ΟΕΔΑ Πεντακώμου: «Εθνική ντροπή η σημερινή εικόνα, να ολοκληρώσει το κράτος τον σχεδιασμό» – Παράταση ζητά ο ΕΟΑ Λεμεσού πριν αναλάβει τη διαχείριση

Την ανάγκη αναβολής της μεταφοράς της διαχείρισης του ΟΕΔΑ Πεντακώμου στον ΕΟΑ Λεμεσού επισημαίνει ο πρόεδρος του Οργανισμού, Γιάννης Τσουλόφτας, υποστηρίζοντας ότι το κεντρικό κράτος πρέπει πρώτα να ολοκληρώσει τον σχεδιασμό, την αναβάθμιση και τη δοκιμαστική λειτουργία της μονάδας, πριν αυτή περιέλθει στην αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, από την 1η Ιουλίου 2027 η ευθύνη για τη λειτουργία του ΟΕΔΑ Πεντακώμου αναμένεται να μεταφερθεί στον ΕΟΑ Λεμεσού. Ωστόσο, ο κ. Τσουλόφτας εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συγκεκριμένη εξέλιξη.

Κληθείς να τοποθετηθεί επί του ζητήματος στον «Φ», ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λεμεσού περιέγραψε με μελανά χρώματα τη σημερινή κατάσταση στον ΟΕΔΑ Πεντακώμου. «Το εργοστάσιο βρίσκεται σε μια άθλια κατάσταση. Καμία απολύτως επεξεργασία δεν γίνεται σήμερα. Εάν κάποιος επισκεφθεί τον ΟΕΔΑ Πεντακώμου, θα αισθανθεί εθνική ντροπή, γιατί όλα τα σκύβαλα της επαρχίας Λεμεσού μεταφέρονται εκεί και ουσιαστικά θάβονται στο έδαφος χωρίς να τυγχάνουν της απαιτούμενης επεξεργασίας», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις τόσο για τις γειτονικές κοινότητες όσο και για το φυσικό περιβάλλον της περιοχής. «Υπάρχει τεράστιο πρόβλημα σε σχέση με την ποιότητα του αέρα, τις οσμές και την προστασία του υδροφορέα και του υπεδάφους της περιοχής», σημείωσε.

Ζητά ολοκλήρωση των έργων πριν από τη μεταφορά

Ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λεμεσού ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαδικασίες από το Υπουργείο Γεωργίας για την υλοποίηση ενδιάμεσης και τελικής λύσης, οι οποίες θα επιτρέψουν την αναβάθμιση του ΟΕΔΑ σε μια σύγχρονη μονάδα επεξεργασίας αστικών αποβλήτων.

Όπως τόνισε, ο Οργανισμός θεωρεί ότι οι διαδικασίες αυτές πρέπει να ολοκληρωθούν πριν μεταφερθεί η αρμοδιότητα στον ΕΟΑ.

«Θεωρούμε ότι το κεντρικό κράτος πρέπει να ολοκληρώσει τους σχεδιασμούς και να μας παραδώσει μια ορθά λειτουργούσα μονάδα επεξεργασίας αστικών αποβλήτων στο Πεντάκωμο. Αφού ολοκληρωθούν οι εργασίες και δοκιμαστεί η σωστή λειτουργία του εργοστασίου για μια επαρκή χρονική περίοδο, τότε είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε τη λειτουργία του», ανέφερε.

Υπογράμμισε, ότι ενδεχόμενη μεταφορά της ευθύνης ενώ οι διαδικασίες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη θα δημιουργούσε πρόσθετα προβλήματα. «Θα ήταν λανθασμένο να αλλάξει η αναθέτουσα αρχή εν μέσω των διαδικασιών που σήμερα υλοποιεί το Υπουργείο Γεωργίας. Το κράτος σχεδιάζει και υλοποιεί τις λύσεις, άρα θα πρέπει και να ολοκληρώσει το έργο πριν το παραδώσει», είπε.

«Δεν θα δεχθούμε πρόστιμα και παλιές υποχρεώσεις»

Την ίδια ώρα, ο κ. Τσουλόφτας εμφανίστηκε ιδιαίτερα κατηγορηματικός σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο μετακύλισης οικονομικών βαρών στον ΕΟΑ Λεμεσού. «Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να αποδεχτούμε να μετακυλήσουν χρηματικές ποινές, πρόστιμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιστροφές ευρωπαϊκών χορηγιών ή άλλες παλαιές οικονομικές υποχρεώσεις από το κεντρικό κράτος στον ΕΟΑ Λεμεσού», υπογράμμισε.

Όπως ανέφερε, οι πολίτες της Λεμεσού δεν πρέπει να κληθούν να επωμιστούν το κόστος λανθασμένων χειρισμών ή αποφάσεων του παρελθόντος για ζητήματα που δεν δημιούργησε ο ίδιος ο Οργανισμός. Παράλληλα, τόνισε ότι το κόστος εκσυγχρονισμού και ουσιαστικής ανακατασκευής της μονάδας θα πρέπει να καλυφθεί εξ ολοκλήρου από το κεντρικό κράτος.

Σύνδεση με το «Πληρώνω Όσο Πετώ»

Ο πρόεδρος του ΕΟΑ συνέδεσε επίσης το θέμα του ΟΕΔΑ Πεντακώμου με την εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ», σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά χωρίς ξεκάθαρο εθνικό σχεδιασμό για τη διαχείριση των αποβλήτων.

«Δεν μπορεί να ζητούμε από τους πολίτες να διαχωρίζουν τα οργανικά απόβλητα και τα υπόλοιπα σκουπίδια, χωρίς να γνωρίζουμε με βεβαιότητα πώς αυτά θα αξιοποιούνται και θα τυγχάνουν επεξεργασίας. Το «Πληρώνω Όσο Πετώ» πρέπει να ενταχθεί σε έναν ολοκληρωμένο εθνικό σχεδιασμό για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων», κατέληξε.

Ο ΕΟΑ Λεμεσού προκρίνει την αναβολή της μεταφοράς της αρμοδιότητας πέραν της 1ης Ιουλίου 2027, μέχρι να ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός, η κατασκευή των απαραίτητων υποδομών και η επιτυχής δοκιμαστική λειτουργία της μονάδας, ώστε να παραληφθεί ένα έργο πλήρως λειτουργικό και οικονομικά βιώσιμο.

Τοποθέτηση Υπουργείου Γεωργίας – Σε εξέλιξη οι παρεμβάσεις αναβάθμισης για την αντιμετώπιση διαχρονικών προκλήσεων

Η επιχειρησιακή εικόνα της ΟΕΔΑ Πεντακώμου είναι σήμερα σαφώς βελτιωμένη σε σχέση με την κατάσταση που παραλήφθηκε από το Κράτος πριν δυόμισι χρόνια, ως αποτέλεσμα της συστηματικής προσπάθειας που καταβάλλεται για την αποκατάσταση χρόνιων δυσλειτουργιών και τη βελτίωση της λειτουργίας της μονάδας. Παράλληλα, προωθούνται σημαντικά έργα και παρεμβάσεις για την αναβάθμισή της, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδιασμού που αποσκοπεί στη βιώσιμη διαχείριση των δημοτικών αποβλήτων και στη μετάβαση σε ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων.

 Το Υπουργείο αναγνωρίζει ότι η ΟΕΔΑ Πεντακώμου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει  προκλήσεις οι οποίες αποτυπώνουν τη σύνθετη πραγματικότητα που διαμορφώθηκε στη λειτουργία της μονάδας κατά τα προηγούμενα χρόνια. Η ανάληψη της λειτουργίας της μονάδας από το Κράτος στις 19 Δεκεμβρίου 2023, και η ανάθεση στο Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ),  σηματοδότησε την έναρξη μιας συστηματικής προσπάθειας για την αντιμετώπισή τους. Η εγκατάσταση παραλήφθηκε σε ιδιαίτερα επιβαρυμένη επιχειρησιακή κατάσταση, με σημαντικές δυσλειτουργίες και μεγάλο μέρος του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού εκτός λειτουργίας.

Έκτοτε, το ΤΑΥ προωθεί μεθοδικά σειρά ενεργειών, τόσο για τη διατήρηση της μονάδας σε λειτουργία στο καλύτερο δυνατό επίπεδο όσο και για την υλοποίηση της αναγκαίας μεταβατικής λύσης μερικής αναβάθμισής της.   Συγκεκριμένα, κατά το διάστημα αυτό έχουν διεκπεραιωθεί συνολικά περίπου 250 διαγωνιστικές διαδικασίες, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία της εγκατάστασης, να αντιμετωπιστούν συσσωρευμένες δυσλειτουργίες και να προωθηθούν οι απαραίτητες παρεμβάσεις για την αναβάθμισή της.

Απώτερος στόχος του Υπουργείου είναι η συνέχιση της λειτουργίας της μονάδας στο βέλτιστο δυνατό επίπεδο, έως ότου ολοκληρωθεί και υλοποιηθεί ο συνολικός εθνικός σχεδιασμός για το δίκτυο διαχείρισης δημοτικών αποβλήτων, ο οποίος βρίσκεται σε εξέλιξη. Ήδη έχουν ληφθεί ουσιαστικά μέτρα και προωθούνται οι αναγκαίες διαδικασίες, ώστε η εγκατάσταση να καταστεί λειτουργικά και περιβαλλοντικά βιώσιμη, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, καθώς και την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.

Προχωρούν οι διαγωνιστικές διαδικασίες τόσο για την άμεση όσο και την μεσοπρόθεσμη αναβάθμιση της μονάδας. Λαμβάνοντας υπόψη τη θεσμική εμπλοκή των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) στη διαχείριση αποβλήτων, βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές και διαβουλεύσεις, με στόχο την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος, μέσα από συλλογική προσέγγιση.

 Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ευημερία των γειτνιαζουσών κοινοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται κατά προτεραιότητα στη διαχείριση των οσμών και των στραγγισμάτων, που αποτελούν βασικούς παράγοντες όχλησης για τις τοπικές κοινωνίες. Παράλληλα, διασφαλίζεται η συστηματική ενημέρωση του κοινού με πλήρη διαφάνεια.