Σε νέες βάσεις τίθεται η αναδοχή στην Κύπρο όπου οικογένειες θα μπορούν να φροντίζουν παιδιά που χρειάζονται προστασία, επ’ αμοιβή. Σχετικό νομοσχέδιο που ετοίμασε η επίτροπος Νομοθεσίας Λουΐζα Ζαννέτου βρίσκεται στα χέρια της υφυπουργού Κοινωνικής Πρόνοιας Αναστασίας Ανθούση και θα εγκριθεί σύντομα από το Υπουργικό Συμβούλιο, πριν τη λήξη της παρούσας κυβέρνησης για να σταλεί στη Βουλή.

Μέχρι σήμερα το νομικό πλαίσιο για την αναδοχή ήταν ανύπαρκτο και βασιζόταν στον περί παίδων νόμο, ο οποίος είναι απαρχαιωμένος.

Σκοπός του νόμου, όπως αναφέρεται, είναι η ρύθμιση της φροντίδας και προστασίας παιδιού,  τη γονική μέριμνα ή επιμέλεια του οποίου ασκεί ο διευθυντής Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, δυνάμει νόμου ή απόφασης Δικαστηρίου ή τη φροντίδα παιδιού με τη συγκατάθεση των γονέων ή ασκούντων τη γονική μέριμνα, της διαδικασίας έγκρισης καταλληλότητας των ανάδοχων γονέων και των υποχρεώσεών τους, της τήρησης Μητρώων ανάδοχων γονέων, που παρέχουν υπηρεσίες προς τα παιδιά που τοποθετούνται σε εναλλακτικές μορφές φροντίδας. 

Με βάση το νομοσχέδιο, προβλέπεται η παροχή φροντίδας σε παιδιά οικογενειών που έχουν έκτακτη ανάγκη, αντί αυτά να καταλήγουν σε στέγες να πηγαίνουν σε ανάδοχες οικογένειες, για όσο διάστημα απαιτείται. Παρενθετικά αναφέρεται πως αν μια μητέρα καταλήξει στη φυλακή ή ασθενεί βαριά και ο πατέρας δεν μπορεί να φροντίζει τα παιδιά του, τότε αυτά θα μπορούν να μετακινηθούν σε ανάδοχη οικογένεια, η οποία θα λαμβάνει επιδόματα τόσο για τα παιδιά όσο και για τη φροντίδα της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο, κάθε παιδί δεν πρέπει να αποχωρίζεται τους γονείς του, παρά τη θέλησή του, εκτός εάν οι αρμόδιες Αρχές αποφασίσουν, με την επιφύλαξη δικαστικής αναθεώρησης και σύμφωνα με τους ισχύοντες νόμους και διαδικασίες, ότι ο χωρισμός αυτός είναι αναγκαίος για το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού. Σε περίπτωση απομάκρυνσης παιδιού από τους γονείς του, καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια τοποθέτησής του, κατά προτεραιότητα σε συγγενικό ή οικείο φιλικό περιβάλλον εφόσον αυτό δεν αντίκειται στο συμφέρον του. Η απομάκρυνση του παιδιού από το οικογενειακό του περιβάλλον πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προσωρινή λύση και να διασφαλίζεται η συνέχιση της σχέσης του και η επανένωσή του με το οικογενειακό περιβάλλον, νοουμένου ότι αυτό είναι προς το συμφέρον του. Το παιδί πρέπει να προστατεύεται από κάθε μορφής βία, εκμετάλλευση και ανεπαρκή φροντίδα και επιμέλεια. Με βάση την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητάς του, πρέπει να τυγχάνει  ενημέρωσης για οποιαδήποτε διοικητική ή δικαστική διαδικασία που το αφορά ή και τον τρόπο υποβολής παραπόνων.  

Το παιδί συμμετέχει σε όλα τα θέματα που το αφορούν άμεσα ή έμμεσα κι έχει την ευκαιρία να εκφράζει τις απόψεις του, αφού λάβει σχετική ενημέρωση, για όλα τα θέματα που το αφορούν άμεσα ή έμμεσα και οι δημόσιες Αρχές ή φορείς τις λαμβάνουν υπόψη αναλόγως της ηλικίας και της ωριμότητας του παιδιού και νοουμένου ότι αυτές δεν αντίκεινται προς το συμφέρον του. Η αναδοχή είναι δικαίωμα του παιδιού κι όχι των ανάδοχων γονέων.

Η αναδοχή μπορεί να έχει τις εξής μορφές:

> Συγγενική ανάδοχη οικογένεια κατά την οποία ενήλικοι συγγενείς του παιδιού αναλαμβάνουν τη φροντίδα του.

> Παραδοσιακή ανάδοχη οικογένεια, που παρέχει φροντίδα σε μη συγγενικά παιδιά.

> Διημερεύουσα ανάδοχη φροντίδα σε παιδιά με στόχο τη στήριξη οικογενειών υψηλού κινδύνου ώστε να προληφθεί η απομάκρυνση των παιδιών από τους γονείς τους. 

> Έκτακτη ανάδοχη φροντίδα σε παιδιά που οι γονείς, λόγω έκτακτων γεγονότων, αδυνατούν να παρέχουν επαρκή φροντίδα στα παιδιά τους ή σε αναδεχόμενα παιδιά για σκοπούς προσωρινής ανάπαυλας των ανάδοχων γονέων. Το ανώτατο χρονικό όριο της έκτακτης αναδοχής καθορίζεται στους τέσσερις μήνες.

> Επαγγελματική ανάδοχη φροντίδα, παρέχεται σε παιδιά με αναπηρία, σοβαρό πρόβλημα σωματικής ή ψυχικής υγείας ή συμπεριφοράς. Ο επαγγελματίας ανάδοχος γονέας, πέραν των χορηγημάτων που λαμβάνει για το παιδί δυνάμει του άρθρου 5(3), λαμβάνει μηνιαία αποζημίωση.  

> Αναδοχή σε ομάδα τριών μέχρι έξι παιδιών.

Για όσους ανάδοχους γονείς δεν συνεργάζονται με τον διευθυντή Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ή δίνουν ψευδή στοιχεία είναι ένοχοι αδικήματος που τιμωρείται με ένα χρόνο φυλάκισης ή πέντε χιλιάδες ευρώ πρόστιμο. Τέλος προβλέπεται ότι οι υποψήφιοι ανάδοχοι γονείς θα περνούν από εκπαίδευση πριν τοποθετηθούν στο σχετικό μητρώο.