Τις εικαζόμενες τάσεις διχασμού στην κυπριακή κοινωνία σε σχέση με τα εμβόλια και τον εμβολιασμό επιβεβαιώνει η παγκύπρια μελέτη που διενεργήθηκε από τον Οργανισμό IMR/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας σε συνεργασία με μέλη της ομάδας ειδικών συνεργατών της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ), τις προηγούμενες εβδομάδες αφού, αν και η αισθητή πλειοψηφία (39%) των πέραν των 2,000 συμμετεχόντων δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν χωρίς κανένα πρόβλημα τους διαφωνούντες προς τη δική τους άποψη, καθώς θεωρούν πως είναι ανθρώπινο δικαίωμα του καθενός να πράττει όπως ο ίδιος πιστεύει καλύτερα για τον εαυτό του, ένα ποσοστό της τάξης του 22% (σχεδόν ο ένας στους τέσσερις) δηλώνει ότι δεν μπορεί να επικοινωνήσει με τους ανθρώπους που πράττουν το αντίθετο και ένα 6% ότι δεν τους περιλαμβάνει καν στον κοινωνικό του κύκλο.
Τα ευρήματα της έρευνας είναι αρκούντως αποκαλυπτικά των πεποιθήσεων που επικρατούν σήμερα ανάμεσα στην κυπριακή κοινωνία αναφορικά με τον εμβολιασμό κατά του κορωνοϊού, καθότι αντικατοπτρίζουν τις διάφορες προσεγγίσεις που υπάρχουν, καθώς και τα επιχειρήματα που προβάλλονται εκ μέρους των πολιτών για το επίμαχο, πλην καίριας σημασίας για τη Δημόσια Υγεία, αυτό ζήτημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Ειδικότερα, τα αποτελέσματα της έρευνας δίνουν απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα και ρίχνουν φως στους λόγους για τους οποίους μια μερίδα του κόσμου αντικρίζει με μεγάλη καχυποψία τα εμβόλια, αρνούμενη να εμβολιαστεί, καθώς και στους λόγους για τους οποίους μια άλλη μερίδα του πληθυσμού διατηρεί επιφυλάξεις και ανησυχίες, προβληματιζόμενη κατά πόσο θα εμβολιαστεί ή όχι. Φωτίζει επίσης τους λόγους, για τους οποίους οι περισσότεροι πολίτες έχουν ήδη εμβολιαστεί, ενώ αποτυπώνει ταυτόχρονα το κλίμα στην κοινωνία σε ό,τι αφορά στον βαθμό αποδοχής της αντίθετης άποψης.
Γενικότερο συμπέρασμα που προκύπτει από την έρευνα είναι πως, μπορεί στην μεγάλη τους πλειοψηφία οι πολίτες να έχουν προχωρήσει στον εμβολιασμό τους, ωστόσο εξακολουθούν να υφίστανται φόβοι, κάποιοι εκ των οποίων θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως βάσιμοι, αλλά και φόβοι που έχουν ως σημείο αφετηρίας το φαινόμενο της συνωμοσιολογίας, την παραφιλολογία και την παραπληφόρηση.
Σε γενικές γραμμές, από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώνεται η ύπαρξη ενός πλειοψηφικού ρεύματος αποδοχής του εμβολιασμού, αφού το 87% των συμμετεχόντων, είτε έχει εμβολιαστεί είτε προγραμματίζει να εμβολιαστεί στο άμεσο μέλλον. Προβληματισμένο κατά πόσο θα εμβολιαστεί ή όχι εμφανίζεται ένα 7%, ενώ μόνο το 6% προβαίνει στην κατηγορηματική τοποθέτηση πως δεν πρόκειται να εμβολιαστεί. Το υψηλότερο ποσοστό αποδοχής του εμβολιασμού καταγράφεται στην ηλικιακή ομάδα των 60 ετών και άνω, όπου περισσότεροι από εννέα στους δέκα (92%) δηλώνουν πως έχουν ήδη εμβολιαστεί. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ηλικιακή ομάδα 41-60 βρίσκεται στο 89%, στην ηλικιακή ομάδα 31-40 στο 84% και στην ηλικιακή ομάδα 18-30 στο 79%.
Προκύπτει δηλαδή πως όσο κατεβαίνει η ηλικία μειώνεται και το ποσοστό όσων αντικρίζουν με θετικό φακό τον εμβολιασμό, ενώ σε ό,τι αφορά στο φύλο δεν παρατηρούνται διαφοροποιήσεις. Συγκεκριμένα, ότι έχει εμβολιαστεί ή ότι σκοπεύει να εμβολιαστεί στο άμεσο μέλλον δηλώνει τόσο το 88% των ανδρών όσο και το 88% των γυναικών.
Αναλυτικά τα αποτελέσματα της μελέτης:
Η έρευνα αναλύεται σε τρεις ομάδες. Τα άτομα που έχουν εμβολιαστεί, τα άτομα που προβληματίζονται και τους πολίτες που κατηγορηματικά δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να εμβολιαστούν.
Αυτοί που έχουν εμβολιαστεί και οι λόγοι που το έπραξαν:
Όσον αφορά τα άτομα που έχουν ήδη εμβολιαστεί ή προγραμματίζουν να εμβολιαστούν, ως οι σημαντικότεροι λόγοι για τους οποίους το έπραξαν ή για τους οποίους πείστηκαν να το πράξουν αναδεικνύονται η πεποίθησή τους πως ο ιός είναι μια σοβαρή απειλή για την παγκόσμια υγεία (76%), το γεγονός ότι εμπιστεύονται τους εμπειρογνώμονες, την επιστήμη και τους γιατρούς για την καταπολέμηση της πανδημίας (67%), αλλά και η αντίληψή τους ότι ο μη εμβολιασμός μας εμποδίζει από το να επιστρέψουμε στην κανονικότητα (54%). Ισχυρή είναι επίσης η άποψη ότι τα εμβόλια έχουν αποδείξει διαχρονικά πως ωφελούν (52%), ενώ σημαντικό λόγο για τον οποίο πείστηκαν να εμβολιαστούν αποτέλεσε και το γεγονός ότι δεν ήθελαν να βάλουν την οικογένεια και τους φίλους τους σε κίνδυνο (49%). Επιπρόσθετα, μεταξύ άλλων, στην εξίσωση των λόγων που τους έπεισε να εμβολιαστούν προστίθεται με σημαντικό ποσοστό η διαπίστωσή τους πως οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν εμβολιαστεί χωρίς κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα ή παρενέργεια (28%).
Οι επιφυλάξεις και οι ανησυχίες αυτών που προβληματίζονται:
Σε ό,τι αφορά όσους εμφανίζονται επιφυλακτικοί σχετικά με τον εμβολιασμό, ο μεγαλύτερος προβληματισμός τους για το κατά πόσο θα εμβολιαστούν πηγάζει από την ταχύτατη ανάπτυξη των εμβολίων, γεγονός που τους κάνει να τα αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό (64%). Ταυτοχρόνως, πηγή προβληματισμού αποτελούν οι διάφορες ενδεχόμενες αρνητικές παρενέργειες στην υγεία τους, όπως η πρόκληση θρομβώσεων και θρομβοπενίας (45%), μυοκαρδίτιδας(40%), αλλεργικών αντιδράσεων(33%), αλλά και επηρεασμού της γονιμότητας(23%). Πέραν τούτων, προβληματισμό για το κατά πόσο θα εμβολιαστούν προκαλεί και η αντίληψη πως το εμβόλιο μπορεί να επιφέρει ακόμη και τον θάνατο (39%).
Οι λόγοι άρνησης αυτών που δηλώνουν ότι δεν θα εμβολιαστούν
Η έλλειψη εμπιστοσύνης προς την Κυβέρνηση και δη ως προς το πώς διαχειρίζεται την πανδημία μέσω του εμβολιασμού (77%), καθώς και το γεγονός ότι δεν έχουν πειστεί ότι ο εμβολιασμός θα επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα (71%) αποτελούν τους δύο βασικότερους λόγους για τους οποίους αρνούνται να εμβολιαστούν όσοι τάσσονται κατά των εμβολίων.
Πέραν των πιο πάνω, αποτρεπτικά ως προς την προοπτική να εμβολιαστούν λειτουργεί και η μεγάλη συζήτηση και οι διαφωνίες που εκδηλώνονται μεταξύ επιστημόνων αναφορικά με το θέμα των εμβολίων (63%), καθώς και το γεγονός ότι δεν εμπιστεύονται όσους δηλώνουν εμπειρογνώμονες στα θέματα της πανδημίας (61%). Καταγράφονται επίσης αντιλήψεις ότι «ο ιός είναι κατασκευασμένος και το εμβόλιο έχει δημιουργηθεί για να εξυπηρετηθούν συμφέροντα» (49%) και ότι «ο εμβολιασμός είναι μια απόπειρα για πλήρη έλεγχο και καταπίεση των ελευθεριών μας από το κράτος» (42%), ενώ διατυπώνονται και ανησυχίες για πρόκληση μόνιμης βλάβης μέσω της νέας τεχνολογίας που χρησιμοποιούν τα εμβόλια (42%). Μάλιστα, πιστεύεται από κάποιους πως η καινούρια τεχνολογία του εμβολίου θα τους αλλάξει τον γενετικό κώδικα (9%). Άρνηση για εμβολιασμό προκύπτει επιπλέον και ως αποτέλεσμα της αντίληψης ότι το εμβόλιο μπορεί να επιφέρει το θάνατο (41%), καθώς και ένεκα της εμπιστοσύνης σε εναλλακτικούς τρόπους θεραπείας (36%).
Μια κοινωνία διχασμένη;
Παρά τις διαφορετικές αντιλήψεις και προσεγγίσεις έναντι του εμβολιασμού ανάμεσα στην κυπριακή κοινωνία, η πλειοψηφία των πολιτών, ποσοστό 39%, αντιμετωπίζει χωρίς κανένα πρόβλημα τους διαφωνούντες προς τη δική τους άποψη, αφού θεωρούν πως είναι ανθρώπινο δικαίωμα του καθενός να πράττει όπως ο ίδιος πιστεύει καλύτερα για τον εαυτό του. Ένα 20% προσεγγίζει όσους έχουν πράξει το αντίθετο από τους ίδιους με νηφάλια συζήτηση και πειστικό διάλογο, ενώ ένα 22% από την άλλη αισθάνεται πως δεν μπορούν να επικοινωνήσουν. Για ένα 8%, οι διαφορετικά πράττοντες τους είναι αδιάφοροι, ένα 6% δεν τους συμπεριλαμβάνει στον κοινωνικό του κύκλο και ένα 2% τους αντιμετωπίζει περιφρονητικά και υποτιμητικά.
Η ταυτότητα της έρευνας:
Η έρευνα διενεργήθηκε από τον Οργανισμό IMR/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας με συνεργάτη Οργανισμό την Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ). Χρόνος διεξαγωγής της έρευνας ήταν ο μήνας Αύγουστος του 2021 και το μέγεθος του δείγματος ανήλθε στα 2,038 άτομα. Η επιλογή του δείγματος έγινε με την μέθοδο της τυχαίας στρωματοποιημένης δειγματοληψίας και σε αυτό συμπεριλήφθηκε ισόποσος αριθμός αντρών και γυναικών, ηλικίας 18 ετών και άνω. Η συλλογή των στοιχείων έγινε με τηλεφωνικές και διαδικτυακές συνεντεύξεις με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου, σε παγκύπρια κλίμακα και καλύπτοντας τόσο αστικές όσο και αγροτικές περιοχές.
Επιστημονικός υπεύθυνος της έρευνας ήταν ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Ν. Φελλάς, Ανώτερος Αντιπρύτανης στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και μέλος της Συμβουλευτικής Επιστημονικής Επιτροπής (ΣΕΕ). Η επιστημονική ομάδα αποτελείτο από τους δρ Κωνσταντίνο Τσιούτη, Επίκουρο Καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου και επικεφαλής της Συμβουλευτικής Επιστημονικής Επιτροπής (ΣΕΕ) και δρ Χρήστο Πέτρου, Αναπληρωτή Καθηγητή Φαρμακολογίας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και σύμβουλο του Υπουργείου Υγείας.
Χαιρετισμός του Υπουργού Υγείας κ. Μιχάλη Χατζηπαντέλα στη συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση της μελέτης «Τα πιστεύω των Κυπρίων για τον εμβολιασμό»
«Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τη σημερινή σας παρουσία στην πολύ ενδιαφέρουσα διάσκεψη Τύπου, στην οποία θα ακούσουμε τα ευρήματα μιας σημαντικής μελέτης που εξέτασε και ανέλυσε τις αντιλήψεις και τα πιστεύω των συμπολιτών μας για τους εμβολιασμούς.
Υπό τον συντονισμό του Καθηγητή Κωνσταντίνου Φελλά, και με τη συμβολή του κ. Κωνσταντίνου Τσιούτη και του κ. Χρίστου Πέτρου, αλλά και με τη στήριξη της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου, διενεργήθηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας παγκύπρια μελέτη και εξετάστηκαν πτυχές του εμβολιασμού κατά της COVID-19, που θα μας βοηθήσουν στη συνέχεια.
Όπως θα ακούσουμε αναλυτικότερα από τον Καθηγητή Φελλά, η μελέτη επιβεβαιώνει τις εικαζόμενες τάσεις διχασμού στην κυπριακή κοινωνία σε σχέση με τα εμβόλια και τον εμβολιασμό. Ωστόσο, η αισθητή πλειοψηφία (39%) των πέραν των 2,000 συμμετεχόντων δηλώνει ότι αντιμετωπίζει χωρίς κανένα πρόβλημα τους διαφωνούντες προς τη δική τους άποψη, καθώς θεωρούν πως είναι ανθρώπινο δικαίωμα του καθενός να πράττει όπως ο ίδιος πιστεύει καλύτερα για τον εαυτό του.
Γενικότερο συμπέρασμα που καταγράφεται από την έρευνα, είναι πως μπορεί στη μεγάλη τους πλειοψηφία οι πολίτες να έχουν προχωρήσει στον εμβολιασμό τους, ωστόσο εξακολουθούν να υφίστανται φόβοι, κάποιοι εκ των οποίων θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως βάσιμοι, αλλά και φόβοι που έχουν ως σημείο αφετηρίας το φαινόμενο της συνωμοσιολογίας, την παραφιλολογία και την παραπληφόρηση.
Αγαπητοί φίλοι,
Μεταφέροντας τις ευχαριστίες μας προς την ΟΣΑΚ και τους επιστήμονες συνεργάτες της για την πολυεπίπεδη προσπάθειά τους να ενημερώσουν επιστημονικά και τεκμηριωμένα τους πολίτες για τα οφέλη του εμβολιασμού, θα ήθελα να αναφερθώ σε μια νέα μελέτη που προωθείται από την ίδια επιστημονική ομάδα και θα αφορά τους post-COVID ασθενείς. Στην Κύπρο, πέραν των 110 χιλιάδων συνανθρώπων μας έχουν μολυνθεί από τον κορωνοϊό και όπως εκτιμούν οι ειδικοί μας το 30% συνεχίζει να ταλαιπωρείται για μήνες μετά τον αποχαρακτηρισμό του ως περιστατικό κορωνοϊού. Άρα ως Υπουργείο Υγείας επιβάλλεται να γνωρίζουμε ποια είναι τα πραγματικά δεδομένα στην κυπριακή κοινωνία, για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στη λήψη αποφάσεων και στην ανάπτυξη των απαραίτητων πολιτικών υγείας.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας».
Oμιλία Δρος Κωνσταντίνου Φελλά στη Διάσκεψη Τύπου
Κυρίες και Κύριοι,
Θα ήθελα να σας καλωσορίσω στη σημερινή διάσκεψη τύπου με θέμα τις γνώσεις, στάσεις και αντιλήψεις των Κυπρίων σχετικά με τον εμβολιασμό.
Η ταχύτατη ανάπτυξη των εμβολίων κατά του κορωνοϊού προσέφερε μια μοναδική ευκαιρία να περιοριστεί η έκταση της πανδημίας και οι επιπτώσεις που επιφέρει η νόσος στη σωματική και την ψυχική υγεία των συμπολιτών μας αλλά και στην οικονομία. Όμως, παρά την τεράστια αυτή επιστημονική επιτυχία, μια σημαντική μερίδα του πληθυσμού, στην Κύπρο και σε άλλες χώρες διστάζει ή αρνείται να εμβολιαστεί. Ο δισταγμός και η άρνηση προέρχονται συχνά από την παραπληροφόρηση και διαστρέβλωση των επιστημονικών δεδομένων που βολεύει το υποκειμενικό γνωστικό αντικείμενο των ατόμων αυτών και εν τέλει τρέφει τους μύχιους φόβους και ανασφάλειες τους.
Οι επιστημονικοί συνεργάτες της έρευνας αυτής διαισθάνθηκαν ότι το πρόβλημα της προκατάληψης ενάντια στα εμβόλια χρήζει περαιτέρω μελέτης λόγω του ότι άπτεται πολυθεματικών πτυχών και για το λόγο αυτό εργάστηκαν με πολύ ζήλο για να ολοκληρωθεί το ερευνητικό έργο. Η σημερινή παρουσίαση των αποτελεσμάτων αυτής της παγκύπριας έρευνας αποκαλύπτει τη στάση των συμπολιτών μας αναφορικά με τους κινδύνους και τα οφέλη των εμβολίων κατά του κορωνοϊού και μπορούν να τύχουν πολύ χρήσιμης αξιοποίησης στη μάχη για την καταπολέμηση της πανδημίας.
2) Η Σημασία της Επιστήμης
Μέσα σε αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση, η επιστήμη στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων. Με αξιοθαύμαστο τρόπο, σε σύντομο χρονικό περιθώριο έχει επιτύχει να προσφέρει στην κοινωνία εμβόλια τα οποία μας επιτρέπουν να μιλάμε για παρατεταμένη δοκιμασία μεν αλλά όχι ατέρμονη. Δεδομένης της κόπωσης απέναντι στην τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας και την υποχρεωτική κοινωνική αποστασιοποίηση, το εμβόλιο παραμένει το βασικό όπλο αντιμετώπισης του κορωνοϊού.
Εντούτοις, η ταχύτητα με την οποία παρασκευάστηκαν και διατέθηκαν αυτά τα εμβόλια έχει προκαλέσει σε πολλούς κάποιες επιφυλάξεις για την ασφάλεια των σκευασμάτων, με αποτέλεσμα κάποιοι συμπολίτες μας να μην τα εμπιστεύονται. Αυτός ο φόβος είναι κατανοητός. Δεν πρέπει να στιγματίζουμε τους συμπολίτες μας αυτούς εκ προοιμίου ως αρνητές η συνω-μοσιολόγους. Ο επιζήμιος και μη παραγωγικός διάλογος που γίνεται τον τελευταίο καιρο στα ΜΜΕ και ΜΚΔ έχει διχάσει την κοινωνία, με καταστροφικά ενδεχομένως αποτελέσματα.
Οι συνεχείς αντιπαραθέσεις αποσυντονίζουν την κοινή συνισταμένη και οδηγούν από τη μια στην άρνηση μιας νηφάλιας προσέγγισης, και από την άλλη στην πείσμονα άρνηση αποδοχής των σεβαστών εμβολιαστικών ανησυχιών και φόβων των συμπολιτών μας. Η αντιπαράθεση ανάμεσα σε εμβολιαστές και ανεμβολίαστους δεν ενδείκνυται και δεν προσφέρει οτιδήποτε θετικό στους κρίσιμους αυτούς καιρούς, εφόσον το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να υπονομεύουν τις ανθρώπινες σχέσεις.
Πρωταρχικός μας στόχος πρέπει να είναι πώς να σώσουμε τις ζωές των συνανθρώπων μας, εμβολιασμένων και μη. Κάθε φορά που ένας συνάνθρωπός μας χάνει τη ζωή του από κορωνοϊό, σημειώνεται νίκη στο στρατόπεδο της παραπληροφόρησης και των ψευδών ειδήσεων.
Είναι λοιπόν καθήκον της πολιτείας και των ειδικών να ενημερώνουν με σαφήνεια, διαφάνεια και τεκμηρίωση για την ασφάλεια του εμβολίου και τα οφέλη του εμβολιασμού.
Το ύφος της επικοινωνίας αυτής προς τους συμπολίτες μας πρέπει δικαίως και ορθά να εμπνέει εμπιστοσύνη, με αληθινότητα, συναίσθημα, ειλικρίνεια, ταπεινότητα, απλότητα και ενσυναίσθηση και να είναι μακριά από στείρες, ψυχρές στατιστικές και στεγνά μηνύματα που εύκολα θα δημιουργήσουν καταστάσεις τρομολαγνείας, εκφοβισμού, κοινωνικού στιγματισμού, και ψευδών υποσχέσεων.
Αρχική τοποθέτηση δρος Κωνσταντίνου Τσιούτη στη διάσκεψη Τύπου για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων μελέτης για τα πιστεύω των εμβολιασμών
Η long covid είναι μία κατάσταση την οποία πλέον γνωρίζουμε όλοι. Δεν είναι θέμα εξοικείωσης με την κατάσταση, γιατί δεν μπορείς να εξοικειωθείς με μία κατάσταση που σε περιορίζει, δεν σου επιτρέπει να είσαι λειτουργικός όπως παλιά, να επιστρέψεις στην καθημερινότητά σου, και σου προκαλεί συνέχεια συμπτώματα, ανησυχία και άλλα προβλήματα.
Δεν θα αναλύσω τώρα την long covid, γιατί, παράλληλα με τις μελέτες που συσσωρεύονται, θα κάνουμε και τη δική μας μελέτη, όπου θα επικεντρωθούμε, όχι μόνο στις κλινικές επιπτώσεις της κατάστασης που λίγο πολύ έχουν περιγραφεί, αλλά και τις κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις της, οι οποίες, όπως όλες οι χρόνιες καταστάσεις, έτσι και αυτές έχουν μεγάλη σημασία στην καλή λειτουργία της κοινωνίας, ειδικά τώρα που προσπαθούμε να ισορροπήσουμε. Και γι’αυτό δίπλα μας στη δράση αυτή, είναι η ΟΣΑΚ, οι ίδιοι οι ασθενείς της Κύπρου, που είναι οι πρώτοι που ξέρουν τι θα πει να καθορίζει την καθημερινότητά σου η υγεία σου.
Θα σας πω μερικά πράγματα που έχω παρατηρήσει μέσα κι από προσωπική εμπειρία:
- η βαρύτητα της long covid δεν έχει να κάνει με το πόσο βαριά πέρασαν την νόσο αρχικά. Για την ακρίβεια, μερικοί έχουν σοβαρότερα συμπτώματα μετά, από αυτά που είχαν όταν νόσησαν.
- Συχνά συμπτώματα είναι η δύσπνοια σαν βάρος στο στήθος ειδικά το βράδυ, οι ταχυκαρδίες που μπαίνουν απότομα, η εύκολη κούραση σαν να τους κόβονται τα πόδια, η μειωμένη όρεξη, η συνεχής ανησυχία. Επίσης οι περισσότεροι, μέχρι να φτάσει απόγευμα, νιώθουν πολύ κουρασμένοι και δεν μπορούν να σκεφτούν καθαρά. Αυτό που δεν μπορούν να σκεφτούν καθαρά, το περιγράφουν σαν σύγχυση, σαν ομίχλη, και δυστυχώς, κρατά αρκετό καιρό. Υπάρχουν και ασυνήθιστα συμπτώματα: εξανθήματα, βραχνάδα, τριχόπτωση, πόνοι στις αρθρώσεις.
Το σημαντικότερο για μένα είναι πως, δεν μπορείς να το προβλέψεις. Γι’αυτό κάποιοι το περνάνε και επανέρχονται χωρίς πρόβλημα, ενώ άλλοι, συνήθως νέοι ενήλικες στην ηλικία των 40-60, ταλαιπωρούνται για μήνες και επανέρχονται αργά. Και είναι πολλοί και τους βλέπουμε κάθε μέρα και πολλούς απ’αυτούς, μόνο ο χρόνος μπορεί να τους βοηθήσει να επανέλθουν.
Αυτό είναι λοιπόν κάτι που πρέπει να μελετήσουμε και να δούμε, πώς θα το καταλάβουμε καλύτερα και πώς θα μπορέσουμε να τους βοηθήσουμε.
Καταληκτική τοποθέτηση
Η μελέτη που σας παρουσίασε ο κ.Φελλάς είναι μία από τις πολλές δράσεις και μελέτες που έχουμε ξεκινήσει σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και την ΟΣΑΚ. Είναι ένας οδηγός που μας δίνει στοιχεία για το τι πρέπει να κάνουμε, πώς να το κάνουμε, πού να δώσουμε βάση. Ταυτόχρονα, είναι αποτέλεσμα αυτού που λέμε, ότι χρειάζεται σύμπνοια και συνεργασία μεταξύ επιστημόνων, πολιτών, ασθενών και αρχών.
Ο Σεπτέμβριος σηματοδοτεί μια νέα αρχή για όλους μας. Επιστρέφουμε από τις διακοπές μας, πάμε πίσω στις δουλειές μας, επαναλειτουργούν τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, και γενικά επικρατεί μια «ανασύνταξη» στην κοινωνία.
Τα επιδημιολογικά μας δεδομένα, όσο κι αν έχουμε συνηθίσει τους τριψήφιους αριθμούς νέων περιστατικών, το μεγάλο αριθμό νοσηλευομένων και δυστυχώς και τους θανάτους, δεν είναι καλά.
Όμως, εδώ πρέπει να βάλουμε μια γραμμή. Να θυμηθούμε τι περάσαμε και τώρα που αρχίζει μια νέα περίοδος να προσπαθήσουμε όλοι μαζί, όσο μπορεί ο καθένας, μας να συνεργαστούμε και να εφαρμόσουμε όλα όσα μάθαμε, για να προστατευόμαστε γιατί η πανδημία δεν θα τελειώσει σύντομα.
Ο περιορισμοί και το κλείσιμο χώρων δεν φέρνουν ουσιαστικό και διαχρονικό αποτέλεσμα, αν δεν καταλάβουμε πως πρέπει να κρατηθούμε όσο πιο ασφαλείς γίνεται. Ανοίξαμε και αναγκαστήκαμε να ξανακλείσουμε τρεις φορές. Είδαμε τα νοσοκομεία και τις ΜΕΘ να γεμίζουν, και έχουμε χάσει πέραν των 500 ανθρώπους. Το μέλλον μας που είναι τα σχολεία μας, έπαθαν ζημιά δύο συνεχόμενες χρονιές, κι ανοίγουν τώρα ξανά. Αν θέλουμε να κρατήσουμε τα παιδιά μας ασφαλή, ας θέσουμε κοινούς στόχους κι ας φερθούμε υπεύθυνα, ώστε να μην τα εκθέσουμε για μία ακόμα φορά.
Η μελέτη μας, επιβεβαιώνει αυτό που φοβόμασταν: ότι υπάρχει διχασμός στην κοινωνία. Εμείς, ως ομάδα, αλλά και η ΟΣΑΚ μέσα από τις δράσεις της και τη σελίδα «ας το συζητήσουμε», εδώ και καιρό τονίζουμε ότι δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Ως επιστήμονες τασσόμαστε υπέρ του εμβολιασμού αλλά όχι κατά των ανθρώπων που δεν θέλουν να εμβολιαστούν. Είμαστε εδώ για να λύσουμε τις απορίες τους, να τους δώσουμε την ευκαιρία να πουν αυτό που θέλουν και να τους πούμε κι εμείς τη δική μας άποψη. Η πόλωση, η ένταση, οι χαρακτηρισμοί, η κουλτούρα μίσους, σίγουρα δεν βοηθάνε. Όλοι μπορούν να έχουν άποψη αλλά όλοι έχουν και ευθύνη των επιλογών τους: ευθύνη για να είναι ασφαλείς και να κρατάνε και τους ανθρώπους γύρω τους ασφαλείς.
Η πανδημία δεν θα εξαφανιστεί. Τα εμβόλια εκπληρώνουν το σκοπό τους: μειώνουν σε τεράστιο βαθμό τις πιθανότητες για σοβαρή νόσηση και θάνατο. Όμως είναι ένα μόνο εργαλείο. Από εκεί και πέρα, κάνουμε ο καθένας μας ότι μπορούμε, για να έχουμε μία ασφαλή και λειτουργική καθημερινότητα. Δεν αναφέρομαι σε «κανονικότητα». Όμως μπορούμε να μάθουμε να ζούμε μια καθημερινότητα η οποία θα είναι λειτουργική και δεν θα μας ταλαιπωρεί, ούτε θα μας κλείνει, ούτε θα μας περιορίζει την κοινωνικότητα, ούτε θα συνεχίσει να κάνει ζημιά στα παιδιά μας.
Ο καθένας μας να αναλάβει την ατομική του ευθύνη. Αν 18 μήνες μετά δεν γνωρίζουμε ή δεν εφαρμόζουμε τα μέτρα ατομικής προστασίας, τότε ας πάμε πίσω κι ας μάθουμε ο ένας τον άλλον να τα εφαρμόζει. Ας καταλάβουμε, έστω και τώρα, ότι όλοι έχουμε ένα και μοναδικό κοινό στόχο: Προσέχουμε τον εαυτό μας για να προστατέψουμε τους γύρω μας.
Τοποθέτηση δρος Χρίστου Πέτρου στη διάσκεψη Τύπου για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων μελέτης για τους εμβολιασμούς
Τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται σήμερα είναι αρκετά ενδιαφέροντα και βοηθούν να κατανοήσουμε σε σημαντικό βαθμό τους παράγοντες που οδηγούν την μειοψηφία των συμπολιτών μας στην άρνηση ή στον σκεπτικισμό απέναντι στα εμβόλια. Ειδικά, αυτή την περίοδο που είναι εξαιρετικά επείγον να προσηλωθούμε στο πως θα ενισχυθεί η εμβολιαστική κάλυψη ανάμεσα στους νέους.
Από τους συμμετέχοντες η πλειοψηφία δηλώνει ότι έχει ήδη εμβολιαστεί, και αυτό αποτυπώνεται και στην πραγματικότητα με τα ποσοστά των συμπολιτών μας που έχουν λάβει έστω και την μια δόση εμβολίου.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το εύρημα για την εμπιστοσύνη του κοινού στο ΓΕΣΥ, σε μια ιδιαίτερη συγκυρία όπως είναι η πανδημία. Ισχυρή μου άποψη ότι η ύπαρξη του ΓΕΣΥ βοήθησε τα μέγιστα στην πρωτοβάθμια φροντίδα κατά την πανδημία.
Όσον αφορά σε άλλα θέματα που προκύπτουν από την έρευνα σημειώνω συνοπτικά:
- Το κοινό δείχνει εμπιστοσύνη και ζητά έγκυρη ενημέρωση σε ψηλότερη συχνότητα από πηγές ενημέρωσης όπως είναι οι Κρατικές Υπηρεσίες, τα ΜΜΕ και ο ΠΟΥ, ενώ είναι εμφανής και η εμπιστοσύνη που έχουν οι εμβολιασμένοι στην επιστήμη.
- Τα ποσοστά όσων δείχνουν ότι δεν θα εμβολιαστούν ή ακόμα είναι προβληματισμένοι, δείχνουν και την τάση όπως εξελίχθηκε και εξελίσσεται το εμβολιαστικό πρόγραμμα. Οι διστακτικοί να εμβολιάζονται με πιο αργό ρυθμό, ενώ το ποσοστό αυτών που φαίνεται ότι δεν θα προχωρήσει σε καμιά περίπτωση σε εμβολιασμό είναι μικρό.
- Τα αποτελέσματα δείχνουν επίσης και την τρέχουσα τάση όπου τα ποσοστά όσων δηλώνουν ότι εμβολιάστηκαν είναι πιο υψηλά όσο ανεβαίνει η ηλικία, όπως δηλαδή και στην πραγματικότητα.
- Η μελέτη αναδεικνύει επίσης επικοινωνιακά κενά ή ανάγκες ώστε να λυθούν απορίες ή να καταρριφθούν μύθοι γύρω από τα εμβόλια και τον εμβολιασμό. Είναι προφανές ότι κάποια μηνύματα δεν έχουν περάσει σχεδόν ένα χρόνο μετά, όπως για παράδειγμα ο σκεπτικισμός ότι τα εμβόλια έχουν αναπτυχθεί γρήγορα ή η πραγματική διάσταση του κινδύνου με παράδειγμα τις πολύ σπάνιες θρομβώσεις και την θρομβοπενία. Και εδώ διαπιστώνω ελλιπή επικοινωνία του κινδύνου.
- Ανάμεσα στους σκεπτικιστές και στους αρνητές αναδεικνύεται μια γενικότερη απαξίωση του Κράτους που τυγχάνει να έχει και την ευθύνη της Δημόσιας Υγείας, και αυτό έχει διαπιστωθεί ειδικά στην Κύπρο και από άλλη μελέτη που ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Μέσα σε αυτές τις ομάδες προφανώς καταγράφονται και άτομα που απλά παρουσιάζονται απαθείς απέναντι στον εμβολιασμό, όπως απαθείς ενδεχομένως παρουσιάζονται και σε άλλες κοινωνικές καταστάσεις.
- Οι εναλλακτικές θεραπείες είναι ένας παράγοντας που συντείνει στον μη εμβολιασμό. Αυτό διασταυρώνεται από πολλά ευρήματα στη βιβλιογραφία, ενώ έχει φανεί και στα προηγούμενα χρόνια ότι τέτοιες βιομηχανίες «εναλλακτική ιατρικής» να χρηματοδοτούν το αντιεμβολιαστικό κίνημα.
Η παραλλαγή δέλτα έχει ανατρέψει σε ουσιαστικό βαθμό πολλά από όσα ξέραμε για τον ιό. Σίγουρα δεν θα είναι η τελευταία παραλλαγή ανησυχίας. Η παραλλαγή αυτή μεταδίδεται σαν πυρκαγιά. Όλοι σε κάποια φάση θα συναντηθούμε με τον ιό, εμβολιασμένοι ή μη. Εξάλλου για αυτό εμβολιαζόμαστε, για να είμαστε προστατευμένοι όταν μολυνθούμε. Tα εμβόλια παραμένουν πολύ αποτελεσματικά εναντίον της δέλτα σε σχέση ειδικά με την αποτροπή της βαριάς νόσησης, και σίγουρα, η μόλυνση και η ήπια νόσηση των εμβολιασμένων είναι προτιμιτέα από τον κίνδυνο βαριάς νόσησης και θανάτου μη εμβολιασμένων.
Δεν χρειάζεται αναβλητικότητα, ούτε αν κάποιος «περιμένει για να δεί», θα δει κάτι διαφορετικό πλέον. Έχουν χορηγηθεί 5,4 δις δόσεις, με σχεδόν 40% του παγκόσμιου πληθυσμού να έχει εμβολιαστεί. Η δυσπιστία απέναντι στην επιστήμη, και η ευπιστία σε συνθήματα, παραπλανητικούς τίτλους και ψέματα στοιχίζει σε ανθρώπινες ζωές.
Η Πανδημία έχει ακόμα δρόμο, αν δεν εμβολιαστεί το μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμού του πλανήτη δεν θα δούμε τον δρόμο για την έξοδο από τον λαβύρινθο. Και είναι τραγικό να υπάρχουν δόσεις σε πλούσιες χώρες που δεν χρησιμοποιούνται, ενώ ακόμα οι φτωχές δεν έχουν εμβολιάσει ούτε 2% του πληθυσμού τους.
Εμείς θα συνεχίσουμε μέσα από κάθε βήμα να ενημερώνουμε για τις επιστημονικές πραγματικότητες και να λύνουμε απορίες, όπως μέσα από τη δράση «Ας το συζητήσουμε, είναι απλό.
