Ο Α. Χατζηαντώνης πρόσφυγας που δεν ξεχνά γράφει τη δική του ιστορία για εκείνες τις μαύρες μέρες του Ιούλη του 1974.
Είχε ήδη αρχίσει να βραδιάζει. Απ’ έξω, από την πλευρά της Κερυνειώτικης ακτής, ακούγονταν σποραδικοί κανονιοβολισμοί από τα Τουρκικά πλοία. Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική… Εγώ, με τους γονείς και την 70χρονη γιαγιά Άννα, μέσα σε ένα υπόγειο κρυμένοι. 21 Ιουλίου ’74. Ήταν η αποθήκη του αρχοντικού της Αγγλίδας Lady Margaret Spiggs, που ήταν απέναντι από το σπίτι μας. Λεωφόρος 25ης Μαρτίου, κεντρικός δρόμος της Τζερύνειας. Τώρα, ονομάζεται Boulent Etsevit sokak… Η Αγγλίδα είχε ήδη φύγει για Μ. Βρετανία, λίγες μέρες προηγουμένως. Ερωτώ: Ποιος ή ποιοι την ενημέρωσαν για την επερχόμενη Εισβολή; Ήταν σύζυγος Άγγλου στρατηγού, που υπηρετούσε κάπου στην Κένυα.
Στις ειρηνικές μέρες, πριν ξεσπάσει η τραγωδία που περιγράφω, είχαμε εξερευνήσει το αρχοντικό αυτό, με τον φίλο Σούλλη Σταυρίδη, του οποίου ο πατέρας ήταν οικονόμος-μάγειρας της Λαίδης. Σπαθιά στους τοίχους, υπέροχοι πανάκριβοι πίνακες, ένα κεφάλι ρινόκερου, και άλλα «έπαθλα» του general Spiggs…!
Το σκοτάδι έπεσε. Καπνοί από τον φλεγόμενο Πενταδάκτυλο, απέναντι, μας έπνιγαν κυριολεκτικά. Νερό, καθόλου. Από φαγητό; Είχε προλάβει η μακαριστή κ. Μαρία, μητέρα του φίλου μου, να βράσει μιαν όρνιθα και μπορέσαμε και αντέξαμε 2-3 μέρες… Μια κότα για 7 άτομα…!
Την επομένη, δειλά-δειλά βγήκα στην αυλή με τον Σούλλη, κάτω από φοίνικες, κυπαρίσσια και άλλα θαμνώδη ή ψηλά άνθη του κήπου, προσπαθώντας να αναπνεύσω. Κοντεύαμε να σκάσουμε στο υπόγειο. Θραύσματα οβίδων, παντού. Ακόμη και μια σφαίρα βρήκαμε, περί τα 10 εκατοστά.
«Θα φύγουμε προς τα Ανατολικά… Προς το χωριό μου, τον Άγ. Επίκτητο…», είπε αποφασιστικά ο ιατρός πατέρας μου, Εμμανουήλ Χατζηαντώνης, λοχαγός της Ε.Φ. Έτσι και έγινε. Το επόμενο πρωί, με το γλυκοχάραμα, τρόπος του λέγειν δηλαδή, επιστρατεύσαμε όλο μας το κουράγιο, μπήκαμε στο παλιό Austin και προχωρήσαμε ανατολικά. Ελάχιστα πράγματα πήραμε από το σπίτι μας. Εγώ πρόλαβα και άρπαξα το τρανσίστορ του θείου-Τοφή Χριστοφορίδη, ένα SANYO, θυμάμαι, για να ενημερωνόμαστε για τις ειδήσεις. Για να μάθουμε… πότε θα «φύουν οι Τούρτζιοι»…!
Παρά το Καράκουμι, περίπολος, ή μάλλον τούρκικο μπλοκ, μας ανακόπτει την πορεία…! «I am a civilian doctor… I must go to see an old man, who needs medical care…!», εξηγεί ο πατέρας στον επικεφαλής. Μετά από πρόχειρη έρευνα στο αυτοκίνητο, μας άφησαν να περάσουμε, αφού ρώτησαν τον ιατρό, αν είχαμε κανένα τσιγάρο… Δεν κάπνιζε ο πατέρας μου, και του το είπε.
Φτάνουμε στο χωριό. Καταφεύγουμε στο εγκατελειμένο σπίτι-αγροικία του θείου Ανδρέα. Καφετζή του Αγίου Επικτήτου. Μια σάπια παττίχα, ξεχασμένη στην κουζίνα, αναδίδει μια απαίσια μπόχα. Μπλιάχ…! Παίρνουμε λίγο νερό από το πηγάδι της πίσω αυλής. Για να βρέξουμε λίγο τα χείλη μας. Το βράδυ, το περάσαμε εκεί.
