Για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες δημιουργούνται ελπίδες για 32 οικογένειες Ελλήνων στρατιωτών, οι οποίοι έπεσαν κατά τα γεγονότα του 1974 χωρίς ποτέ να ταυτοποιηθούν ώστε να αποδοθούν τα οστά τους στους οικείους τους. Σημειώνεται, ότι τα οστά τα οποία αφορούν 32 στρατιωτικούς είχαν εμποτιστεί με χημικά (για σκοπούς συντήρησής τους, αλλά και περιορισμού της οσμής που ανέδυαν) με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί το γενετικό τους υλικό (DNA), κάτι το οποίο κατέστησε αδύνατη την αναγνώριση τους με τη συνήθη μέθοδο ταυτοποίησης.
Στην παρούσα φάση και κατόπιν συγκατάθεσης του υπουργού Οικονομικών, Μάκη Κεραυνού, ζητήθηκε αναλυτική προσφορά από το Ινστιτούτο Γενετικής, το οποίο διαβίβασε τη σχετική κοστολόγηση στον Επίτροπο Προεδρίας, Μάριο Χαρτσιώτη, ο οποίος την είχε ζητήσει και την προώθησε στην Προεδρία της Δημοκρατίας.
Μόλις δοθεί η τυπική έγκριση, θα κινηθούν οι διαδικασίες ταυτοποίησης, οι οποίες, ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι θα στεφθούν με επιτυχία στο σύνολο των περιπτώσεων.
Ενισχυτικό του όλου εγχειρήματος είναι το γεγονός ότι το Ινστιτούτο Γενετικής πέτυχε, σε δοκιμαστική βάση, την ταυτοποίηση ενός οστού. Πρόκειται για την ταυτοποίηση ενός μηριαίου οστού Έλληνα στρατιώτη κάτι το οποίο δημιούργησε συγκρατημένη αισιοδοξία ως προς την έκβαση της όλης προσπάθειας. Σημειώνεται πως στο παρελθόν τεμάχια εμποτισμένων οστών είχαν σταλεί για ταυτοποίηση ακόμη και στην Αμερική, αλλά το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό, προφανώς ένεκα του ότι η τεχνολογία δεν είχε προχωρήσει τόσο πολύ.
Τι μεσολάβησε: Το 2025 αγοράστηκε ειδικό μηχάνημα για σκοπούς αξιοποίησης του για υποθέσεις της Αστυνομίας και εγκαταστάθηκε στο Ινστιτούτο Γενετικής. Τότε ήταν που ετέθη θέμα να επιχειρηθεί ταυτοποίηση ενός από τα οστά που είχαν εμποτιστεί με χημικά, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον υπάρχει περιθώριο αναγνώρισης. Η δοκιμή έγινε και ήταν επιτυχής. Ακολούθησε «σιγή ασυρμάτου», χωρίς οποιαδήποτε εξέλιξη ή και πρωτοβουλία και φτάσαμε στην παρούσα φάση.
Όταν ανέλαβε ο νέος Επίτροπος Προεδρίας, Μάριος Χαρτσιώτης, κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης του, ως προς τις εκκρεμούσες υποθέσεις, έγινε αναφορά και στα εμποτισμένα οστά. Στο ερώτημα «γιατί δεν προχώρησε η διαδικασία», η απάντηση ήταν ότι το κόστος της διαδικασίας ταυτοποίησης των οστών ήταν ψηλό και συγκεκριμένα υπολογίστηκε στο €1 εκατ. Το κονδύλι που απαιτείται, έχει να κάνει όχι με το ίδιο το μηχάνημα (το οποίο ήδη αγοράστηκε) αλλά με τα πανάκριβα αναλώσιμα. Ο κ. Χαρτσιώτης έθεσε το θέμα ενώπιον του υπουργού Οικονομικών κ. Μάκη Κεραυνού, ο οποίος έκρινε ότι ο σκοπός για τον οποίο απαιτείται το κονδύλι είναι τέτοιος ώστε να δικαιολογεί την απόπειρα ταυτοποίησης.
Όταν στο παρελθόν είχαμε ρωτήσει τον τότε Επίτροπο Προεδρίας, Φώτη Φωτίου, σχετικά με τα χημικά, είχε αναφέρει πως ζητήθηκε από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς ενημέρωση ως προς το τι είδους χημικά χρησιμοποιήθηκαν για εμποτισμό των οστών και σύμφωνα με την απάντηση που είχε δόθηκε, είχαν χρησιμοποιηθεί 2-3 είδη χημικών.
Η σχετική ενημέρωση, ως προς τα χημικά, είχε διαβιβασθεί στο εργαστήρι του στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου θα διενεργήθηκαν ανεπιτυχείς προσπάθειες απομόνωσης γενετικού υλικού.
Τα οστά ξεθάφτηκαν από Έλληνες αξιωματικούς την περίοδο 1979 ενώ σε μεταγενέστερο στάδιο, μέχρι και το έτος 2000, ξεθάφτηκε και άλλος αριθμός οστών.
Αργότερα, όταν ανακαλύφθηκε η μέθοδος DNA για ταυτοποίηση λειψάνων, το Ινστιτούτο Γενετικής διεπίστωσε πως είχε καταστραφεί το DNA που υπήρχε στα οστά ή είχε αλλοιωθεί σε βαθμό που καθιστούσε αδύνατη την αναγνώριση. Στο παρελθόν, έγιναν και άλλες προσπάθειες με χρήση νέων μεθόδων αλλά και πάλι τα αποτελέσματα ήταν αρνητικά.
Η όλη ιστορία με τα οστά του Τύμβου είναι συγκλονιστική, αν ληφθούν υπόψιν και μαρτυρίες που δόθηκαν από άτομα τα οποία ήταν παρόντα στην εκταφή αλλά και στην ταξινόμηση των οστών. Η εκταφή των οστών και οι ενέργειες που ακολούθησαν είχαν ως αποτέλεσμα να υπάρχουν άλλα ονόματα κάτω από τις ταφόπλακες και άλλα οστά κάτω από αυτές.
Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν φωτογραφίες από τη σωρό των οστών πεσόντων Ελλαδιτών που επιβεβαιώνουν τον ανορθόδοξο τρόπο εκταφής και συναρμολόγησης τους.
Σημειώνεται, ότι από τους περίπου 75 εξ’ Ελλάδος αγνοούμενους, απομένουν για ταυτοποίηση οι περίπου 32, στους οποίους ανήκουν τα εμποτισμένα (με χημικά) οστά, τα οποία καταβάλλεται προσπάθεια να ταυτοποιηθούν.
«Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε και η ταυτοποίηση των οστών και αυτό είναι το ελάχιστο που μπορούμε να πράξουμε, ως Πολιτεία, για όσους έδωσαν τη ζωή τους υπερασπιζόμενοι την Κύπρο», ανέφερε στον «Φ» ο κ. Χαρσιώτης.
