Από το απόγευμα της 18ης Ιουνίου όταν τα φαινομενικά ήρεμα νερά της θαλάσσιας περιοχής Ορόκλινης έγιναν ο τάφος δύο 20χρονων κοριτσιών από τη Σομαλία, στην επιφάνεια ήρθαν δύο σοβαρότατα ζητήματα, τα οποία πρέπει ν’ απασχολήσουν αμέσως τους αρμόδιους. Το πρώτο είναι το πολυσυζητημένο θέμα της στελέχωσης πύργων ναυαγοσωστών αλλά και του ωραρίου τους, το οποίο, σε μια τουριστική χώρα, δεν θα έπρεπε καν να υφίσταται. Το δεύτερο είναι η ύπαρξη ρευμάτων που συνδυάζεται με απότομη βάθυνση της θάλασσας ανάμεσα στους κυματοθραύστες, σύμφωνα με τους ειδικούς που είναι άγνωστο στο ευρύ κοινό, το οποίο έπρεπε να προειδοποιείται.
Σημειώνεται πως πρόσφατα οι κυματοθραύστες της συγκεκριμένης περιοχής, υποδείχθηκαν από κάποιους εμπειρογνώμονες, ως μία από τις κυριότερες αιτίες της διάβρωσης, που κατέστρεψε μέρος του πεζόδρομου, ενώ άρχισε να ρουφά και χώρους ξενοδοχείου. Ανάμεσα στους επιστήμονες που φωνάζουν εδώ και πολλά χρόνια ώστε να σταματήσει η τοποθέτηση κυματοθραυστών είναι η ακτομηχανικός, δρ Ξένια Λοϊζίδου, η οποία εξήγησε στον «Φ» το φαινόμενο που δημιουργείται ανάμεσά τους.
«Ανάμεσα στους κυματοθραύστες, στις κεφαλές όπως τις λέμε, δημιουργούνται δευτερογενείς κυματισμοί. Έχουμε κύματα στις δύο άκρες και κύματα που έρχονται από τη θάλασσα. Αν οι συνθήκες είναι τέτοιες μπορεί να δημιουργηθούν κρουσοί κυματισμών, οι οποίοι προκαλούν το φαινόμενο των ανάστροφων πυθμενικών ρευμάτων. Όταν οι άνθρωποι περπατούν και η θάλασσα είναι ρηχή, όπως στην περιοχή της Λάρνακας, πέφτουν ξαφνικά στα άπατα επειδή υπάρχει «σκαλί». Αυτό μπορεί να είναι και τρία μέτρα βάθος. Όταν κάποιοι πέσουν σε αυτό το σκαλί πανικοβάλλονται και πέφτουν προς τα κάτω, όπου εκεί υπάρχουν τα ανάστροφα πυθμενικά ρεύματα.
Οι συγκεκριμένες κοπέλες φορούσαν και ρούχα, επειδή ήταν μουσουλμάνες, οπόταν ήταν πιο δύσκολη η προσπάθειά τους. Η επιφάνεια της θάλασσας μπορεί να είναι και ήσυχη, όμως αυτά τα ρεύματα σε πιάνουν από τα πόδια και σε τραβούν προς τη θάλασσα με τεράστια ταχύτητα. Αυτό είναι φαινόμενο που έρχεται μαζί με την κατασκευή των κυματοθραυστών», σημείωσε, λέγοντας πως πρέπει να επιλέγονται οι περιοχές που θα κατασκευάζονται και να εξετάζονται συγκεκριμένες παράμετροι, όπως η απόσταση μεταξύ τους, ή η απόσταση από την ακτή.
«Αυτό πρέπει να γίνεται για να μην δημιουργούνται οι απότομες ρηχώσεις και οι απότομες εκβαθύνσεις», πρόσθεσε, υποδεικνύοντας πως πέραν από τη διάβρωση, οι κυματοθραύστες δημιουργούν ακτές γεμάτες κολοβακτηρίδια και μικροπλαστικά. «Δεν γίνεται τώρα να μιλούμε για κυματοθραύστες φονιάδες. Οι κυματοθραύστες είναι κατασκευές και χρειάζονται φειδώ. Παρόλο που αναγνωρίζουμε όλα αυτά τα προβλήματα εξακολουθούν να κατασκευάζονται. Δεν μαθαίνουμε από τα λάθη μας».
Η δρ Λοϊζίδου ανέφερε πως αντίστοιχα περιστατικά ανάμεσα σε κυματοθραύστες καταγράφηκαν και στην Πάφο. «Πριν πολλά χρόνια στην Πάφο με έδεσαν από την ακτή και μπήκα ανάμεσα στους κυματοθραύστες και δεν μπορούσαν να με βγάλουν έξω, τόσο δυνατά ήταν τα ρεύματα. Και ναυαγοσώστης να υπάρχει είναι πολύ πιθανόν να πνιγεί αυτός που κινδυνεύει, εάν δεν έχει πλωτό μέσο. Υπάρχει ένας περίεργος νόμος που λέει πως οι ναυαγοσώστες δεν επιτρέπεται να έχουν τζετ σκι. Πώς θα πάνε να σώσουν τους ανθρώπους σε μια στιγμή που τα ρεύματα είναι τόσο μεγάλα και δυνατά;», διερωτήθηκε και τόνισε πως πρέπει να εντοπιστούν οι κυματοθραύστες που έχουν πρόβλημα.
Κληθείσα να πει για ποιο λόγο δεν λήφθηκαν μέτρα εδώ και χρόνια, ώστε να είναι ενήμεροι οι κολυμβητές, απάντησε πως η ίδια έχει αναφέρει σε δεκάδες άρθρα της. «Εδώ και χρόνια φωνάζω. Όταν ήταν να γίνουν οι κυματοθραύστες στη δυτική ακτή της Πάφου έλεγα πως με αυτούς δίνουμε ψευδαίσθηση ασφάλειας. Είναι ψευδαίσθηση ασφάλειας και παγίδες ειδικά για τους ανθρώπους που δεν ξέρουν καλό κολύμπι και αυτοί είναι που πάνε στους κυματοθραύστες. Οι άνθρωποι που ξέρουν τη θάλασσα αποφεύγουν να κολυμπήσουν σ’ αυτά τα σημεία. Όταν τα λέμε, όμως, δεν μας λαμβάνει κανένας υπόψη. Όταν προειδοποιούν οι επιστήμονες μην κλείνετε τ’ αυτιά σας εάν είναι κάτι που δεν θέλετε ν’ ακούσετε ή δεν σας συμφέρει ή εκείνη τη στιγμή, για πολιτικούς λόγους, έχετε άλλες προτεραιότητες, επειδή θα έρθει να μας βρει. Η θάλασσα εκδικείται», υπογράμμισε καταλήγοντας.
«Δεν είχαμε καταγγελίες για ρεύματα»
Ο «Φ» ζήτησε τη θέση του Τμήματος Δημοσίων Έργων, με δεδομένο πως τα έργα των κυματοθραυστών εμπίπτουν στις αρμοδιότητές του. Ο αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος, Στέλιος Ζερβός, ανέφερε πως δεν έγιναν καταγγελίες για επικίνδυνα ρεύματα στην περιοχή της Ορόκλινης. «Μέρος της μελέτης που κάνουμε (για κυματοθραύστες) είναι να ζητούμε από τους μελετητές να μας διαβεβαιώνουν πως το κύμα επιστροφής δεν θα προκαλεί πρόβλημα στους λουόμενους. Ανάλογα με την κάθε περίπτωση γίνεται σχεδιασμός και είναι κάτι που λαμβάνεται υπόψη», σημείωσε.
Κληθείς ν’ αναφέρει εάν η μελέτη τότε είχε αποφανθεί πως δεν υπάρχει κίνδυνος για τους λουόμενους στην Ορόκλινη απάντησε καταφατικά. «Στη συγκεκριμένη περίπτωση το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν οι χρήστες ή οι ναυαγοσώστες νιώθουν ότι εκεί υπάρχει τόσος κυματισμός και ρεύμα, που είναι τόσο επικίνδυνο που θα έπρεπε να απαγορευθεί η κολύμβηση. Πριν από λίγο καιρό κάποιοι έλεγαν πως μπήκαν οι κυματοθραύστες και πως είναι ρηχή η συγκεκριμένη θάλασσα. Το ένα αντιφάσκει το άλλο. Ο διαχειριστής είναι ο Δήμος Λάρνακας και στην περιοχή υπάρχουν ναυαγοσώστες. Οι κυματοθραύστες μπήκαν εδώ και 26 χρόνια.
Εμείς ως Τμήμα δεν έχουμε καταγγελία που να λέει πως υπάρχουν ρεύματα που σκοτώνουν», σημείωσε, προσθέτοντας πως έγινε μια καταγγελία πριν από χρόνια πως η θάλασσα βαθαίνει απότομα στο ενδιάμεσο των κυματοθραυστών. «Εμείς ελέγξαμε εκείνη την καταγγελία και κάναμε μετρήσεις τότε που έδειξαν ότι αυτός ο «λάκκος» ήταν στο 1,5 μέτρο, που δεν ήταν αποτρεπτικό», πρόσθεσε, σημειώνοντας πως εάν η τοπική Αρχή πιστεύει πως υπάρχει κίνδυνος, πρέπει να τοποθετήσει πινακίδες, όπως έγινε σε περιοχές της Πάφου. Καταλήγοντας, σημείωσε πως «εμάς εάν μας καλέσουν θα βοηθήσουμε. Να κληθούν όλες οι αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να ληφθούν τα σωστά μέτρα».
Εισήγηση για τοποθέτηση μόνιμων πλωτών σωστικών μέσων
Ο πνιγμός των δύο γυναικών, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, κινητοποίησε μόνο την Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης Λάρνακας (ΕΤΑΠ), που ζήτησε από την Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακας, που είναι η αρμόδια Αρχή για τους ναυαγοσώστες, όπως συγκαλέσει έκτακτη σύσκεψη με όλους τους αρμόδιους φορείς. Επικαλούμενη ειδικούς η ΕΤΑΠ Λάρνακας ανέφερε στην επιστολή προς τον έπαρχο πως πρέπει να ληφθούν αμέσως μέτρα στην περιοχή, αφού λόγω της ύπαρξης των κυματοθραυστών, η θάλασσα βαθαίνει απότομα, ενώ δημιουργούνται και υπόγεια ρεύματα. «Θεωρούμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να δράσουμε άμεσα, ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια στις παραλίες μας και ν’ αποτραπούν παρόμοια τραγικά περιστατικά στο μέλλον, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές όπου υπάρχουν κυματοθραύστες και διαμορφώνονται ιδιάζουσες θαλάσσιες συνθήκες», σημειώνεται στην επιστολή και αναφέρεται πως ειδικοί πρότειναν την τοποθέτηση μόνιμων πλωτών σωστικών μέσων (σωσίβιων δακτυλίων) στους κυματοθραύστες.
Υπενθυμίζεται πως οι δύο κοπέλες πήγαν με φίλες τους στη θάλασσα και πνίγηκαν σε σημείο ανάμεσα στους κυματοθραύστες. Στη συγκεκριμένη παραλία, παρά το γεγονός πως υπάρχει πύργος ναυαγοσωστών, δεν κατέστη δυνατόν να στελεχωθεί φέτος, λόγω έλλειψης προσωπικού, σύμφωνα με την Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακας. Ακόμα κι εάν ήταν στελεχωμένος ο πύργος, ωστόσο, πάλι δεν θα υπήρχε ναυαγοσώστης, αφού, σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου τους, σχολνάνε στις 5 μ.μ.