Η κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας εξετάζει αύριο την αναπομπή του τροποποιητικού νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, παρουσία του Γενικού Εισαγγελέα και τριών υπουργών, Γεωργίας, Ενέργειας και Εσωτερικών.
Στο επίκεντρο η απαγόρευση εγκαταστάσεων σε γόνιμη γεωργική γη και οι συνταγματικοί ενδοιασμοί της Προεδρίας. Η αναπομπή, η οποία κοινοποιήθηκε στο νομοθετικό σώμα στις 16 Απριλίου 2026, θέτει επί τάπητος σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το Σύνταγμα και το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Σύμφωνα με την επιστολή της Προεδρίας, το κύριο σημείο τριβής αφορά την προσθήκη νέου εδαφίου που απαγορεύει ρητά την τοποθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ για εμπορικούς σκοπούς σε συγκεκριμένες περιοχές. Η απαγόρευση καλύπτει: α) Γόνιμη ή μόνιμα αρδευόμενη γη, όπως αυτή χαρακτηρίζεται από το Τμήμα Γεωργίας. β) Γη σε περιοχές αναδασμού (αρδευόμενου, ξηρικού ή μικτού) ή που αρδεύονται από κυβερνητικά έργα. γ) Πολεοδομικές ζώνες προστασίας. δ) Περιοχές του δικτύου Natura 2000.
Οι ενδοιασμοί της εκτελεστικής εξουσίας, για τις προτεινόμενες διατάξεις διατυπώθηκαν και ενώπιον της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας κατά τη συζήτηση του «περί Προώθησης και Ενθάρρυνσης της Χρήσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Τροποποιητικό) Νόμου του 2026».
Η εκτελεστική εξουσία υποστηρίζει ότι οι διατάξεις αυτές, αντί να ενθαρρύνουν, περιορίζουν τη χρήση των ΑΠΕ με τρόπο που ενδεχομένως να συγκρούεται με τους δεσμευτικούς στόχους της Δημοκρατίας έναντι της ΕΕ για το 2030. Επιπλέον, εγείρονται ζητήματα παραβίασης της αρχής της διάκρισης των εξουσιών, καθώς η χωροθέτηση αποτελεί αρμοδιότητα της εκτελεστικής εξουσίας, αλλά και παραβίασης του Άρθρου 23 του Συντάγματος σχετικά με το δικαίωμα της ιδιοκτησίας.
Συγκεκριμένα, η Νομική Υπηρεσία εξέφρασε επιφυλάξεις αναφορικά με τη συμβατότητα των προτεινόμενων διατάξεων με το Άρθρο 23 του Συντάγματος και τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η Δημοκρατία έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ τονίστηκε η ανάγκη υιοθέτησης σαφούς ορολογίας χάριν τις ασφάλειας του δικαίου.
Το Υπουργείο Ενέργειας εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς τη συμπερίληψη των προνοιών της στον υπό τροποποίηση νόμο ο οποίος είναι εναρμονιστικός και θέτει το γενικότερο πλαίσιο της πολιτικής όσον αφορά τη χρήση ΑΠΕ. Το Υπουργείο εισηγήθηκε όπως οι προτεινόμενες ρυθμίσεις οι οποίες αφορούν στη χωροθέτηση των έργων ΑΠΕ, περιληφθούν στον Περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο.
Το Τμήμα Γεωργίας, πρότεινε όπως η εν λόγω πολιτική χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ παραμείνει στο πλαίσιο της Εντολής 1/24 του Υπουργείου Εσωτερικών η οποία εν πάση περιπτώσει χρήζει αναθεώρησης.
Το Τμήμα Πολεοδομίας υπογράμμισε τη θέση για ρύθμιση του θέματος στο πλαίσιο της Εντολής 1/2024, που αποτελεί το καταλληλότερο νομικό πλαίσιο για τέτοιου είδους ρυθμίσεις. Περαιτέρω, το Τμήμα Πολεοδομίας κατέθεσε πρόταση για διατύπωση των διατάξεων κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να υπάρξει ουσιαστική σύνδεση των δύο νομικών πλαισίων, χωρίς όμως να εξουδετερώνεται η προτεραιότητα που εύλογα επιβάλλεται να αποδίδεται στην Πολεοδομική Νομοθεσία, για σκοπούς ρύθμισης πολεοδομικών ζητημάτων.
Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Γεωργίας θεωρεί σημαντική τη συνέχιση της τοποθέτησης αγροβολταϊκών συστημάτων, όπου εφαρμόζουν διπλή χρήση με παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και με υπερυψωμένα φωτοβολταϊκά πλαίσια και ταυτόχρονη καλλιέργεια φυτών. Το Υπουργείο επισημαίνει ότι αυτό συμβαδίζει με τους στρατηγικούς στόχους για τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ταυτόχρονα συμβάλλει και στη διαφύλαξη της συνέχισης της γεωργικής παραγωγής.
Βάσει του Συντάγματος, η Βουλή οφείλει να λάβει την τελική της απόφαση είτε αποδεχόμενη την αναπομπή είτε εμμένοντας στην αρχική της θέση εντός 15 ημερών από την ημερομηνία της αναπομπής. Η απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής αύριο θα καθορίσει εάν η υπόθεση θα οδηγηθεί σε μετωπική σύγκρουση μεταξύ των δύο εξουσιών ή αν θα βρεθεί η χρυσή τομή που θα διασφαλίζει ταυτόχρονα την προστασία της γεωργικής γης και την ενεργειακή μετάβαση της χώρας.
