Φέρνω συχνά στη θύμησή μου με σεβασμό, δέος και ιερή συγκίνηση τη σεπτή μορφή του λόγιου αγιορείτου μοναχού Μωϋσέως. Δεν μπορώ να ειπώ ότι η γνωριμία μας ήταν πολύ στενή και διαρκής, ωστόσο, λειτουργούσε μέσα από τα αξιανάγνωστα βιβλία που μας κατέλειπε σπουδαία και πολλά, ισάριθμα των χρόνων του επίγειου βίου του και μέσα από σχετική αλληλογραφία που είχαμε.
Ο μοναχός αυτός και σημαντικός σκαπανέας των ιερών γραμμάτων μας εκοσμείτο από πολλές αρετές που εύκολα διαγίγνωσκε ο οποιοσδήποτε καλοπροαίρετος ερχόταν σε επαφή μαζί του. Κατείχε κατά πρώτο λόγο τη μεγάλη χριστιανική αρετή της καρτερίας και της υπομονής, αφού από τα πρώτα χρόνια μέχρι το τέλος συμβίωσε με επώδυνες ασθένειες που συχνά τον έφερναν στο χείλος του τάφου χωρίς ποτέ να γογγύσει, χωρίς ποτέ να εγκαταλείψει τον πνευματικό του αγώνα ή να καμφθεί ο ιεραποστολικός του ζήλος. Όργωσε κυριολεκτικά την Ελλάδα και την Κύπρο ωσάν άλλος Κοσμάς Αιτωλός κηρύσσοντας με νηφαλιότητα, σύνεση, εμβρίθεια και βιωματική προσέγγιση της ζωής και της ζωοφόρας δόξας της χριστιανικής μας πίστης. Μια άλλη μεγάλη αρετή, κοντά στις τόσες που τον στόλιζαν και τις οποίες μόνο ο Θεός γνωρίζει, ήταν η αδιάπτωτη αγωνιστική του διάθεση κι ο αγώνας του για τη βίωση της θείας διδασκαλίας, η ακρίβεια, η θεολογική και ιστορική, των γραφομένων του κι ο ασίγαστος έρωτας για την ορθόδοξη ζωή και εκκλησία μας. Τούτο μαρτυρεί η πληθύς αλλά και ποιότητα των έργων που μας άφησε κι είναι κτήμα εσαεί τόσο για το Άγιο Όρος όσο και για την εκκλησιαστική γραμματεία μας και για όλους τους πιστούς.
Ο αγιορείτης μοναχός Μωϋσής εργάστηκε φιλότιμα, ακαταπόνητα όσο λίγοι στον αμπελώνα του Κυρίου με τη γραφίδα και το ήθος του. Αγαπούσε βαθιά και γνήσια τον Χριστό και την ιερή ζωή και παράδοση χωρίς να υπερβάλλει, πίστευε βαθιά χωρίς ρηχά να ενθουσιάζεται, να εξίσταται ή να υψηγορεί.
Υπήρξε φιλακόλουθος και απλός λόγιος και είναι ίσως ο πολυγραφότερος αγιορείτης μελετητής και συγγραφέας μετά τον Άγιο Νικόδημο τον αγιορείτη. Και μια μόνο στοιχειώδης αναφορά στα έργα του θα μας έπαιρνε σε μάκρος και θα ξέφευγε από τον σκοπό του παρόντος άρθρου. Εφαρμόζοντας και πιστεύοντας στην αρχή ότι ο άνθρωπος είναι ο τόπος με ερευνητική δεινότητα και σοβαρότητα, άφθαστη, εργατικότητα και σεβασμό, αναζήτησε, γνώρισε και κατέγραψε σε υπέροχες μονογραφίες τον βίο και το έργο πολλών γνωστών και άγνωστων οσίων μορφών, κυρίως του Αγίου Όρους.
Αναφέρω ενδεικτικά: Π. Νικόλαος Μπεκατώρος, Μιχαήλ Αόμματος, Ιερώνυμος της Αίγινας, Άγιος Σάββας της Καλύμνου, Άγιος Παϊσιος, Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης, ενώ στο μνημειώδες ογκώδες έργο του για τους γέροντες του Αγίου Όρους, κάλυψε διαχρονικά το μέγα πλήθος των γερόντων, γνωστών και άγνωστων, που με τη βιοτή τους ελάμπρυναν το περιβόλι της Παναγιάς και την Εκκλησία της Ελλάδας.
Ήταν τακτικός επισκέπτης στην Κύπρο, όπου με την ευλογία τοπικών επισκόπων έδινε τις θαυμαστές του διαλέξεις σε πολυπληθείς κατά κανόνα συνάξεις πιστών. Η γνώση, η εμβρίθεια, η χωρίς στεγνό κηρυκτικό τόνο ή εύκολες εξάρσεις ομιλίες του δεν κούραζαν ποτέ, παρόλο που ήταν κατά κανόνα εκτενείς.
Τον τελευταίο καιρό της ζωής του, τον πιο δύσκολο λόγω επιδείνωσης της ασθένειάς του, κατέφυγε στη Μητρόπολη Καστοριάς όπου έτυχε φροντίδας στο ζεστό και φιλικό περιβάλλον της επισκοπής. Το τέλος του βίου του πλησίαζε. Εκεί έδωσε την τελευταία και δυσκολότερη μάχη της ζωής του για να αφήσει την τελευταία του πνοή τα ξημερώματα της πρώτης μέρας του Ιούνη το 2014. Ήταν η Καστοριά η τελευταία του έξοδος από το παμφίλτατο όρος, όπως ο ίδιος το αποκαλούσε. Συμπαραστατούμενος από τους φίλους του αλλά και από αγίους που θαυμάσια ιστόρησε τον βίο τους, όπως ο άγιος Γεώργιος Καρσλίδης, πέταξε στους ουρανούς. Στο Άγιο Όρος επέστρεψε το σκήνωμά του για να κηδευτεί και να ταφεί στο Κουτλουμούσι όπου εγκαταβίωσε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του.
Πλάι στα εκτενή θεολογικά του μελετήματα ο μακαριστός γέροντας επιδόθηκε και στο ένθεο μελέτημα της ποιήσεως. Εξέδωσε τρεις ποιητικές συλλογές οι οποίες χαρακτηρίζονται από ένα ευφρόσυνο δοξολογικό πνεύμα και γνήσιο ορθόδοξο βίωμα. Από το βιβλίο του «Αθωνικά Ποιήματα» 91995) μεταφέρω ένα απόσπασμα στο οποίο δίνει έκτυπα τη φυσιογνωμία του αγαπημένου του Αγίου Όρους.

Καράβι και ταξιδεύει στα πέλαγα
τ’ ουρανόκαμπου τα αγιονόρος,
με μεσιακό κατάρτι τον άθωνα,
σημαία τη μεταμόρφωση,
άγκυρα την Παναγιά.
βοηθέ και σκεπαστή άγιε άθωνα,
τα μάτια μου τα πόδια σου φιλούνε…

Πριν από μερικά χρόνια ο μακαριστός Γέροντας με είχε φιλοξενήσει μαζί με έναν φίλο μου, στη σκηνή του στο Κουτλουμούσι. Στιγμές ειρήνης αλησμόνητες. Τώρα, αν αξιωθώ να ξανανέβω στο όρος θα ‘ναι, ανάμεσα σ’ άλλα, να προσκυνήσω τον τάφο του. Η σωματική του απουσία ποσώς δεν θα καταργεί την αγαπητή μορφή του, το αντίθετο, θα την προβάλλει έντονα, πιο ζωντανά η πνευματική του παρουσία.

* Εκπαιδευτικός, Λογοτέχνης.