Ψάχνουν τις επιπτώσεις των κυματοθραυστών στις ακτές της Κύπρου – Μελέτη €670.000 σε 15 περιοχές

Οι κυματοθραύστες έχουν βρεθεί ουκ ολίγες φορές στο μάτι του κυκλώνα, με τις επιπτώσεις τους στο θαλάσσιο περιβάλλον, τη διάβρωση των ακτών και την αλλοίωση της φυσικής ακτογραμμής να προκαλούν κατά καιρούς συζητήσεις και προβληματισμό.  

Το κατά πόσο οι κατασκευές αυτές έχουν επηρεάσει τα θαλάσσια ρεύματα, τη μεταφορά της άμμου και τα οικοσυστήματα του βυθού επιχειρεί τώρα να διερευνήσει το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών (ΤΑΘΕ), μέσω μελέτης ύψους €670.000, η οποία θα καλύψει 15 παράκτιες περιοχές της Κύπρου.

Η έρευνα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στους κυματοθραύστες. Στο μικροσκόπιο θα τεθούν και οι επιπτώσεις από μονάδες αφαλάτωσης και ηλεκτροπαραγωγής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι θα εξεταστούν ακόμη και εναλλακτικές λύσεις προστασίας των ακτών, βασισμένες στη φύση, αντί των υφιστάμενων κατασκευών.

Σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές του διαγωνισμού, ένας από τους βασικούς στόχους του έργου είναι η αξιολόγηση της «γεωγραφικής έκτασης και κατανομής των μόνιμων μεταβολών των υδρογραφικών συνθηκών», όπως είναι οι αλλαγές στον κυματισμό, στα θαλάσσια ρεύματα, στη θερμοκρασία και στην αλατότητα του νερού.

Παράλληλα, θα εξεταστεί κατά πόσο οι μεταβολές αυτές επηρεάζουν τους φυσικούς οικοτόπους του βυθού, καθώς και η έκταση στην οποία ενδέχεται να έχουν προκληθεί αρνητικές επιπτώσεις

Οι περιοχές

Στη μελέτη περιλαμβάνονται περιοχές της Λάρνακας, της Λεμεσού και της Πάφου, μεταξύ των οποίων η Ορόκλινη, τα Περβόλια, ο Πύργος, η Αμαθούντα, η Γερμασόγεια, η Γεροσκήπου, η Χλώρακα και η Πόλη Χρυσοχούς.

Ξεχωριστή βαρύτητα δίνεται στους κυματοθραύστες της Ορόκλινης, των Περβολιών και της Χλώρακας, όπου η παρακολούθηση θα διαρκέσει δύο συνεχόμενα χρόνια. Στις υπόλοιπες 12 περιοχές οι μετρήσεις θα πραγματοποιηθούν σε διάστημα ενός έτους.

Όπως προβλέπεται στα έγγραφα, η έρευνα θα περιλαμβάνει επιτόπιες μετρήσεις και χαρτογραφήσεις του βυθού, προκειμένου να διαπιστωθεί «κατά πόσο οι κατασκευές έχουν επηρεάσει, και εάν ναι, σε ποια έκταση, την τοπογραφία του βυθού».

Τα νέα στοιχεία θα συγκριθούν με υφιστάμενες χαρτογραφήσεις του 2014, ώστε να καταγραφούν πιθανές αλλαγές που έχουν προκύψει στο πέρασμα των χρόνων.

Στο επίκεντρο και η Ποσειδωνία

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στα λιβάδια Ποσειδωνίας, τα οποία αποτελούν σημαντικό οικοσύστημα της Μεσογείου.

Οι επιστήμονες καλούνται να εξετάσουν εάν οι αλλαγές που συνδέονται με τις παράκτιες υποδομές έχουν επηρεάσει την έκταση, την κατανομή και την πυκνότητα των λιβαδιών.

Μάλιστα, στις τεχνικές προδιαγραφές υπάρχει ρητή αναφορά ότι, όπου παλαιότερες χαρτογραφήσεις ή μετρήσεις καταδεικνύουν παρουσία Ποσειδωνίας, η οποία σήμερα απουσιάζει, «η απώλεια ή απουσία της θα πρέπει επίσης να καταγραφεί και να αξιολογηθεί».

Εξετάζουν λύσεις αντί των κυματοθραυστών

Ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του διαγωνισμού εντοπίζεται στην πρόνοια για αξιολόγηση εναλλακτικών μορφών προστασίας των ακτών.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται η διερεύνηση υποθετικών σεναρίων για την αντικατάσταση των υφιστάμενων υποδομών παράκτιας προστασίας με λύσεις βασισμένες στη φύση όπως, για παράδειγμα, αυτές που περιγράφονται στο έγγραφο «Nature–based Solutions for Adaptation to Climate Change in Different Coastal Typologies of the Mediterranean» (PAP/RAC 2024).

Για κάθε έργο κυματοθραυστών που θα εξεταστεί στο συγκεκριμένο σκέλος, ο ανάδοχος θα πρέπει να αναπτύξει τουλάχιστον δύο διαφορετικές εναλλακτικές προσεγγίσεις και να τις συγκρίνει με την υφιστάμενη κατάσταση.

Μέσα από την αξιολόγηση θα διερευνηθεί κατά πόσο οι λύσεις αυτές μπορούν να περιορίσουν ή, αντίθετα, να επιδεινώσουν τις αλλαγές στο θαλάσσιο περιβάλλον και την εξέλιξη της ακτογραμμής.

Μέσα από τη μελέτη , λοιπόν, θα επιχειρηθεί να διαπιστωθεί ποιες επιπτώσεις έχουν οι υφιστάμενες κατασκευές στο θαλάσσιο περιβάλλον και κατά πόσο υπάρχουν άλλες, πιο φιλικές προς το περιβάλλον λύσεις για την προστασία των ακτών.