Ασθενείς κλείνουν ραντεβού σε δύο γιατρούς της ίδιας ειδικότητας, κάποιες φορές την ίδια ημέρα, γιατροί προγραμματίζουν την επαναληπτική επίσκεψη του ασθενούς σε σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις θα μπορούσε ο χρόνος να επιμηκυνθεί, ασθενείς παρουσιάζουν συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα και στο τέλος η κατάσταση τους γίνεται επείγουσα και στοιβάζονται στη λίστα αναμονής, ασθενείς ενώ δεν έχουν κάποια συμπτώματα συνηθίζουν να πραγματοποιούν επισκέψεις σε γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων σε τακτά χρονικά διαστήματα, γιατροί, λόγω των οροφών που εφαρμόζει ο ΟΑΥ στον αριθμό των επισκέψεων που δικαιούνται να πραγματοποιήσουν κάθε μήνα, μεταθέτουν τα ραντεβού τους σε μεταγενέστερες ημερομηνίες αφού, εάν δεν το κάνουν, δεν θα αποζημιωθούν, ασθενείς ενώ θα μπορούσαν να εξυπηρετηθούν από τον προσωπικό τους γιατρό, υποχρεώνονται να επισκεφθούν και ειδικό γιατρό για μια συνταγογράφηση, λόγω περιορισμών στο ΓεΣΥ.

Αποτέλεσμα «έρχεται στο ιατρείο μας ένας νέος άνθρωπος, τον ρωτούμε πόσο καιρό είχε τα συμπτώματα. Μας απαντά εδώ και έξι – επτά εβδομάδες και δεν έβρισκα ραντεβού και κάνουμε διάγνωση για μια πολύ σοβαρή πάθηση με καθυστέρηση.

Δεν μπορείτε να καταλάβετε πόσο άσχημα νιώθει ένας γιατρός όταν βρεθεί σε αυτή τη θέση», είπε, μιλώντας στον «Φ», ο πρόεδρος της Νευρολογικής Εταιρείας Κύπρου, Μιχάλης Πρωτοπαπάς, τονίζοντας ότι «το πρόβλημα με τον μεγάλο χρόνο αναμονής για ραντεβού με ειδικό γιατρό είναι υπαρκτό. Πρέπει όλοι να το αναγνωρίσουμε. ΟΑΥ, γιατροί και ασθενείς και πρέπει όλοι να συνεργαστούμε για να το λύσουμε γιατί μερίδιο ευθύνης έχουμε όλοι. Και ο ΟΑΥ και οι ασθενείς και εμείς οι ίδιοι οι γιατροί».

Οι λίστες αναμονής στα ραντεβού των ειδικών γιατρών του ΓεΣΥ, είπε ο κ. Πρωτοπαπάς, «έχουν δημιουργηθεί εξαιτίας πολλών παραγόντων. Πρέπει να εντοπίσουμε αυτούς τους παράγοντες και να κάτσουμε όλοι μαζί, να συνεργαστούμε και να το λύσουμε». Ως ειδικοί γιατροί πρόσθεσε, «μέσω της καθημερινότητας μας στο σύστημα έχουμε εντοπίσει κάποια πράγματα τα οποία πρέπει να συζητηθούν».

Για παράδειγμα, «πολύ συχνά διαπιστώνουμε πως όταν ο προσωπικός γιατρός εκδώσει παραπεμπτικό για μια ειδικότητα, ο ασθενής, κλείνει ραντεβού σε δύο γιατρούς της συγκεκριμένης ειδικότητας μιας και το παραπεμπτικό περιλαμβάνει δύο επισκέψεις. Αν ο ασθενής αυτός δεν ικανοποιηθεί από τον πρώτο γιατρό που θα επισκεφθεί, επισκέπτεται τον δεύτερο. Αν ο δεύτερος κρίνει ότι πρέπει να τον υποβάλει σε κάποιες εξετάσεις κ.λπ., ο ασθενής εξασφαλίζει νέο παραπεμπτικό το οποίο μπορεί να είναι και μακροχρόνιο, άρα θα περιλαμβάνει 12 επισκέψεις. Αν ικανοποιηθεί από τον πρώτο γιατρό, το ραντεβού του με τον δεύτερο γιατρό δεν θα πραγματοποιηθεί αλλά θα εξακολουθήσει, κατά πάσα πιθανότητα, να είναι εκεί στη λίστα του γιατρού ο οποίος, στο μεταξύ, θα έχει άλλους ασθενείς να περιμένουν». Ίσως, είπε ο κ. Πρωτοπαπάς, «να πρέπει να μελετήσουμε αυτό το φαινόμενο και από τη μια να εκπαιδεύσουμε τους ασθενείς μας και από την άλλη να βρούμε ένα μηχανισμό που να απαγορεύει για παράδειγμα τη δεύτερη επίσκεψη σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Πρέπει να το δούμε με προσοχή όμως διότι είναι και το δικαίωμα της δεύτερης γνώμης».

Άλλο ζήτημα, είναι οι αχρείαστες παραπομπές σε ειδικούς γιατρούς. «Για παράδειγμα, οι προσωπικοί γιατροί ακόμα και στις περιπτώσεις που δεν χρειάζεται, γιατί δεν υπάρχει λόγος και δεν έχει αλλάξει κάτι για τον ασθενή, υποχρεώνονται να παραπέμψουν τους δικαιούχους τους για μια απλή συνταγογράφηση. Για την ειδικότητα μου θα πω τα φάρμακα για το αλτζχάιμερ και τις επαναληπτικές συνταγές».

«Έχουμε και ένα ποσοστό ασθενών οι οποίοι επισκέπτονται ειδικούς γιατρούς χωρίς να υπάρχει κάποιος λόγος. Δηλαδή –και εξαιτίας της νοοτροπίας που είχαμε στην Κύπρο για πολλά χρόνια– να επιλέγει ο καθένας ποιος γιατρός, κατά την κρίση του, πρέπει να τον δει, πιέζει τον προσωπικό του γιατρό ο οποίος θα μπορούσε να τον εξυπηρετήσει, να του εκδώσει παραπεμπτικό και μετά ψάχνει να κλείσει ραντεβού στον ειδικό γιατρό. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι και το πώς περιγράφει ο ασθενής τα συμπτώματα του στον προσωπικό του γιατρό. Δηλαδή, αν πάει ένας ασθενής και πει στον προσωπικό του γιατρό “έχω μούδιασμα στο χέρι και στο πόδι”, ο προσωπικός γιατρός αμέσως να τον παραπέμπψει. Δεν είπε όμως στον γιατρό του ότι έχει το συγκεκριμένο σύμπτωμα εδώ και ένα χρόνο».

Τέλος, είπε ο κ. Πρωτοπαπάς, «έχουμε τις οροφές που επιβάλλει ο ΟΑΥ στους γιατρούς. Ο κάθε γιατρός, έχει στη διάθεση του συγκεκριμένο αριθμό μονάδων τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιήσει κάθε μήνα. Οι μονάδες αυτές αντιστοιχούν στις δραστηριότητες του γιατρού εντός του συστήματος. Όταν οι μονάδες αυτές εξαντληθούν, ο γιατρός, είτε θα σπρώξει τα ραντεβού του σε μεταγενέστερη ημερομηνία, είτε θα δει τον ασθενή και δεν θα αποζημιωθεί από τον ΟΑΥ. Είναι αρκετοί οι γιατροί που βλέπουν ασθενείς χωρίς να πληρώνονται και αυτό πρέπει να το τονίσουμε».

Σε ό,τι αφορά τους ασθενείς που επιλέγουν να επισκεφθούν ειδικό γιατρό χωρίς παραπεμπτικό και είναι πρόθυμοι να καταβάλουν τα €25 που επιβάλλει στο ΓεΣΥ σε τέτοιες περιπτώσεις, ο κ. Πρωτοπαπάς ανέφερε ότι «αυτοί οι ασθενείς δεν φαίνεται να δημιουργούν πρόβλημα διότι το ποσοστό τους είναι πολύ μικρό και ενδεχομένως να μην ξεπερνά το 1%, τουλάχιστον στη δική μου ειδικότητα».

Στο μικροσκόπιο και το ωράριο λειτουργίας στο δημόσιο

Ο χρόνος αναμονής για ραντεβού σε ειδικό γιατρό του ΓεΣΥ είναι ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί την κυβέρνηση, με την υπουργό Υγείας, Πόπη Κανάρη, να έχει ήδη αποστείλει, όπως πληροφορούμαστε, επιστολές τόσο στον ΟΑΥ όσο και στον ΟΚΥπΥ ζητώντας τους να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες ενέργειες εντός του επόμενου χρονικού διαστήματος. Η αποστολή επιστολής και προς τον ΟΚΥπΥ κρίθηκε απαραίτητη αφού από όλους τους εμπλεκόμενους εκφράζεται η άποψη ότι το δημόσιο θα μπορούσε να συνδράμει σημαντικά στην επίλυση του προβλήματος μέσω των εξωτερικών ιατρείων ειδικοτήτων που διαθέτει.

Αυτή τη στιγμή και μετά τη συμφωνία μεταξύ ΟΚΥπΥ και συντεχνιών γιατρών και νοσηλευτών, λειτουργούν εξωτερικά ιατρεία για συγκεκριμένες ώρες και ημέρες κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. Ωστόσο, ο αριθμός των διαθέσιμων ειδικοτήτων κάθε μέρα διαφέρει από νοσηλευτήριο σε νοσηλευτήριο, αφού η λειτουργία των εξωτερικών ιατρείων τα απογεύματα γίνεται σε εθελοντική βάση και ανάλογα με το ενδιαφέρον που έχουν επιδείξει οι ειδικοί γιατροί για να συμμετέχουν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα του ΟΚΥπΥ.

Από τα όσα έχουν αναφερθεί και συζητηθεί στο διοικητικό συμβούλιο του ΟΑΥ, αυτή τη στιγμή, στον ΟΚΥπΥ παρουσιάζουν πρόβλημα με τον χρόνο αναμονής δύο ειδικότητες οι οποίες εκ των πραγμάτων έχουν πολύ μικρή διαθεσιμότητα γιατρών. Το επόμενο διαθέσιμο ραντεβού για την ενδοκρινολογία είναι για τον Φεβρουάριο του 2024 και για την αλλεργιολογία για τον Μάιο του 2024.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Οι ευθύνες βαραίνουν όλους

Από τη μέχρι τώρα προσπάθεια του «Φ» έχουμε καταγράψει τα όσα οι προσωπικοί και οι ειδικοί γιατροί του ΓεΣΥ εντοπίζουν στο σύστημα. Προς το παρόν, κρατάμε, τη νοοτροπία κάποιων ασθενών, άρα χρειάζεται εκπαίδευση του κοινού και ταυτόχρονα ενίσχυση των προσωπικών γιατρών. Κρατάμε, τις πρακτικές που ακολουθούν κάποιοι ειδικοί γιατροί και τους περιορισμούς που εφαρμόζονται και δημιουργούν από μόνοι τους συμφόρηση στο σύστημα. Με το θέμα αυτό θα ασχοληθούμε στη συνέχεια. Εκείνο που πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι ότι για να λυθεί το συγκεκριμένο πρόβλημα χρειάζεται και αποφασιστικότητα αλλά και συνεργασία από όλους.