Η βία στα γήπεδα, ανέκαθεν ήταν ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα στο κυπριακό ποδόσφαιρο. Μαζί με τους προσυνεννοημένους αγώνες ήταν -συνήθως- στην κορυφή της πυραμίδας των μεγάλων αγκαθιών από τότε που το άθλημα εμφανίστηκε οργανωμένα στον τόπο μας.

Η ποδοσφαιρική ιστορία έχει καταγράψει εκατοντάδες περιστατικά κρουσμάτων βίας, δεκάδες τραυματισμούς εκ των οποίων αρκετοί πολύ σοβαροί, κάμποσες διακοπές αγώνων και μερικές τιμωρίες. Η μοναδική περίοδος ύφεσης ήταν στην… εποχή της Κάρτας Φιλάθλου (και του κορωνοϊού), από τις 28 Ιουλίου 2018 μέχρι πρόσφατα, όταν αποφάσισαν να επιστρέψουν στα γήπεδα οι φανατικοί, οι λεγόμενοι οργανωμένοι οπαδοί. Η Κάρτα Φιλάθλου είναι απαραίτητη για την είσοδο των οπαδών στους αγωνιστικούς χώρους σε όλα τα ομαδικά αθλήματα. Εφαρμόστηκε στο πλαίσιο της νομοθεσίας για την καταστολή της βίας με χίλια βάσανα και μεγάλες αντιδράσεις ακόμη και εντός της Βουλής Αντιπροσώπων, λόγω της ραγδαίας αύξησης των επεισοδίων. Είχαμε πιάσει πάτο και η πλειονότητα των φιλάθλων έτρεμε στην κυριολεξία να πάει στο γήπεδο. 

Ευκαιρίας δοθείσης, λοιπόν, εφαρμόστηκε η σχετική αναθεωρημένη νομοθεσία που στο… γράμμα της περιλαμβάνει και μερικές υπερβολές για τους θερμόαιμους φιλάθλους. Η Κάρτα Φιλάθλου, όμως, χαρακτηρίζεται ως ένα πολύτιμο εργαλείο για την ασφάλεια των φιλάθλων και σε συνδυασμό με τη λειτουργία των κλειστών κυκλωμάτων παρακολούθησης, οι ταραξίες μπορούν να εντοπιστούν πολύ πιο εύκολα. Γι αυτό άλλωστε και στην πλειονότητά τους οι εν δυνάμει ταραξίες αντιδρούσαν τόσο έντονα. 

Από την ημέρα που εφαρμόστηκε η Κάρτα φιλάθλου,  χωρίς τους οργανωμένους οπαδούς στις εξέδρες μειώθηκαν στο ελάχιστο τα σοβαρά επεισόδια. Αυτό αναφέρουν τουλάχιστον τα επίσημα στοιχεία. Εδώ και τέσσερα περίπου χρόνια, μέχρι το θλιβερό περιστατικό του περασμένου Σαββάτου στο «Αντώνης Παπαδόπουλος», στην απουσία των οργανωμένων από τα γήπεδα, μηδέν τραυματισμοί αστυνομικών, μηδέν τραυματισμοί πολιτών! Μιλάμε για εκπληκτικό ποσοστό επιτυχίας, αν αναλογιστούμε ότι την τετραετία 2012-16, για παράδειγμα, είχαμε 201 τραυματισμούς αστυνομικών και 94 σοβαρά τραυματισμένους συμπολίτες μας! Αποδεδειγμένα, λοιπόν, με την εφαρμογή της Κάρτας Φιλάθλου οι ταραξίες έμειναν εκτός γηπέδων Α’ Κατηγορίας και μειώθηκαν στο ελάχιστο ακόμη και οι απλές υποθέσεις και οι συλλήψεις. Σοβαρά επεισόδια έγιναν σε πολύ λίγες περιπτώσεις εκεί που δεν εφαρμοζόταν η Κάρτα Φιλάθλου, όπως είναι τα γήπεδα της Β’ Κατηγορίας και σε αγώνες εφήβων. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Τα θλιβερά επεισόδια του περασμένου Σάββατου που λίγο έλειψε να στείλουν στον άλλον κόσμο ένα ανυποψίαστο 20χρονο, επειδή έκανε το λάθος του βγάλει περίπατο τον σκύλο του, προκάλεσαν σοκ στην κοινή γνώμη. Συνέπεσαν -δυστυχώς- με την απόφαση των οργανωμένων να επιστρέψουν στα γήπεδα. Κανένας δεν υποστηρίζει ότι όλοι οι οργανωμένοι είναι χούλιγκαν ή ταραξίες, αλλά τα περιστατικά του παρελθόντος καταδεικνύουν ότι από τις τάξεις τους «γεννιούνται» τα πλείστα κρούσματα βίας στα γήπεδα. 

Είμαστε έτοιμοι ως κοινωνία να δεχθούμε πίσω στα γήπεδα τους… θερμόαιμους οργανωμένους νεαρούς, οι οποίοι μέχρι προσφάτως αρνούνταν να εκδώσουν Κάρτα Φιλάθλου; Αν αποτελούν κριτήριο οι αντιδράσεις και οι ενέργειες της αστυνομικής δύναμης και των σωματείων, τις τελευταίες ημέρες,  η απάντηση είναι μάλλον αρνητική. Το συναίσθημα που επικρατεί ξύπνησε τον εφιάλτη που αποτελούσε τη μεγαλύτερη μάστιγα στον αθλητισμό μας, για πολλές δεκαετίες. 

Για χρόνια ολόκληρα, ιδιαίτερα στο κυπριακό ποδόσφαιρο, δεν γινόταν τίποτα για την πρόληψη, την επίλυση και την καταστολή του προβλήματος. Όλοι εξέφραζαν τα συλλυπητήρια τους, όλοι καταδίκαζαν, όλοι εύχονταν  να είναι τα τελευταία επεισόδια… Ακολουθούσαν συνεδρίες και συσκέψεις σε όλα τα επίπεδα, ακόμη και στο Προεδρικό Μέγαρο. Χωρίς κανένας να αναλαμβάνει πραγματικά την ευθύνη. Πολλά «θα», «θα» και «θα» που χαρακτηρίζονταν ως υποκρισία χειρίστου είδους. Επί όλων των Κυβερνήσεων, όλων των κομμάτων, όλων των ομοσπονδιών και σχεδόν όλων των σωματείων, υπήρχε η αίσθηση ότι βαδίζαμε στα τυφλά, χωρίς προγραμματισμό, χωρίς αξιολογημένους στόχους, χωρίς τα απαραίτητα εφόδια. Οι χούλιγκαν των γηπέδων (σε όλα τα επίπεδα…) εκμεταλλεύονταν την ανοργανωσιά και την ασυνέπεια και αλώνιζαν ανενόχλητοι. 

Αυτό το συναίσθημα κυριαρχεί και πάλι ανάμεσα στους συμπολίτες μας. Ίσως να είναι ακόμη πιο έντονο επειδή η καθημερινότητά μας είναι γεμάτη από κρούσματα βίας. Η βία γιγαντώθηκε κι εμφανίζεται, με διαφορετική μορφή βέβαια, σε όλους τους τομείς στη ζωή μας. Παλαιότερα, ειδικοί εμπειρογνώμονες μας «πρέπει πρώτα απ’ όλα να ξεκαθαρίσετε που αρχίζουν και που τελειώνουν οι αρμοδιότητες των άμεσα υπευθύνων»! 

Αυτό ήταν και το ουσιαστικό πρόβλημα, το οποίο επανεμφανίζεται και σήμερα. Τα σωματεία ύψωναν τα χέρια και επέρριπταν την ευθύνη στην Aστυνομία. Η Αστυνομία επέρριπτε την ευθύνη στα σωματεία και για πολλά χρόνια παρακολουθούσαμε ένα θέατρο του παράλογου. Οι ομάδες αρνούνταν να πάρουν οποιοδήποτε μέτρο πρόληψης που προνοούσε δαπάνη έστω κι ένα ευρώ. Ακόμη κι όταν το Κράτος ήταν διατεθειμένο να πληρώσει συνέχιζαν να αρνούνται! Απλούστατα διότι φοβόντουσαν να έρθουν σε σύγκρουση με τους οργανωμένους οπαδούς τους. Σήμερα, στην πλειονότητά τους, δεν φοβούνται απλά, αλλά τρέμουν! 

Κι όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία σε πολλές χώρες το φαινόμενο της βίας στα γήπεδα περιορίστηκε αισθητά ή εξαλείφθηκε. Στη δεκαετία του ’80, στη Mεγάλη Βρετανία, ο «χουλιγκανισμός» κατατάσσετο δεύτερος στη λίστα των μεγαλύτερων κοινωνικών προβλημάτων. Το ίδιο και στην Oλλανδία, τη Γερμανία, την Iταλία… Στις χώρες αυτές το φαινόμενο περιορίστηκε. Δυστυχώς, στην Kύπρο, για πάρα πολλά χρόνια ήταν πάντα επίκαιρο. Εκείνο που ήταν και παραμένει ιδιαίτερα ενοχλητικό είναι η υποκρισία σε όλα τα επίπεδα και ο «στρουθοκαμηλισμός». Όλοι αυτοί που αρνούνται να δουν κατάφατσα την πραγματικότητα κι οι υπόλοιποι που αρκούνται σε επισημάνσεις και ευχολόγια! 

Η ανασφάλεια των Σωμάτων Ασφαλείας

Οι εικόνες έξω από το «Αντώνης Παπαδόπουλος» το περασμένο Σάββατο δεν τιμούν κανένα. Τα σοβαρά εγκαύματα του 20χρονου Ευριπίδη στο 45% του σώματός του ήταν η κορύφωση μιας εγκληματικής ενέργειας. Το σκηνικό ήταν τόσο σκληρό που προκάλεσε ισχυρό σοκ στην κυπριακή κοινωνία. Δεκάδες χούλιγκαν να πετροβολούν, να επιτίθενται, να ρίχνουν μολότοφ, να καταστρέφουν και σε απόσταση αναπνοής μέλη της αστυνομικής δύναμης, απλά να παρακολουθούν! Οι ίδιοι οι ταραξίες «ανέβασαν» και είδαμε τα σχετικά βίντεο, διαφορετικά θα υπήρχαν παντού «σκιές» και θα κυριαρχούσαν οι φτηνές δικαιολογίες. 

Κάποιοι ισχυρίζονται ότι πρόκειται για «ανικανότητα» των δυνάμεων καταστολής. Κάποιοι άλλοι ότι δεν αξίζει τον κόπο σε αντιστοιχία με το μεροκάματο του αστυνομικού. Η ερμηνεία της ανασφάλειας των Σωμάτων Ασφάλειας ολοένα και κερδίζει έδαφος. Το παραδέχονται, άλλωστε, και οι αξιωματούχοι της Συντεχνίας του Κλάδου Αστυνομικού Σώματος «Ισότητα», οι οποίοι εν ολίγοις υποστηρίζουν ότι τα χέρια τους είναι δεμένα. Σύμφωνα με τα λεγόμενά τους, η καταπολέμηση της βίας προϋποθέτει βία και τέτοια οδηγία δεν υπάρχει. 

Όπως γίνεται συνήθως σε ανάλογες περιπτώσεις, στον τόπο μας κυριαρχεί το «θα» σε όλα τα επίπεδα. Τα επεισόδια έγιναν το Σάββατο το απόγευμα και το βράδυ της Τρίτης εκδόθηκε ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κ. Νίκος Αναστασιάδης, «ζήτησε όπως άμεσα ετοιμαστεί αναλυτική έκθεση γεγονότων, στην οποία να καταγράφονται τυχόν κενά που εντοπίζονται στις διαδικασίες πρόληψης και άμεσης καταστολής ανάλογων φαινομένων». Επίσης «έχει δώσει οδηγίες προς την Αστυνομία, η οποία οφείλει να ενισχύσει την παρουσία της, αλλά και τα μέτρα που εφαρμόζονται επιδεικνύοντας την απαιτούμενη αυστηρότητα, ώστε να αποφευχθούν τα οποιαδήποτε έκτροπα στους εναπομείναντες αγώνες του πρωταθλήματος». «Θα μας βρουν απέναντι και θα είμαστε αμείλικτοι ώστε να αποτρέψουμε την εμφάνιση ανάλογων φαινομένων», ήταν η χαρακτηριστική αναφορά της Προεδρίας της Δημοκρατίας για τις πράξεις βίας ή παραβατικής συμπεριφοράς. 

Το πρωί της Τετάρτης, άρχισαν οι συσκέψεις της ηγεσία της Αστυνομίας για να διερευνηθεί αν υπήρξαν κάποια κενά για να μην επαναληφθούν, ενώ «για τους αγώνες που ακολουθούν, να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στο έπακρο και να μην υπάρξουν άλλα προβλήματα τέτοιων επεισοδίων», δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου της Αστυνομίας, Χρίστος Ανδρέου. Στην ηγεσία της Αστυνομίας, για άλλη μια φορά, αισθάνονται αδικημένοι, αφού όπως και να αντιδράσει, επικρίνεται. Δεν είναι λίγοι οι… υπερευαίσθητοι συμπολίτες μας που ενοχλούνται όταν τα μέλη της αστυνομικής δύναμης χρησιμοποιούν βία, έστω και αν πρόκειται για την αυτοάμυνά τους ή δεν υπάρχει άλλη λύση. Δεν είναι μυστικό, επίσης, ότι σε πολλές περιπτώσεις επί καθήκοντι αστυνομικοί δεν ενεργούν αποτελεσματικά και προτιμούν το… «δεν βαριέσαι», υπό τον φόβο της διαδικασίας της έρευνας και της πειθαρχικής δίωξης μετά από σχετικές καταγγελίες. 

Αγώνες διεξάγονται κανονικά με «εγκληματικές» παραλείψεις!

Ένα από τα μεγάλα προβλήματα στην καταπολέμηση της βίας είναι ότι ακόμη και στα ανώτερα στρώματα της Αστυνομίας «στρουθοκαμηλίζουν» σε πολύ σοβαρά περιστατικά. Τις προάλλες, στον αγώνα Άρης – ΑΠΟΕΛ, μπήκαν στο Τσίρειο εκατοντάδες οπαδοί χωρίς να επιδείξουν εισιτήριο εισόδου και Κάρτα Φιλάθλου. Ουσιαστικά «αχρηστεύτηκε» η διαδικασία ασφάλειας της αναμέτρησης, η οποία όμως διεξήχθη κανονικά, ευτυχώς χωρίς παρατράγουδα. Στο «εφιαλτικό» σενάριο, αν δηλαδή είχαμε σοβαρά επεισόδια, οι παραλείψεις ήταν τόσο μεγάλες που χαρακτηρίζονται από τους ειδικούς ως «εγκληματικές». Το κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης, την ευθύνη του οποίου είχαν μέλη της Αστυνομίας, «αχρηστεύτηκε», αλλά δεν υπήρξε ούτε καταγγελία, ούτε ανακοινώθηκε οποιαδήποτε έρευνα! Ούτε καν ζητήθηκαν εξηγήσεις από τον υπεύθυνο ασφάλειας του γηπεδούχου σωματείου. Την ώρα που η νομοθεσία προβλέπει ο υπεύθυνος της αστυνομικής επιχείρησης να υποβάλλει στον Αρχηγό Αστυνομίας (εντός επτά ημερών) έκθεση αναφορικά με την αποτελεσματικότητα των προληπτικών μέτρων που λήφθηκαν. Ο δε Αρχηγός Αστυνομίας, σύμφωνα πάντα με τη νομοθεσία, εδώ και 15 χρόνια, πρέπει να αξιολογεί και να προβαίνει σε εισηγήσεις και συστάσεις στον υπεύθυνο ασφάλειας.