Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την «έντονη λύπη της» για την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να βάλει στον πάγο την εμπορική συμφωνία ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις χώρες της Mercosur, και να παραπέμψει το σχέδιο της συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ για να αποφανθεί για τη νομική του βάση.
Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωκοινοβούλιο ψήφισε σήμερα, με πλειοψηφία μόλις 10 ευρωβουλευτών, να παραπέμψει το σχέδιο της συμφωνίας με το εν λόγω μπλοκ της Λατινικής Αμερικής (περιλαμβάνει τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη) στο ανώτερο δικαιοδοτικό όργανο της ΕΕ, το οποίο θα κρίνει αν είναι συμβατή με το Δίκαιο της ΕΕ. Μια κρίση η οποία μπορεί να καθυστερήσει έως και δύο χρόνια.
Την ίδια στιγμή, ουδείς στο Στρασβούργο απορρίπτει την περίπτωση το Δικαστήριο της ΕΕ να ζητήσει τροποποιήσεις στο κείμενο της συμφωνίας, σενάριο που θα καθυστερήσει ακόμα περισσότερο την όλη διαδικασία.
Η Κομισιόν και το Συμβούλιο της ΕΕ (κράτη – μέλη) υποστηρίζουν την εν λόγω συμφωνία, αλλά για να τεθεί αυτή σε πλήρη ισχύ χρειάζεται και η έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Σε σημερινή του ανακοίνωση, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αφού εξέφρασε την «έντονη λύπη του» για την κίνηση του Ευρωκοινοβουλίου, επεσήμανε την «επείγουσα ανάγκη» των παραγωγών για πρόσβαση σε νέες αγορές, και υπογράμμισε την άποψη της Κομισιόν ότι τα ζητήματα που τίθενται από τους ευρωβουλευτές σχετικά με τη συμφωνία «δεν δικαιολογούνται».
Αναλυτικά, η άποψη της Κομισιόν:
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την έντονη λύπη της για την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να ζητήσει γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) σχετικά με τη συμβατότητα της Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA) και την Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία (ITA) με τις Συνθήκες.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία οι παραγωγοί και οι εξαγωγείς της ΕΕ χρειάζονται επειγόντως πρόσβαση σε νέες αγορές και κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να υλοποιήσει την ατζέντα διαφοροποίησής της και να αποδείξει ότι παραμένει ένας αξιόπιστος και προβλέψιμος εμπορικός εταίρος.
Κατά την πάγια και ακλόνητη άποψη της Επιτροπής, τα τρία ερωτήματα που τίθενται στην πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη συμφωνία δεν δικαιολογούνται.
Η Επιτροπή έχει ήδη αντιμετωπίσει εκτενώς τα ζητήματα αυτά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επισημαίνοντας ότι δεν είναι νέα και ότι έχουν αντιμετωπιστεί σε προηγούμενες συμφωνίες.
Η Επιτροπή θα συνεργαστεί πλέον με το Συμβούλιο και τους ευρωβουλευτές πριν αποφασίσει τα επόμενα βήματα.
Αναλυτική επεξήγηση του υπόβαθρου της εκτίμησης της Επιτροπής:
(i) Ως προς τη νομική αρχιτεκτονική:
Οι Συμφωνίες διαπραγματεύθηκαν και υπογράφηκαν σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται από τις Συνθήκες.
Οι διαπραγματευτικές οδηγίες του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπουν ρητά τη σύναψη Ενδιάμεσης Συμφωνίας για ζητήματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάστηκε στενά με το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με πλήρη διαφάνεια και με σεβασμό στον καταμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.
Τέλος, τα εθνικά κοινοβούλια θα έχουν τον θεμιτό τους λόγο, σύμφωνα με τις Συνθήκες και τις αντίστοιχες εθνικές τους διαδικασίες.
Η ίδια νομική αρχιτεκτονική ακολουθήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την κύρωση της Εκσυγχρονισμένης Συμφωνίας Πλαίσιο και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας με τη Χιλή, οι οποίες βρίσκονται σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου 2025.
(ii) Ως προς τον μηχανισμό προσφυγής λόγω μη παραβίασης:
Ο μηχανισμός προσφυγής λόγω μη παραβίασης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις χώρες της Mercosur για να ασκήσουν πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό να αποτρέψουν τη θέσπιση ή την εφαρμογή νομοθεσίας και άλλων μέτρων που εξυπηρετούν τους στόχους πολιτικής της.
Ο μηχανισμός αποκλείει ρητά οποιαδήποτε δυνατότητα του διαιτητικού οργάνου να ζητήσει από ένα μέρος να τροποποιήσει τα μέτρα του.
Ο μηχανισμός αυτός ακολουθεί το υφιστάμενο πρότυπο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), θέτοντας μάλιστα ακόμη αυστηρότερες προϋποθέσεις για τη χρήση του.
(iii) Ως προς την αρχή της προφύλαξης:
Η EMPA και η ITA δεν θα υπονομεύσουν την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης.
Η συμφωνία δεν θα μειώσει τα μέτρα ελέγχου και επιθεώρησης των γεωργικών εισαγωγών από τη Mercosur. Επιπλέον, η συμφωνία δεν θα αποδυναμώσει τα αυστηρά υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά (SPS) πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την αρχή της προφύλαξης και την ασφάλεια των Ευρωπαίων καταναλωτών.
Τα ανωτέρω επιβεβαιώνονται τόσο στο κείμενο της συμφωνίας (στα κεφάλαια για τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα και για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη) όσο και στη δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τα πρότυπα παραγωγής που εφαρμόζονται στα εισαγόμενα αγροδιατροφικά προϊόντα και τους ελέγχους SPS. Η τελευταία αποτελεί μέρος του αποτελέσματος του τριλόγου για τον κανονισμό εφαρμογής της διμερούς ρήτρας διασφάλισης της EMPA και της ITA.
