Ο Α. Χατζηαντώνης, Κερυνειώτης που δεν ξεχνά, θυμάται τον «θείο Ττοφή» και δακρύζει.
Όταν το μυαλό επιστρέφει στη δεκαετία του ‘60, τότε δηλαδή που ζούσαμε ακόμη στη θαλασσοφίλητη Κερύνεια μας, στη μνήμη έρχεται και ο «θείος-Ττοφής»… Έτσι τον αποκαλούσαμε, με πολλή αγάπη, τρυφερότητα και σεβασμό, εγώ και οι αδελφές μου, Χρύσω και Άντρη.
Χριστόφορος Φ. Χριστοφορίδης (1901 – 1996), εφιλοξενείτο –εργένης όπως ήταν– στο αρχοντικό μας στην Κερύνεια, έναντι συμβολικού ενοικίου, σε ένα μεγάλο υπνοδωμάτιο, και έτσι τον αποκαλούσαμε θείο. Απόφοιτος του Σεβερείου Δημοτικού, αργότερα γράφτηκε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο. Το 1921, αποφοιτά αριστούχος από το Παγκύπριο Διδασκαλείο, και αργότερα διορίζεται ως διδάσκαλος στην Ανωτέρα Ελληνική Σχολή Κυρηνείας, που λειτουργούσε από το 1918.
Το 1927, διορίζεται στην ιδιωτική σχολή του Άγγλου, Stewart Hamilton Dazle, αλλά η δυνατή επιθυμία του να σπουδάσει Νομικά, τον σπρώχνει στην Αθήνα. Το 1928 γράφεται στη Νομική Αθηνών. Το 1933, αποφοιτά και αφού υπηρετεί για 3 χρόνια στο Πρωτοδικείο, επιστρέφει στην αγαπημένη του Τζιερύνεια, για να εξασκήσει το επάγγελμα του δικηγόρου. Διετέλεσε για μερικά χρόνια γενικός γραμματέας της Εφορίας Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων Κερύνειας. Υπηρετεί στο Κυπριακό Σύνταγμα, Cyprus Regiment, ως εθελοντής κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο του 1943 – 1945. Σε ολόκληρη τη ζωή του, αγάπησε τα γράμματα, λάτρης του βιβλίου, μελετητής επιστημονικών συγγραμμάτων. Στα ράφια της βιβλιοθήκης του, θυμάμαι, υπήρχαν εκδόσεις σε ποικίλα θέματα, αλλά κυρίως θέματα ελληνικής γλώσσας και φυσικά ιστορίας.
Πολιτικά, πρέπει να ανήκε στην Αριστερά, αν κρίνω από το γεγονός ότι ενημερωνόταν σχεδόν καθημερινά, από τη «Χαραυγή», την οποία διάβαζα μερικές φορές και εγώ, παράλληλα με τον «Φ», ή την «Ελευθερία», που αγόραζε ο ιατρός πατέρας μου, Εμμανουήλ Χατζηαντώνης, κεντρο-δεξιός-Μακαριακός. Να αναφέρω έναν διάλογο με τον μακαριστό Χριστοφορίδη, περί το 1971 πρέπει να ήταν, τότε που αρχίσαμε όλοι να διαισθανόμαστε το κακό που μας περίμενε, 3 χρόνια μετά.
– Μα, γιατί, ο πρόεδρός μας, είναι συγχρόνως και Αρχιεπίσκοπος, θείε;
– Και τι σε πειράζει αυτό, Αντωνάκη μου; Ο άνθρωπος, τρέχει από το Προεδρικό στις εκκλησιές, για να τα προλάβει όλα… Δεν το εκτιμάς αυτό;
Δεν είχα κάτι να απαντήσω και έφυγα ευγενικά, με σκυμμένο κεφάλι, από το δωμάτιό του.Διακρινόταν για την πραότητα, την ευθυκρισία, την πολυμάθεια και την επιστημονική του κατάρτιση. Μας έχει αφήσει και δύο ποιητικές συλλογές, ανέκδοτες, όταν είχε υποχρεωθεί να εγκαταλείψει το ξενοδοχείο Dome, όπου εκρατείτο αιχμάλωτος των Τούρκων, μαζί με πολλούς άλλους Κερυνειώτες. Είχε παραμείνει στο Dome, από τον Ιούλιο ‘74, ίσαμε τις 21 Ιανουαρίου 1975, οπόταν και εγκατέλειψε οριστικά την αγαπημένη πόλη του Κηφέα και του Πράξανδρου, με τους υπόλοιπους εγκλωβισμένους. Στα ποιήματά του, υπάρχει μια εξαιρετικά γλαφυρή περιγραφή των όσων βίωσε στην αιχμαλωσία, επί ενάμισι έτος στην ίδια τη γενέθλια πόλη του, και κάποια από αυτά μέσω του πιστού του φίλου, Δώρου Χρίστη, τα έστελνε στην ελεύθερη Κύπρο προς δημοσίευση σε εφημερίδες.
Θα κλείσω, το σεμνό αυτό αφιέρωμα στον αγαπημένο «θείο-Ττοφή», με μια στροφή από το ποίημά του: ‘Κερύνεια ‘74, μια επίσκεψη». Αναφέρεται, στην τελευταία του επίσκεψη στο σπίτι του, στο σπίτι μας δηλαδή, μετά την ολοκλήρωση της λεηλασίας και της ερήμωσης της πόλης μας:
Πού ‘ν’ ο Τώνης, η Χρύσω*, τα παιδιά του σπιτιού μας;/Ξεριζώθηκαν, φύγαν./Και το μόνο π’ αφήκαν, κρεμασμένες στον τοίχο/του σχολειού τις μπαλάσκες…/Και το μαύρο γατάκι, το στοιχειό του σπιτιού μας/έχει πάρει τους δρόμους/προσπαθώντας για να ‘βρει, κάποια στέγη αλλού…!
Το ποίημα υπάρχει σε μια έκδοση, αφιέρωμα στον μακαριστό, με τίτλο: ΤΗΣ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ ΜΑΣ, του Λαογραφικού Ομίλου του Δήμου Κερύνειας. Κάθε φορά που διαβάζω το ποίημα αυτό, καυτά δάκρυα κυλάνε, εντελώς αυθόρμητα, στα μάγουλά μου. Αναμένοντας, την πολυπόθητη ημέρα της επιστροφής.
* Τώνης και Χρύσω = εγώ και η αδερφή μου Χριστίνα.
