Ο Χαράλαμπος Μερακλής αναλύει τις σκέψεις του για την οικονομία και τη δημιουργία νέων ευκαιριών.
Όπως είναι ήδη γνωστό, η κρίση του 2013 δοκίμασε τις αντοχές της κυπριακής οικονομίας και τη βιωσιμότητά της, όπως και του λαού γενικότερα, όπου με το γλυκό φως που χαράζει στην κυπριακή οικονομία με τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε διάφορους τομείς –ιδιαίτερα στους τομείς ξενοδοχείων, μαρίνων, γκολφ και σε άλλες υποδομές– καταδεικνύεται ότι υπάρχουν αισιόδοξα μηνύματα πως ανοίγει το παράθυρο ευκαιρίας για να εξέλθουμε ως οικονομία, επιχειρήσεις και λαός από το τούνελ της κρίσης, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμη πάμπολλα προβλήματα προς επίλυση.
Παρά τη βελτίωση του κλίματος και της καλυτέρευσης των συνθηκών, τίποτε δεν εγγυάται ακόμη τη σταθεροποίηση και την ανάκαμψη της οικονομίας εάν δεν προβληματισθούμε σοβαρά και υπεύθυνα για το τι μεσολάβησε για να φθάσουμε μέχρι εδώ και εάν κατά πόσο έχουν δημιουργηθεί όλες εκείνες οι προϋποθέσεις για μια ασφαλή πορεία προς το μέλλον.
Θα πρέπει να ληφθούν υπόψη μια σειρά παράγοντες όπως είναι ο τουρισμός και η ανάπτυξη του, ο ανταγωνισμός, τα κόστη, η πορεία της λύσης του Κυπριακού, οι ασάφειες μας στην πολιτική, οι γεωπολιτικές κινήσεις στην περιοχή, διαφθορά, φοροδιαφυγή, έλλειψη αρωγούς ενότητας και συναίνεσης, αναιμική οικονομία στους πλείστους τομείς και καταβάθρωση της ανταγωνιστικότητας στο κυρίως εμπόριο, τους αναιμικούς θεσμούς, τις χρόνιες παθογένειες σε μια σειρά μετωπικά και τομείς.
Στην παρούσα φάση αρχίσαμε να 1) βάζουμε τα αβγά μας ξανά σ’ ένα καλάθι, 2) αιτούμεθα μη λογικές αυξήσεις, και 3) γίνονται μη ελεγχόμενες δαπάνες και δάνεια και προγράμματα ανάπτυξης λόγω προεκλογικών σκοπιμοτήτων, χωρίς να δίδουμε ιδιαίτερη βαρύτητα στη μείωση των εισαγωγών και ανάπτυξης της πρωτογενούς οικονομίας, βιομηχανίας και της σωστής εφαρμογής περιβαλλοντολογικών πολιτικών και λήψης μέτρων.
Σημειώνουμε πως η Ευρώπη μετά την κρίση του 2008, εφαρμόζει προγράμματα «Οικονομικής Αναγέννησης» και καλό θα ήταν να τα αξιοποιήσουμε για βελτίωση και ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και οικονομίας.
Η διεκδικούμενη δημοσιονομική σταθερότητα χρειάζεται βαθιές μεταρρυθμίσεις σε όλους τους τομείς, μέτωπα και κλάδους καθώς επίσης μια γρήγορη και αποτελεσματική αλλαγή στο τραπεζιτικό σύστημα που ακόμη είναι αιχμάλωτο στο παρελθόν του και δεν υιοθετεί σύγχρονα εργαλεία, πρακτικές καθώς επίσης μια νέα κουλτούρα γύρω από τα «κόκκινα δάνεια» τα οποία στέκονται εμπόδιο για τη νέα χρηματοδοτική περίοδο.
Θα πρέπει να δώσουμε έμφαση στην ανάπτυξη εξωστρεφικών και δυναμικών κλάδων όπου θα μεταφερθούν οι παραγωγικοί πόροι, ανθρώπινο δυναμικό, χρηματοδότηση και οι οποίοι θα υποβοηθήσουν στη γέννηση άλλων υποβοηθητικών μονάδων, υπηρεσιών και έργων.
Η οικονομία μας θα πρέπει να μετατραπεί σε σύγχρονη ανοικτή οικονομία, με άξονα την επιχειρηματικότητα και μέσω του κράτους να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική κοινωνική συνοχή και προστασία των πραγματικών και αδύναμων ομάδων.
Για τον σκοπό αυτό, απαιτείται μια αξιόπιστη πολιτική ανάπτυξης με σχεδιασμό και πρακτική που θα στηρίζει την πορεία της οικονομίας, την ανταγωνιστικότητα, την ανακύκλωση εισοδημάτων και αποταμιεύσεων από μια κοινωνική ομάδα στην άλλη.
Η νέα πορεία της οικονομίας μας θα πρέπει να στηριχθεί από τις πολιτικές δυνάμεις, επιχειρηματίες, παραγωγούς εργαζόμενους, μικρομεσαίους και γενικότερα από το λαό και να μην παλινδρομεί ανάμεσα στους πολιτικούς λόγους, αίτια, αιτιατά και παρεμβάσεις όπως συμβαίνει μέχρι τώρα.
Θα πρέπει να αξιοποιήσουμε τις υπάρχουσες συγκυρίες και να υιοθετήσουμε όλες εκείνες τις πρακτικές και πολιτικές που δημιουργούν επενδύσεις όπως είναι η πώληση της κυπριακής υπηκοότητας, διαφάνεια, ελαχιστοποίηση της γραφειοκρατίας, ανάδειξη ώριμων έργων, άνοιγμα μονοπωλίων κ.λπ.
Ιδιαίτερη προσοχή και βαρύτητα θα πρέπει να δοθεί στην λειτουργία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μέσω της οποίας 1) θα μειωθεί η γραφειοκρατία, 2) ανάπτυξη νέων αγορών και μοντέλων επιχειρηματικότητας, 3) νέος πλούτος, 4) μείωση της αδιαφάνειας, 5) το πολιτικό σύστημα θα λογοδοτεί στο λαό, 6) αξιολόγηση της δημόσιας υπηρεσίας, 7) περιορισμός της διαφθοράς και φοροδιαφυγής, 8) περιορισμός της επαφής πολιτών – κράτους, 9) ανάπτυξη νέας μορφής συνεργασιών πολίτη – κράτους, 10) περιφερειακή ανάπτυξη, 11) αύξηση των επενδύσεων, 12) ανάπτυξη νέων μορφών δεξιοτήτων από τους πολίτες, 13) ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και ανταγωνιστικότητας, 14) ανάπτυξη των κοινωνικών υπηρεσιών (παιδείας – υγείας), 15) ανασυγκρότηση των θεσμικών υπηρεσιών, 16) ανασυγκρότηση των διάφορων εξουσιών, 17) ανακατανομή των δημόσιων εξόδων, και 18) επαναπατρισμός και αξιολόγηση των νέων επιστημόνων μας.
Εάν κινηθούμε σωστά και με λογική και μέσα στα λογικευμένα επιχειρηματικά πλαίσια και χωρίς πολιτικές εξάρσεις, θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε τις νέες οικονομικές ευκαιρίες που ανοίγονται μπροστά μας και δεν θα έχουμε νέες φούσκες.
Ο φρονηματισμός θα πρέπει να είναι ο καθοδηγητής μας.