Όταν τον περασμένο Μάιο έφτασε στην Κύπρο με τα δύο της παιδιά, η δασκάλα Νίνα Τοπάλοβα, ομογενής Ελληνίδα της Αζοφικής από τη μαρτυρική Μαριούπολη, έκανε τα πάντα προκειμένου να μαθευτούν τα εγκλήματα που διαπράττονταν στην περιφέρεια Ντονέτσκ, μετά την εισβολή της Ρωσίας. Μέσω συνεντεύξεων σε ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ, ζητούσε τη βοήθεια άλλων κρατών και μετέφερε τις φρικτές εικόνες που αντίκρισε η ίδια και τα παιδιά της, εγκαταλείποντας άρον – άρον την περιοχή της Μαριούπολης με τον Έλληνα πρέσβη στην Ουκρανία. 

Στην πορεία αντιλήφθηκε, όπως αφηγήθηκε στον «Φ», πως η παραμονή της στην Κύπρο μπορεί να είναι πιο μακρά απ’ όσο αρχικά υπολόγιζε και γι’ αυτό αποφάσισε να κάνει και κάτι άλλο για να βοηθήσει τους συμπατριώτες της, που βρίσκονταν σε ξενοδοχεία στην Αγία Νάπα. Έτσι αρχές του περασμένου καλοκαιριού, έστησε ένα αυτοσχέδιο «σχολείο» στο ξενοδοχείο όπου διέμενε και άρχισε να διδάσκει Ελληνικά στα ανήλικα προσφυγόπουλα, προκειμένου να προετοιμάσει την ένταξή τους στα κυπριακά σχολεία. 

«Ήρθαμε στην Κύπρο τον περασμένο Μάιο με το γιο μου που είναι 11 και την κόρη μου που είναι 9 χρονών. Φύγαμε τον Μάρτιο από τη Μαριούπολη και μείναμε για λίγο στην Ελλάδα. Επέλεξα την Κύπρο, επειδή το 2019 συμμετείχα σ’ εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου. Γνώρισα και αγάπησα πολύ την Κύπρο. Είχα και φίλους εδώ και γι’ αυτό ήρθαμε. Στην αρχή μείναμε σε φίλους. Από τις 29 Μαΐου, όμως, βρισκόμαστε σε ξενοδοχείο στην Αγία Νάπα. Τον Ιούνιο αποφάσισα να οργανώσω εθελοντικά μαθήματα ελληνικών στο ξενοδοχείο που έμενα. Την πρώτη φορά ήρθαν τα 36 παιδιά, που έμεναν στο ξενοδοχείο μας και τα μοίρασα σε δύο ομάδες. Ξεκινήσαμε μαθήματα τρεις φορές την εβδομάδα. Ένιωθα πως έτσι συνέχιζα το έργο μου. Δουλεύαμε όλο το καλοκαίρι, επειδή ήθελαν και τα ίδια τα παιδιά να συνεχίσουμε. Δεν ήθελαν να κάνουμε καθόλου διακοπές. Μου έστειλε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου και κάποια βοηθητικά μέσα, για να είναι το μάθημα πιο ενδιαφέρον». 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 

Έτσι η καθηγήτρια, που δίδασκε την Ελληνική γλώσσα στο κρατικό πανεπιστήμιο της Μαριούπολης και στο χωριό Τσερμαλίκ που βρισκόταν στην εμπόλεμη ζώνη από το 2014, προετοίμασε τα παιδιά, που έκαναν εγγραφή σε σχολεία της Αγίας Νάπας. 

«Δεν είχε πολλές θέσεις και γι’ αυτό κάποια παιδιά πήγαν και σε σχολεία στο Παραλίμνι. Στην αρχή ήταν πολύ δύσκολα για τα παιδιά. Βρήκαμε λύση μ’ έναν διευθυντή σχολείου στην Αγία Νάπα και πάω στο σχολείο τέσσερις φορές την εβδομάδα και κάνω Ελληνικά σε μια ομάδα 11 παιδιών. Είναι δύσκολο να μάθουν τη γλώσσα σε τόσο μικρό διάστημα, αλλά προσπαθούν πολύ. Πλέον, υπάρχουν και παιδιά τα οποία κάνουν μαθήματα εξ αποστάσεως και είναι στο πρόγραμμα εκπαίδευσης της Ουκρανίας». 

Παράλληλα η κ. Τοπάλοβα, διδάσκει δωρεάν Ελληνικά σε ενήλικες πρόσφυγες που επιθυμούν να βρουν δουλειά στην Κύπρο, μέχρι να επιστρέψουν στην χώρα τους. 

«Ήδη πολλοί Ουκρανοί δουλεύουν ως καθαρίστριες και σερβιτόροι και κάποιοι εργάζονται εξ αποστάσεως. Εγώ κάνω και διαδικτυακά μαθήματα ελληνομάθειας σε μαθητές από πολλά μέρη του κόσμου. Δεν σταμάτησα επειδή πήραμε στην αρχή 540 ευρώ και δεν μπορεί η Κύπρος να μας στηρίζει και οικονομικά. Ήδη κάνει πάρα πολλά για μας και γι’ αυτό πρέπει να δουλεύουμε. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε την Κυπριακή Δημοκρατία, τον Πρόεδρο και του υπουργούς, που μας πρόσφεραν στέγη και δικαίωμα εργασίας. Επίσης ευχαριστούμε τους Κύπριους εδώ στην Αγία Νάπα, που μας υποδέχθηκαν θερμά, με πολλή φροντίδα και αγάπη. Ένα δικηγορικό γραφείο, όταν έμαθε πως διδάσκω Ελληνικά, ξεκίνησε να μας υποστηρίζει. Έφεραν τσάντες και εξοπλισμό για τα παιδιά στο τέλος του καλοκαιριού και τους έκαναν έκπληξη. Όταν είδαν τις τσάντες τα παιδιά ενθουσιάστηκαν. Μας υποστηρίζουν πολύ και οι εργαζόμενοι σε όλα τα ξενοδοχεία. Οι διευθυντές και οι υπάλληλοι των ξενοδοχείων, έγιναν για μας η οικογένειά μας».  

«Σκοτώθηκαν φίλοι και γνωστοί μου»

Όταν η κουβέντα πάει στη Μαριούπολη και σε όσα βίωσε εγκαταλείποντάς την, προσπαθεί να συγκρατήσει τα δάκρυά της. «Είπα πως δεν θα κλάψω σήμερα, κλαίμε συνέχεια», λέει και συνεχίζει. 

«Φύγαμε τον περασμένο Μάρτιο, με τον πρέσβη της Ελλάδας και δημοσιογράφους. Όταν φύγαμε νομίζαμε πως ήταν για λίγο. Πήραμε μόνο αυτά που είδαν τα μάτια. Ο γιος μου πήρε το μπουζούκι του, η κόρη μου το βιολί της κι εγώ τίποτα. Νόμιζα πως θα γυρίσουμε. Ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί και καθίσαμε στο αυτοκίνητο για να μην σκοτωθούμε. Έπρεπε να πάρω απόφαση πολύ γρήγορα. Άρχισα να οδηγώ χωρίς να καταλαβαίνω τι κάνω. Χρειαστήκαμε μια μέρα για να φτάσουμε στη Ζαπορίζια. Σ’ ένα χωριό παρά λίγο να πέσουν οι βόμβες πάνω μας. Ήταν πολύ δύσκολο. Τα παιδιά κάθισαν κάτω για να μην βλέπουν. Πιστεύω πως τα καταφέραμε επειδή μαζί μας είχε 15 δημοσιογράφους απ’ όλο τον κόσμο.  

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: 

Μείναμε Ελλάδα για δυόμισι μήνες και πριν έρθουμε στην Κύπρο, ξεκινήσαμε για να επιστρέψουμε στη Μαριούπολη. Γνωστοί και φίλοι μας είπαν, όμως, να μην επιστρέψουμε επειδή ήταν πολύ επικίνδυνα εκεί. Εάν δεν με απέτρεπαν θα ήμουν εκεί και δεν ξέρω εάν θα ήμουν ζωντανή. Το δύσκολο είναι όταν καταλάβαμε πως δεν έχουμε πού θα γυρίσουμε. Μάθαμε στις 11 Μαρτίου, πως δεν υπήρχε πλέον το σπίτι μας. Το σπίτι μας το ισοπέδωσαν. Σκοτώθηκαν φίλοι και γνωστοί μου στη Μαριούπολη. Ήξερα οικογένειες που βρίσκονταν στο Δραματικό Θέατρο της Μαριούπολης. Οι γονείς μου μένουν σε πολύ δύσκολες συνθήκες σε ένα χωριό 50 χιλιόμετρα από τη Μαριούπολη. Είναι πολύ δύσκολο. Νιώθω πως η καρδιά μου έχει διαιρεθεί σε δύο μέρη.

Όταν σκέφτεσαι το τι είχαμε, το τι είδαμε… Είναι ανοικτή πληγή. Όλη μου τη ζωή δούλευα για να φτιάξω το σπίτι, τα δωμάτια των παιδιών και τώρα δεν έμεινε τίποτα. Ήταν πολύ δύσκολο και για τα παιδιά να το μάθουν. Είχα πάρα πολλά σχέδια στο παρελθόν, τώρα καταλαβαίνω πως δεν μπορώ να προγραμματίσω κάτι. Ζούμε μόνο το σήμερα. Το μόνο που θέλω είναι να έχουν ένα καλό μέλλον τα παιδιά μου, να μην βλέπουν πλέον πόλεμο.

Είναι δύσκολο να αντιληφθείς πως οι άνθρωποι στον 21ο αιώνα μπορούν με αυτό τον τρόπο να σκοτώνουν και να καταστρέφουν. Πολλοί υποστηρίζουν πως είναι καλό αυτό. Τι καλό είναι; Όλοι είμαστε άνθρωποι και έχουμε την ίδια εθνικότητα. Μια εθνικότητα που λέγεται άνθρωπος. Πιστεύω πως στο τέλος το δίκαιο και η αλήθεια θα νικήσουν και θα γυρίσουμε».

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Δασκάλα στη ζώνη του πυρός

Μία ημέρα πριν την εισβολή της Ρωσίας, η Νίνα Τοπάλοβα, που είναι πολύ περήφανη για την ελληνική καταγωγή της, έδωσε συνέντευξή στο iefimerida.gr, εκφράζοντας την ελπίδα για διατήρηση της ειρήνης. Λίγες ώρες αργότερα, ωστόσο, ο Ρώσος πρόεδρος «άναβε» το πράσινο φως για στρατιωτική επιχείρηση. Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε, μάλιστα, την ημέρα της εισβολής στις 24 Φεβρουαρίου του 2022. Σε αυτήν, η μαχητική δασκάλα περιέγραφε τις δυσκολίες που αντιμετώπισε από το 2014, διδάσκοντας σε δημοτικό σχολείο, στη ζώνη του πυρός, στο Τσερμαλίκ. «Από το 2014 έχουμε συνεχώς προβλήματα. Γίνονταν βομβαρδισμοί πολύ κοντά στο σχολείο μας. Έπεφταν σφαίρες μέσα στο κτίριο. Τρέχαμε να κρυφτούμε στα καταφύγια», είπε τότε. Δεν σκέφτηκε ποτέ να τα παρατήσει. Θεωρούσε καθήκον της να διδάσκει Ελληνικά στα παιδιά και το συνεχίζει και στη χώρα μας.