Άνοιξαν μέτωπα μετά την χθεσινή απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου που συνεδρίαζε ως Συμβούλιο με το οποίο κατά πλειοψηφία, απέρριψε την ένσταση της δικαστού Ντόριας Βαρωσιώτου κατά της παύσης της από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο.
Πρόκειται για την πρώτη απόφαση στο είδος της αλλά το σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι η δικαιοσύνη στην ανώτατη βαθμίδα της διχάστηκε για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα. Όπως εξηγούσαν νομικοί στον «Φ», δεν πρόκειται για μια απλή απόφαση πλειοψηφίας και μειοψηφίας, αλλά μια απόφαση με προεκτάσεις. Ήδη οι δικηγόροι της κ. Βαρωσιώτου προανήγγειλαν προσφυγή στο ΕΔΑΔ, ενώ οι αιχμές των τριών δικαστών περιλαμβανομένου και του προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου Αντώνη Λιάτσου, για δύο λάθη του Ανωτάτου Δικαστηρίου τα οποία χαρακτήρισε ως «σημεία» θα αποτελέσουν και το όπλο – μεταξύ άλλων – της υπεράσπισης στο Στρασβούργο.
Η χθεσινή απόφαση συγκέντρωνε το ενδιαφέρον του νομικού και όχι μόνο κόσμου, αφού κρινόταν ένα ζήτημα που δεν έφτασε ποτέ ξανά στις δικαστικές αίθουσες, αυτό που αφορά στο διορισμό δικαστών. Η πλειοψηφία του Συνταγματικού Δικαστηρίου (οι δικαστές Τάσια Ψαρά – Μιλτιάδου, Νικόλαος Σάντης, Στάλω Χατζηγιάννη, Ηλίας Γεωργίου και Μαρίκα Καλλίγερου) βρήκαν ότι η πάγια πρακτική για διορισμό επί δοκιμασία δικαστών περιελάμβανε και την Βαρωσιώτου, κατ’ αντίθεση με τους δικαστές της μειοψηφίας (Αντώνη Λιάτσο, Τεύκρο Οικονόμου και Τερέζα Καρακάννα) που βρήκαν ότι έπρεπε να σταλεί σχετικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να ξεκαθαρίσει κατά πόσον οι δικαστές όταν διορίζονται, είναι σε μόνιμη θέση ή σε δοκιμαστική περίοδο.
Οι πέντε δικαστές της πλειοψηφίας στην από 86 σελίδες απόφασή τους απέρριψαν στην ολότητα την ένσταση της δικαστού, με το μεγαλύτερο μέρος να αναλώνεται στο κατά πόσον ήταν ή όχι υπό δοκιμασία δικαστής όταν προσλαμβανόταν. Στην απόφαση που ανέγνωσε η δικαστής Ψαρά-Μιλτιάδου, ταυτίζεται με τις ενέργειες του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου που διόρισε την κ. Βαρωσιώτου, αφού διαπίστωσε ότι αυτό είναι επιφορτισμένο με την επιλογή ικανών και κατάλληλων δικαστών. «Κατά ακολουθία για όλο τον επί δοκιμασία διορισμό, το Συμβούλιο είχε την ευθύνη να κρίνει αν είναι ικανή για να ασκεί τα καθήκοντα του Δικαστή. Η υψηλή αίσθηση καθήκοντος επιβάλλει τη συνεχή κρίση για χρονικό διάστημα δύο ετών», αναφέρει.
Σε άλλο σημείο, εξηγείται στην απόφαση των «πέντε» ότι το Συμβούλιο ακολούθησε την πρακτική δεκαετιών και σημείωσε πως η ενιστάμενη γνώριζε ότι ο διορισμός ήταν υπό δοκιμασία και έδωσε δικαστικό όρκο. «Εν προκειμένω ο επί δοκιμασία διορισμός της ενιστάμενης έγινε από ανεξάρτητο όργανο, στη βάση διαδικασίας διαφανών κριτηρίων». Η κ. Ψαρά-Μιλτιάδου τόνισε πως στην προκειμένη περίπτωση η ενιστάμενη γνώριζε τη διαδικασία για το διορισμό της. Δεν δύναται να ισχυρίζεται ότι ο διορισμός της ήταν μόνιμος. Εξάλλου, όπως επεσήμανε ο κ. Πολυβίου ουδέποτε το αμφισβήτησε. Με την αποδοχή του συγκεκριμένου διορισμού, η ενιστάμενη αποκόμισε όφελος».
Η πλειοψηφία του Συνταγματικού απέρριψε και τη θέση της υπεράσπισης ότι υπήρξε κακή σύνθεση του οργάνου που την έπαυσε, αφού δύο μέλη του είχαν συνάντηση μαζί της και της απέστειλαν επικριτική επιστολή, μετά την έκδοση της απόφασης σε θανατική ανάκριση, το 2024. «Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει την ευθύνη εποπτείας των πρωτόδικων Δικαστηρίων και σε αυτό το πλαίσιο επισκέφθηκε το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού. Η επίσκεψη και η συνάντηση με την ενιστάμενη είχε στόχο την εποπτεία των Δικαστηρίων και δεν βρίσκουμε ότι υπάρχει κάτι το μεμπτό. Δεν δέχθηκε πιέσεις η ενιστάμενη. Είναι φανερό ότι η πρόεδρος και το ένα μέλος δεν λειτουργούσαν εκτός πλαισίου», αναφέρεται στην απόφαση.
Περαιτέρω αποφάνθηκαν ότι δεν τίθεται θέμα κακής σύνθεσης του Συμβουλίου που την έπαυσε λόγω μη συμμετοχής του Γενικού Εισαγγελέα, του προέδρου του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου και δύο δικηγόρων κατά την επίδικη συνεδρία». Οι πέντε δικαστές σημειώνουν περαιτέρω ότι διαπιστώνουν πως η κ. Βαρωσιώτου επέδειξε συμπεριφορά που δεν αρμόζει σε Δικαστή. Η όλη στάση της υπονομεύει το κύρος της δικαιοσύνης», αναφέρουν. Σχετικά με το μείζον ζήτημα της παραπομπής ή όχι ερωτήματος στο ΔΕΕ για το θέμα της υπό δοκιμασίας ή μη των δικαστών, η πλειοψηφία αναφέρει ότι «είναι η κατάληξή μας είναι ότι δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις.
Στο ΕΔΑΔ η συνέχεια με όπλα τη μειοψηφία
Τώρα η μάχη της πρώην πλέον δικαστού θα δοθεί στο ΕΔΑΔ, έχοντας μάλιστα στη φαρέτρα των δικηγόρων της τις δύο θέσεις των τριών δικαστών της μειοψηφίας.
Η μια αφορά στο ότι έπρεπε το Ανώτατο Δικαστήριο να παραπέμψει στο Δικαστήριο της ΕΕ το ερώτημα κατά πόσον ένας δικαστής μπορεί να διοριστεί επί δοκιμασία και το δεύτερο της μη συμμετοχής του Γενικού Εισαγγελέα, του προέδρου των δικηγόρων και δύο έμπειρων δικηγόρων στη συνεδρία λήψης της απόφασης για την παύση της. Οι τρεις δικαστές που μειοψήφησαν τόνισαν πως η μη κλήση τους να λάβουν μέρος στη συνεδρία συνιστά παραβίαση της νομοθεσίας αφού για σκοπούς διαφάνειας έπρεπε να παρευρίσκονται σε μια τόσο σοβαρή απόφαση.
Ο δικηγόρος της δικαστού Αχιλλέας Δημητριάδης, τόνισε ότι στην ευρωπαϊκή Κύπρο που ζούμε, ο δρόμος για τη δικαιοσύνη δεν σταματά στη Λευκωσία. Προχωρά και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο Στρασβούργο, υπό το φως του κειμένου της διιστάμενης άποψης, ιδίως όσον αφορά τη μη παραπομπή του ερωτήματος, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Νομίζω ότι η προσπάθεια αυτή θα συνεχίσει και σε ευρωπαϊκό επίπεδο». Σημειώνει πως «στο τέλος της ημέρας, το ΕΔΑΔ θα κληθεί να δικάσει την ορθότητα της απόφασης αυτών των δικαστών, υπό το πρίσμα της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Σημειώνω το πρωτοφανές της υπόθεσης, που είχε να κάνει με τη δημοσιοποίηση όλων των δικογράφων και των αποφάσεων, πράγμα που συνάδει με την έννοια της διαφάνειας και της δικαιοσύνης», τόνισε.
Από πλευράς της, η Ντόρια Βαρωσιώτου δεν θέλησε να προβεί σε οποιοδήποτε σχολιασμό των αποφάσεων που δόθηκαν, ωστόσο ευχαρίστησε δημόσια το δικηγόρο της, Αχιλλέα Δημητριάδη και την ομάδα του γραφείου του, για την βοήθεια, στήριξη και παρουσίαση της υπόθεσης ενώπιον Δικαστηρίου.
Το πόρισμα για Θανάση
Για την ιστορία, αναφέρεται ότι η κ. Βαρωσιώτου διορίστηκε Επαρχιακός Δικαστής την 1η Ιουλίου 2023 και τοποθετήθηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, ωστόσο τον Ιούνιο του 2025, δύο χρόνια μετά, δεν μονιμοποιήθηκε αφού το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο έκρινε πως δεν πληροί τα κριτήρια και τερμάτισε τον διορισμό της. Μετά την απόφαση αυτή προκλήθηκαν αντιδράσεις αφού το όνομά της είχε συνδεθεί με το πόρισμά της στη θανατική ανάκριση για τον θάνατο του Θανάση Νικολάου, όπου για πρώτη φορά κρίθηκε ότι προήλθε από εγκληματική ενέργεια.
