Μετά από χρόνια αναμονής, καθυστερήσεων και συζητήσεων, το μέλλον του Ζωολογικού Κήπου Λεμεσού επιτέλους φαίνεται να μπαίνει στην τελική ευθεία. Από έναν παρωχημένο χώρο αιχμαλωσίας ζώων, έρχεται η μεγάλη αλλαγή για να μετατραπεί σε ένα φιλόδοξο περιβαλλοντικό κέντρο. Πρόσφατα, στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου παρουσιάστηκε η νέα επικαιροποιημένη πρόταση του Κυπριακού Κέντρου Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης της Μητρόπολης Λεμεσού, για τη μετατροπή του παλιού ζωολογικού κήπου σε Κέντρο Βιοποικιλότητας και Αστικού Περιβάλλοντος «Φύση».
Αυτή τη χρονική στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη η νέα ηλεκτρονική δημόσια διαβούλευση που υλοποιείται από το ΚΥΚΠΕΕ για λογαριασμό του Δήμου Λεμεσού. Είχε ως στόχος να καταγραφούν οι απόψεις των πολιτών και των φορέων για το προτεινόμενο μέλλον και τον νέο ρόλο του χώρου, που καλείται να εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ευαισθητοποίησης και αστικής βιωσιμότητας. Η συμμετοχή των πολιτών είναι καθοριστική, καθώς τα αποτελέσματα θα οδηγήσουν σε τεκμηριωμένες αποφάσεις για το μέλλον του Ζωολογικού Κήπου και την ποιότητα ζωής στην πόλη. Η διαδικασία παραμένει ανοιχτή μέχρι και σήμερα ενώ θα πραγματοποιηθεί και δια ζώσης δημόσια διαβούλευση στις 4/3, στο Πολιτιστικό Κέντρο Πάνος Σολομωνίδης.
Μιλώντας στον «Φ» ο δρ. Ανδρέας Χατζηχαμπής, επιστημονικός διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου Περιβαλλοντικής Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΚΥΚΠΕΕ), ανέφερε ότι η πρόταση αυτή αντιμετωπίζεται ως μια ευκαιρία για την πόλη της Λεμεσού να δημιουργήσει κάτι καινοτόμο, επισκέψιμο και περιβαλλοντικά φιλικό χώρο, που θα εξυπηρετεί τους πολίτες και τις οικογένειες, ενώ ταυτόχρονα θα ανοίγει προοπτικές για την πόλη πέρα από τα όρια της Κύπρου μέσω του Διεθνούς Δικτύου Περιβαλλοντικής Πολιτότητας.
Θετικές οι πρώτες ενδείξεις της ηλεκτρονικής διαβουλεύσης
Σχετικά με την ηλεκτρονική διαβούλευση και τις πρώτες ενδείξεις, ο δρ. Χατζηχαμπής αποκάλυψε ότι «είναι αρκετά θετικές. Αυτό μπορούμε να το επιβεβαιώσουμε». Σημείωσε ότι εκφράζονται ιδιαίτερα θετικές απόψεις για τα 11 χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης πρότασης και ασπάζονται το νέο όραμα που δημιουργείται για την πόλη. «Αναμένουμε την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων και η πρόταση, μαζί με τις απόψεις των πολιτών, θα υποβληθεί ξανά στο Δημοτικό Συμβούλιο».
Νέα επικαιροποιημένη πρόταση από το ΚΥΚΠΕΕ
Η μελέτη προτείνει τη δημιουργία ενός σύγχρονου, φιλόξενου και ανοιχτού χώρου που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες αξίες της κοινωνίας και στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, όπως η κλιματική κρίση και η προστασία της βιοποικιλότητας. Ο χώρος θα αναδιαμορφωθεί σε έναν ζωντανό και προσβάσιμο δημόσιο πυρήνα όπου η φύση, η γνώση, η καινοτομία, η τεχνολογία και ο πολιτισμός θα συνυπάρχουν αρμονικά.
Ανάπτυξη του Κέντρου «ΦΥΣΗ»
Το Κέντρο «ΦΥΣΗ» φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν κόμβο συνάντησης για όλες τις ηλικίες, από παιδιά και οικογένειες έως σχολεία, ερευνητές και επαγγελματίες. Μέσα από σύγχρονα εκπαιδευτικά προγράμματα, ψηφιακές εφαρμογές και συνεργασίες με διεθνείς οργανισμούς, το Κέντρο θα ενισχύσει την κοινωνική συνοχή και την περιβαλλοντική συνείδηση, προάγοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κλιματική ανθεκτικότητα.
Στρατηγική και καινοτόμες προσεγγίσεις
Η πρόταση περιλαμβάνει καινοτόμες δράσεις όπως η δημιουργία «ζωντανών εργαστηρίων» (living labs) για βιωματική εκπαίδευση, τη χρήση τεχνολογίας με διαδραστικούς και ψηφιακούς σταθμούς, την ανάπτυξη αστικών οικοτόπων και τη δημιουργία νέων χώρων για τέχνη και πολιτισμό, όλα με στόχο την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης και τη συμμετοχή των πολιτών. Η μετεξέλιξη του χώρου θα προσφέρει πολλαπλά οφέλη και θα συνδράμει στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και την οικολογική ισορροπία στην πόλη.
11 αλληλένδετοι άξονες
Η πρόταση του ΚΥΚΠΕΕ βασίζεται σε ένδεκα αλληλένδετους άξονες που προωθούν τη βιωματική μάθηση, την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και τη συμμετοχή των πολιτών, δημιουργώντας μια νέα σχέση μεταξύ ανθρώπου και φύσης.
Τερματισμός της υφιστάμενης κατάστασης του ΖΚΛ
Ο τερματισμός της λειτουργίας του πρώην Ζωολογικού Κήπου ως χώρου αιχμαλωσίας ζώων, ευθυγραμμισμένη με τις σύγχρονες αρχές ευζωίας και ηθικής μεταχείρισης. Η απομάκρυνση των ζώων θα γίνει με επιστημονικά πρωτόκολλα, σε πιστοποιημένα καταφύγια, με πλήρη διαφάνεια και σεβασμό στην ευζωία τους. Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση από το μοντέλο της «έκθεσης» στο μοντέλο της «συμβίωσης», προβάλλοντας τη Λεμεσό ως πρωτοπόρο πόλη περιβαλλοντικής πολιτότητας.
Εκπαιδευτική και Επιμορφωτική διάσταση
Η λειτουργία του Κέντρου οργανώνεται γύρω από βιωματικά εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία, οικογένειες και ενήλικες, με θεματικές όπως το αστικό μικροκλίμα και τα θερμικά νησιά, τα ποτάμια της πόλης, η φωτορύπανση, τα αστικά πτηνά, η πράσινη κινητικότητα και οι λύσεις βασισμένες στη φύση (nature-based solutions).
Διεθνής εμβέλεια και δικτύωση
Σε συνεργασία με το ΚΥΚΠΕΕ του Διεθνές Δικτύου για την Περιβαλλοντική Πολιτότητα (International Network for Environmental Citizenship), μετατρέπει τον χώρο σε κόμβο πληροφόρησης, έρευνας, διεθνούς δικτύωσης και ενεργού περιβαλλοντικής πολιτότητας για τη βιοποικιλότητα και το περιβάλλον.
Πράσινο καταφύγιο αναψυχής
Ο χώρος θα λειτουργεί και ως πράσινο καταφύγιο αναψυχής, ξεκούρασης και επαφής με τη φύση, προσφέροντας σημεία ηρεμίας, σκίασης και ανάπαυσης μέσα στον αστικό ιστό, ενώ ταυτόχρονα συνδυάζει αρμονικά αναψυχή, εκπαίδευση και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση
Η δημιουργία μικρών οικοτόπων, μικροπεριβαλλόντων παρατήρησης και επιφανειακών μικρολιμνών αποτελεί καινοτόμο προσέγγιση για τα κυπριακά δεδομένα, καθώς εισάγει ένα νέο μοντέλο παρουσίασης και κατανόησης των οικοσυστημάτων μέσα στον αστικό ιστό.
Ως αντικείμενο του Master Plan της πόλης, ο χώρος αντιμετωπίζεται ολιστικά και όχι αποσπασματικά, λειτουργώντας ως πολυλειτουργικός δημόσιος πράσινος πυρήνας που συνδέει φύση, γνώση, πολιτισμό και κοινωνική ζωή.
Διαδραστικοί και ψηφιακοί θεματικοί σταθμοί
Διαδραστικοί και ψηφιακοί θεματικοί σταθμοί θα παρέχουν διαδραστικούς χάρτες, βάσεις δεδομένων, φωτογραφίες, ηχητικά αρχεία και πληροφορίες για είδη, οικοτόπους και περιοχές Natura 2000, επιτρέποντας στον επισκέπτη να σχεδιάζει τη διαδρομή του και να ανακαλύπτει τη χλωρίδα και πανίδα της Κύπρου με τρόπο επιστημονικά τεκμηριωμένο
Ερευνητική και Επιστημονική Διάσταση
Η ερευνητική διάσταση του νέου Κέντρου στοχεύει στη διασύνδεση της Κύπρου με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, προωθώντας προγράμματα διατήρησης, μελέτες βιοποικιλότητας και συμμετοχική επιστήμη.
Οι πολίτες αποκτούν περισσότερη σκιά, καθαρό αέρα, ήσυχους χώρους για περίπατο, επαφή με τη φύση και κοινωνική συνεύρεση, αλλά και ευκαιρίες συμμετοχής σε βιωματικές δράσεις που ενισχύουν την περιβαλλοντική συνείδηση και πολιτότητα. Παράλληλα, η πόλη επωφελείται από την αύξηση του πρασίνου, τη μείωση της θερμικής νησίδας, την αναβάθμιση της αισθητικής του αστικού τοπίου και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής
Ενσωμάτωση Τέχνης και πολιτισμού
Η ανάπτυξη του Μονοπατιού Περιβαλλοντικής Τέχνης, με περιβαλλοντικά γλυπτά από φυσικά και ανακυκλωμένα υλικά, εικαστικές εγκαταστάσεις και περιοδικές εκθέσεις, συνιστά καινοτόμο προσέγγιση για τα κυπριακά δεδομένα, αναδεικνύοντας την τέχνη ως εργαλείο κατανόησης της φύσης και καλλιέργειας ενσυναίσθησης απέναντι στη βιοποικιλότητα.
Στρατηγική συνεργασία με ΚΥΚΠΕΕ
Η στρατηγική συνεργασία με το ΚΥΚΠΕΕ ενισχύει ουσιαστικά τη λειτουργία και την επιστημονική αξιοπιστία του νέου Κέντρου, αξιοποιώντας τη διεθνή δικτύωση που έχει το ΚΥΚΠΕΕ με 88 ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια από 39 χώρες, την τεχνογνωσία και την εμπειρία του οργανισμού στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, περιβαλλοντική έρευνα και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
