορία, τη γη και τη θυσία».
Φωτό: Ο υπογράφων (αριστερά) με τους Ιμπραχήμ Αζίζ (κέντρο) συγγραφέα του εμβληματικού βιβλίου «Η Άγνωστη Τουρκοκυπριακή Αριστερά» και του Οζ Καραχάν (δεξιά), υποψήφιου βουλευτή με το κόμμα των Οικολόγων.
