«Πρωταθλήτρια» στη χρήση αντιμικροβιακών σκευασμάτων στην κτηνοτροφία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το ζήτημα της αντιμικροβιακής αντοχής, λόγω της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών, παρουσιάζεται η Κύπρος, σύμφωνα με την τελευταία Έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ).
Τα ευρήματα της εν λόγω μελέτης απασχόλησαν τις εργασίες του συνεδρίου «ONE – Health, Environment, Society – Conference 2022», που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα (21 -24 Ιουνίου) στις Βρυξέλλες και στο οποίο τέθηκαν επί τάπητος σημαντικά ζητήματα, που απασχολούν την ΕΕ, όπως η ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών και η Πράσινη Συμφωνία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Φυτοφάρμακα στα ούρα των παιδιών – Ανησυχητικά ευρήματα
Σύμφωνα, λοιπόν, με την τελευταία σχετική έκθεση του ΕΜΑ (Νοέμβριος 2021), στο πλαίσιο επιτήρησης του έργου Κτηνιατρικής Αντιμικροβιακής Κατανάλωσης (ESVAC), στην οποία παρουσιάζονται στοιχεία σχετικά με τις πωλήσεις των αντιβιοτικών για κτηνοτροφική χρήση για τα έτη 2019 και 2020, καταδεικνύεται ότι η χρήση αντιβιοτικών στην κυπριακή κτηνοτροφία κυμαίνεται σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Συγκεκριμένα, όπως απεικονίζεται στον Πίνακα 4, η χρήση αντιμικροβιακών σκευασμάτων ανά μονάδα ζωικού κεφαλαίου (η μονάδα του ζωικού κεφαλαίου της ΕΕ ονομάζεται PCU) στην Κύπρο ήταν 393,9 mg/PCU και παρουσιάζεται ως η μεγαλύτερη με διαφορά και αρκετά πιο πάνω από τον μέσο όρο (89.00 mg/PCU) των 31 χωρών.
Στην αντίπερα όχθη βρίσκονται οι σκανδιναβικές χώρες Νορβηγία (2.3), Σουηδία (11.1) αλλά και η Ισλανδία (3.8), οι οποίες καταγράφουν πολύ χαμηλά ποσοστά χρήσης αντιμικροβιακών σκευασμάτων ανά μονάδα ζωικού κεφαλαίου.
Η εν λόγω έκθεση δείχνει τον βαθμό δέσμευσης για βιώσιμη γεωργία και υπεύθυνη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας στόχος είναι η μείωση της χρήσης αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία κατά το ήμισυ έως το 2030. Συγκεκριμένα, η ΕΕ, στην εμβληματική της πολιτική για τα τρόφιμα, τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», έχει θέσει ως στόχο να μειωθούν στο μισό οι πωλήσεις αντιμικροβιακών ουσιών στην ΕΕ για τα εκτρεφόμενα ζώα έως το 2030.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χαρακτηρίσει την καταπολέμηση της αντιμικροβιακής αντοχής ως προτεραιότητα, με τη µείωση της αλόγιστης χρήσης των αντιβιοτικών να θεωρείται ως ο καλύτερος τρόπος για την αντιµετώπισή της, αφού η υπερβολική χρήση τους τα τελευταία χρόνια -όχι μόνο στους ανθρώπους αλλά και στην υγειονομική περίθαλψη των ζώων- έχει οδηγήσει ορισμένα βακτήρια στην ανάπτυξη αντιμικροβιακής αντοχής, γεγονός που σημαίνει ότι τα αντιβιοτικά γίνονται λιγότερο αποτελεσματικά κατά των λοιμώξεων.
Γενικότερα πάντως, σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, οι μεγάλες προσπάθειες, που έγιναν από τον τομέα της υγείας των ζώων τα τελευταία χρόνια – οι οποίες περιλαμβάνουν την εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών, που βελτιώνουν την υγεία και την ευημερία των ζώων και ελαχιστοποιούν τις ασθένειες – φαίνεται να αποδίδουν, αφού παρατηρήθηκε μείωση 43,2% των συνολικών πωλήσεων κτηνιατρικών αντιμικροβιακών φαρμάκων, μεταξύ των ετών 2011 και 2020, στις 25 χώρες, σε όλη την Ευρώπη, που παρείχαν δεδομένα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Σημαντική μείωση παρατηρήθηκε σε μερικές από τις χώρες με τις υψηλότερες πωλήσεις, ενώ ένα άλλο θετικό στοιχείο ήταν η πτωτική τάση που παρατηρείται στα Κρίσιμα Σημαντικά Αντιβιοτικά, που ταξινομούνται από τον EMA στην AMEG Κατηγορία Β[1], ιδιαίτερα οι πωλήσεις πολυμυξινών (κολιστίνη), που μειώθηκαν κατά 76,5 % μεταξύ 2011-2020.
