Η ανάπτυξη της οικονομίας τα τελευταία χρόνια, με συνακόλουθη εξέλιξη τη μείωση της ανεργίας, είχαν ως αποτέλεσμα την ανάγκη για πρόσθετο εργατικό δυναμικό. Την ίδια ώρα, η έλευση στην Κύπρο σημαντικού αριθμού εταιρειών τεχνολογίας, έφερε στο προσκήνιο την έλλειψη εργαζομένων με εξειδικευμένες ικανότητες.
Η διαμόρφωση των ανωτέρω συνθηκών, έχουν αλλάξει το τοπίο στην αγορά εργασίας, με την κυβέρνηση να επιδιώκει να βρει λύσεις σε διάφορα επίπεδα, ώστε από τη μια να καλυφθούν οι ανάγκες σε εργαζόμενους και από την άλλη να συνεχιστεί η ανάπτυξη της οικονομίας.
Η συμφωνία με την Αίγυπτο
Μέσα στη βδομάδα που πέρασε, ο υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας πραγματοποίησε επίσκεψη στο Κάιρο και συναντήθηκε με τον Αιγύπτιο ομόλογό του. Κατά τη συνάντηση των δύο Υπουργών, συζητήθηκε το Μνημόνιο Συναντίληψης, το οποίο είχε υπογραφεί τον Ιούνιο του 2024 μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Αιγύπτου, το οποίο αφορούσε στην απασχόληση Αιγύπτιων εργαζομένων στην Κύπρο.
Η συγκεκριμένη συμφωνία δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς δεν υπήρξε το ανάλογο ενδιαφέρον από την πλευρά των Κύπριων εργοδοτών. Ο Μαρίνος Μουσιούττας με την επίσκεψη του στην Αίγυπτο θέλησε να βάλει σε νέα βάση τη συμφωνία και να διαμορφώσει το σχετικό πλαίσιο, ώστε να αξιοποιηθεί από τους Κύπριους εργοδότες.
Ο κ. Μουσιούττας ανέφερε πως αποφασίστηκε η επέκταση της συμφωνίας, ώστε να καλύψει περισσότερους τομείς. Συγκεκριμένα, περιλήφθηκαν στη συμφωνία οι κλάδοι των τουριστικών επαγγελμάτων, η κατασκευαστική βιομηχανία, ο κλάδος του IT και της ανακύκλωσης.
Οικονομική ανάπτυξη
Άλλωστε, με εξαίρεση την παρούσα χρονική περίοδο, όπου η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει κάποια σύννεφα πάνω από την κυπριακή οικονομία, η πορεία τα τελευταία χρόνια ήταν αναπτυξιακή και με τους ίδιους ρυθμούς αναμένεται να συνεχίσει και στο μέλλον.
Ως εκ τούτου, οι ανάγκες για εργατικό δυναμικό σε βασικούς κλάδους της οικονομίας αναμένεται να συνεχιστούν. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία που δημοσιοποίησε την περασμένη Δευτέρα η Στατιστική Υπηρεσία, η κυπριακή οικονομία διατήρησε ισχυρή αναπτυξιακή πορεία το 2025, με το ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 3,8% σε ετήσια βάση και κατά 4,5% το τέταρτο τρίμηνο. Η ανάπτυξη στηρίχθηκε κυρίως στους τομείς των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών, των ξενοδοχείων και εστιατορίων, του εμπορίου και των κατασκευών.
Ειδικότερα, ισχυρή ήταν η επίδοση των κατασκευών, που κατέγραψαν αύξηση 9,4%, ενώ σημαντική άνοδο παρουσίασαν επίσης ο τομέας πληροφοριών και επικοινωνιών με 8% και ο τομέας εμπορίου και τουρισμού με 7,2%. Όσον αφορά στο άμεσο μέλλον, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στις εκτιμήσεις του, οι οποίες περιλαμβάνονται στο World Economic Outlook, που δημοσιεύτηκε την Τρίτη 14 Απριλίου, αναφέρει ότι η ανάπτυξη για την Κύπρο εκτιμάται στο 3% το 2026, από 3,8% το 2025, ενώ αναμένεται σταθεροποίηση του ρυθμού μεγέθυνσης στο 3% τα επόμενα έτη.
Κατασκευές
Ποιοι είναι όμως οι κλάδοι οι οποίοι παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες ανάγκες για νέο εργατικό δυναμικό; Ο κατασκευαστικός τομέας, είναι αναμφίβολα ένας εξ αυτών.
Σε συζήτηση που διοργάνωσε πρόσφατα η ΟΣΕΟΚ για την έλλειψη εργατικού δυναμικού, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Στέλιος Γαβριήλ έκανε λόγο για μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Η υποστελέχωση στις οικοδομές και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, καθιστούν πλέον ορατό τον κίνδυνο μείωσης της παραγωγικότητας του κλάδου.
Την ίδια στιγμή, η έλλειψη εργατικού δυναμικού επηρεάζει αρνητικά και την υλοποίηση έργων του δημοσίου. Ως αποτέλεσμα, η αναπτυξιακή πορεία της χώρας επιβραδύνεται, σημείωσε.
Συναφώς, ο πρόεδρος της ΟΣΕΟΚ είχε αναφέρει πρόσφατα, ότι καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις στις κατηγορίες εργατών, όπως, μεταξύ άλλων, κτίστες, εργοδηγοί και μηχανοδηγοί, ενώ δυσκολίες παρατηρήθηκαν και ως προς την εξεύρεση επιστημονικού προσωπικού όπως Πολιτικούς Μηχανικούς. Οι εκτιμήσεις μας είναι ότι θα χρειαστούν περίπου άλλες 5.000 ίσως και περισσότεροι εργαζόμενοι για κάλυψη των αναγκών του κλάδου, είχε αναφέρει.
Ξενοδοχειακή βιομηχανία
Ο τουρισμός κατέγραψε συνεχόμενα ρεκόρ τα τελευταία χρόνια, τόσο στο κομμάτι των αφίξεων, όσο και στο κομμάτι των εσόδων. Το άνοιγμα νέων αγορών, με την Πολωνία, τη Γερμανία και το Ισραήλ να σημειώνουν μεγάλες αυξήσεις στις αφίξεις, σε συνδυασμό με την αισθητή μείωση της ανεργίας, έχουν δημιουργήσει σημαντικές ανάγκες στον κλάδο σε ανθρώπινο δυναμικό. Η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σήμερα κάποιες ανησυχίες, δεδομένου ότι η αγορά του Ισραήλ, η οποία ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη για την Κύπρο έχει παγώσει προς στιγμή.
Ωστόσο, σε περίπτωση που η κατάσταση επανέλθει σύντομα στην ομαλότητα, τότε η αγορά αναμένεται να ανακάμψει και ως εκ τούτου, οι ανάγκες σε ανθρώπινο δυναμικό θα επανέλθουν. Υπενθυμίζεται ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 19 Φεβρουαρίου 2025 το νέο «Πλαίσιο Εργοδότησης Αλλοδαπών Εργαζομένων».
Τόσο ο ΠΑΣΥΞΕ, όσο και ο ΣΤΕΚ είχαν τονίσει πρόσφατα σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα, ότι η διαφοροποίηση του πλαισίου για τους ξένους εργάτες έχει βοηθήσει, ωστόσο οι ανάγκες για εργοδότηση ξένου εργατικού δυναμικού παραμένουν, ανεβάζοντας τον αριθμό των εργαζομένων που χρειάζονται στις 4 περίπου χιλιάδες.
Τεχνολογία: Παραμένει η ανάγκη για πολλές προσλήψεις
Αξιοσημείωτη ήταν η ανάπτυξη του κλάδου της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια. Η χώρα μας έχει προσελκύσει μεγάλο αριθμό εταιρειών από το εξωτερικό, ενώ την ίδια ώρα προέκυψε η ανάγκη για εξειδικευμένο δυναμικό το οποίο η Κύπρος δεν διέθετε.
Ενδεικτικά, σημειώνεται ότι η συμβολή του κλάδου στο ΑΕΠ έχει αγγίξει το 14% περίπου, έχοντας μάλιστα προοπτικές για ακόμη ψηλότερα. Η Κύπρος συγκαταλέγεται πλέον ανάμεσα στις τρεις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές ICT (Ιnformation and Communication Technology – Τεχνολογία Πληροφοριών και Επικοινωνιών) στην ΕΕ από το 2011, με αύξηση αξίας άνω του 200%.
Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω, προκύπτει η ανάγκη για εργοδότηση μεγάλου αριθμού υπαλλήλων με εξειδικευμένες δεξιότητες. Το σημείο αυτό εμφανίζεται μεταξύ άλλων, τόσο στην πρόσφατη έρευνα που πραγματοποίησε το Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας Κύπρου (ΣΟΑΚ), όσο και στην 15η Ετήσια Έρευνα της PwC Κύπρου για τους CEOs, καθώς και στο Στρατηγικό Σχέδιο 2026-2028 της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού Κύπρου (ΑνΑΔ).
Ενδεικτικά, στα ευρήματα της 15ης Ετήσιας Έρευνας της PwC Κύπρου για τους CEOs, στην οποία συμμετείχαν φέτος 77 επιχειρηματικοί ηγέτες από την Κύπρο, επισημαίνεται ότι ως κορυφαία ανησυχία αναδείχθηκε η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού που να διαθέτει τις κατάλληλες δεξιότητες, με το 43% να την θεωρεί απειλή για τον επόμενο χρόνο.
Στην εν λόγω έρευνα, σημειώνεται παράλληλα, ότι η προσέλκυση υψηλής ποιότητας εξειδικευμένου ταλέντου με γνώσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη, αναδεικνύεται ως μία από τις πλέον κρίσιμες προκλήσεις για τους οργανισμούς στην Κύπρο.
ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ 2,500 κενές θέσεις εργασίας
Οι δυσκολίες στην εξεύρεση ανθρώπινου δυναμικού (τόσο σε εξειδικευμένες θέσεις όσο και σε ανειδίκευτες), αποτελούν το μεγάλο αγκάθι στην αγορά του λιανικού εμπορίου.
Όπως είχε αναφέρει πρόσφατα ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΛΕ, Μάριο Αντωνίου αυτή τη στιγμή, βάσει και των στοιχείων της Στατιστικής, οι κενές θέσεις εργασίας στον κλάδο ανέρχονται περίπου στις 2500.
Πώς προκύπτει αυτό; Στη Λεμεσό, ετοιμάζονται δύο νέα εμπορικά κέντρα. Αν και δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμα πότε ακριβώς θα λειτουργήσουν το «Limassol Mall» και το «The Mall of Limassol», εντούτοις είναι δεδομένο ότι θα χρειαστεί μεγάλος αριθμός προσωπικού για να καλυφθούν οι ανάγκες τους.
Όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Αντωνίου, στο κάθε mall αναμένεται να λειτουργήσουν περίπου 150-160 καταστήματα. Αυτό σημαίνει ότι μόνο με τη λειτουργία των δυο εμπορικών κέντρων, θα προκύψουν άμεσες ανάγκες περίπου 1000 εργαζομένων. Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι κινήσεις, όσον αφορά κυρίως στον τομέα των υπεραγορών, με την επέκταση των υφιστάμενων αλυσίδων τόσο σε κεντρικά σημεία, αλλά πλέον και στην επαρχία, ώστε να μεγαλώσουν την πίτα της αγοράς.
