Η εγκατάλειψη από τους Συμμάχους, η στάση των αξιωματούχων, η διαταγή προς αναχώρηση επέφεραν την κατάρρευση. Η Σμύρνη παραδόθηκε στις φλόγες με τις τουρκικές δυνάμεις να επιδίδονται σε άγριες σφαγές – προσφιλής τούρκικη πολεμική τακτική. Οι ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις πήραν τον δρόμο της διαφυγής στα νησιά, ενώ ο άμαχος πληθυσμός δεχόταν την άρνηση των ξένων να τους παραλάβουν στα πλοία τους. Η Γαλλία και η Ιταλία ήθελαν να επεκτείνουν την επιρροή τους στη Μ. Ασία γι’ αυτό κι εμάχοντο υπέρ της Τουρκίας.
Μυστήριος ήταν και ο αγγλικός διπλωματικός ρόλος –ανέντιμος– με την απόφασή τους να διακόψουν εντελώς τον ανεφοδιασμό του Ελληνικού Στρατού. Πρόκειται για έναν αήθη εμπαιγμό της Αγγλίας προς την Ελλάδα, που αφού φρόντισε να αποκαταστήσει τις φιλικές σχέσεις της με την Τουρκία και να θέσει τα πετρέλαια της Μοσούλης υπό την κυριαρχία της άφησε στην τύχη τον Ελληνικό Στρατό.
Η Γερμανία τάχτηκε με τους Τούρκους κατά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν συμφωνία με τους τουρκικούς όρους, προσφέροντάς τους ηθική υποστήριξη παρά τις καταστροφές που υπέστησαν τα αμερικάνικα ιδρύματα. Πρώτοι οι Γάλλοι εγκατέλειψαν τις ελληνικές δυνάμεις ύστερα από Σύμβαση με τον Κεμάλ παρέχοντάς του –άκουσον άκουσον– στρατιωτικούς συμβούλους. Η τραγωδία ολοκληρώθηκε.
Κακουχίες, πείνα, επιδημίες… Η Ελλάδα μαζεύει τα «ράκη» και στρέφει τα πυρά της προς τα άχρηστα –μηδενικά– υποκείμενά της που τόσο την πίκραναν εγκαταλείποντάς την στις κρίσιμες της ώρες. Αλλά, γιατί αυτή η στάση των Συμμάχων; Η Μ. Ασία ήταν η μόνη που παρεμβάλλεται ανάμεσα στην Ευρώπη και στην κυρίως Ασία. Ενώ, κάθε μια από τις Μ. Δυνάμεις ήθελε να εκμεταλλευθεί τη γεωγραφική θέση της Τουρκίας για το δικό της συμφέρον. Ο υπουργός των ΗΠΑ Χίους δήλωσε ότι δεν θα απειλούσαν την Τουρκία και δεν θα της κήρυσσαν πόλεμο για να προστατεύσουν το αμερικάνικο δημόσιο. Αυτή την πολιτική εκμεταλλεύτηκε η Τουρκία η οποία επιδίδεται πλέον συστηματικά στη σφαγή και στην εξόντωση κάθε μειονότητας υπό τη βράβευση των Δυνάμεων. Σημαντική προσφορά είχε και η άτιμη διαγωγή των αξιωματικών του αγγλικού, γαλλικού και ιταλικού στρατού.
Με τις σφαγές στη Σμύρνη παραβιάστηκαν στοιχειώδεις κανόνες του Διεθνούς Δίκαιου. Η Μικρασιάτικη Καταστροφή επηρέασε βαθύτατα την πορεία του μικρασιατικού πολιτισμού από την τουρκική κοινωνία, χάθηκαν από τον πληθυσμό στοιχεία ανθρωπισμού και ο δυτικός τρόπος ζωής. Ο πολιτισμός του ελληνικού και του αρμένικου λαού με τις βαθιές ρίζες τους, ακρωτηριάσθηκε και τα πεπρωμένα τους υπέστησαν τον βιασμό της Μεγάλης Προδοσίας με την ανοχή των Μεγάλων. Δείκτης της Πολιτικής της Ελλάδας το Κυπριακό, το δράμα της Μικρασιατικής Καταστροφής και τα δικά της συμφέροντα.
