Οι περισσότεροι επενδυτές θεωρούν τον χρυσό και το ασήμι καταφύγιο σε περιόδους αβεβαιότητας και συνεχών ανατροπών. Για το λόγο αυτό, η ταχύτητα και το μέγεθος της χθεσινής πτώσης των τιμών τους προκάλεσαν έντονες ανησυχίες.
Η πρώτη αντίδραση είναι να αναρωτηθεί κανείς τι προκάλεσε την κατάρρευση. Ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, αυτό δεν αποτελεί το σωστό ερώτημα.
Το πραγματικό μάθημα αυτής της βίαιης διόρθωσης, όπως εξηγούν αναλυτές στο Market Watch και στο CNBC, δεν αφορά ούτε τις αποτιμήσεις ούτε την κατεύθυνση των τιμών. Αφορά τη ρευστότητα – και το τι συμβαίνει όταν υπερβολικά πολλά κεφάλαια προσπαθούν να εγκαταλείψουν ταυτόχρονα τα ίδια «ασφαλή» trades.
Ένα πλήγμα μεγαλύτερο απ’ όσο φαίνεται
Η πτώση δεν ήταν απλώς απότομη. Ήταν ιστορική. Η συνδυασμένη κατάρρευση σε χρυσό και ασήμι σύμφωνα με υπολογισμούς του Market Watch, εξαφάνισε, με βάση την υπέργεια προσφορά και τις τιμές spot, περίπου 7,4 τρισ. δολάρια σε χρηματιστηριακή αξία.
Ο χρυσός υποχώρησε σχεδόν 9% από το ιστορικό υψηλό των 5.598 δολαρίων, ενώ το ασήμι κατέρρευσε κατά περίπου 27% από την κορυφή των 121 δολαρίων, καταγράφοντας τη χειρότερη ημερήσια πτώση του από το 1980.
Και όλα αυτά σε ένα περιβάλλον όπου δεν υπήρξε θεμελιώδες σοκ: τα στοιχεία για τον πληθωρισμό δεν άλλαξαν αιφνιδίως, ούτε οι προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική ανετράπησαν εν μία νυκτί.
Αυτό που κατέρρευσε ήταν μια υπόθεση: ότι τα «αμυντικά» assets παραμένουν πάντα ρευστά όταν η αγορά πιέζεται.
Ο Γουόρς και το πάγωμα της ρευστότητας
Η αφορμή δόθηκε από την ανακοίνωση ότι ο Κέβιν Γουόρς είναι η επιλογή του Ντόναλντ Τραμπ για την ηγεσία της Federal Reserve.
Η αγορά ερμήνευσε την κίνηση ως σήμα περιορισμού του ρίσκου για «αποδυνάμωση» του δολαρίου. Το αμερικανικό νόμισμα ενισχύθηκε απότομα και τα trades που είχαν στηθεί πάνω στο αφήγημα της νομισματικής χαλαρότητας άρχισαν να ξετυλίγονται βίαια.
Δεν επρόκειτο για αλλαγή ψυχολογίας. Ήταν απότομη συρρίκνωση της παγκόσμιας ρευστότητας, η οποία χτύπησε πρώτα εκεί όπου η τοποθέτηση ήταν πιο συνωστισμένη.
Τι άλλαξε
Ο χρυσός και το ασήμι είχαν μετατραπεί σε υπερ-δημοφιλή μέσα «θωράκισης» (hedges). Αυτή ακριβώς η μαζική τοποθέτηση δημιούργησε μια ψευδαίσθηση ασφάλειας – όχι επειδή οι τιμές δεν μπορούσαν να πέσουν, αλλά επειδή υπήρχε η πεποίθηση ότι θα υπάρχει πάντα αγοραστής.
Όταν η μεταβλητότητα εκτοξεύθηκε, αυτή η πεποίθηση κατέρρευσε. Οι πωλήσεις επιταχύνθηκαν όχι επειδή άλλαξε η άποψη των επενδυτών, αλλά επειδή margin calls, όρια ρίσκου και μηχανικοί κανόνες διαχείρισης μεταβλητότητας επέβαλαν άμεση μείωση έκθεσης.
Γι’ αυτό και η κίνηση έμοιαζε μηχανική, σχεδόν απρόσωπη. Και γι’ αυτό το ασήμι έκανε πολύ μεγαλύτερη βουτιά από τον χρυσό.
Τι μεγέθυνε το σοκ
Το ασήμι βρίσκεται στο σταυροδρόμι αντιστάθμισης κινδύνου, κερδοσκοπίας και μόχλευσης. Η αγορά του είναι πιο ρηχή, η τοποθέτηση πιο επιθετική και η μεταβλητότητα δομικά υψηλότερη.
Όταν η ρευστότητα στεγνώνει, το ασήμι δεν ακολουθεί απλώς τον χρυσό. Μεγεθύνει την κίνηση.
Ο χρυσός αποκάλυψε το πρόβλημα της υπερβολικής τοποθέτησης.
Το ασήμι αποκάλυψε το πρόβλημα της ίδιας της ρευστότητας.
Και αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη για να καταλάβουμε τι συνέβη – αλλά και τι παραμένει άλυτο.
Γιατί οι φυσικές αγορές δεν «ακυρώνουν» το sell-off
Οι αναφορές για αυξημένη φυσική ζήτηση – από αγοραστές στη Μέση Ανατολή και αλλού – είναι πραγματικές και σημαντικές. Δείχνουν ότι όταν οι τιμές πέφτουν απότομα, εμφανίζεται άμεσα επίπεδο-ευαίσθητη ζήτηση.
Όμως αυτή η ζήτηση απαντά σε διαφορετικό ερώτημα από εκείνο των χρηματοοικονομικών αγορών.
Η φυσική αγορά μπορεί να στηρίξει τις τιμές μεσοπρόθεσμα. Η ρευστότητα, όμως, καθορίζει την πορεία στο βραχυπρόθεσμο χάος. Η σύγχυση αυτών των δύο είναι κλασικό λάθος μετά από βίαια sell-offs.
Το λάθος ερώτημα μετά από μια κατάρρευση
Το ερώτημα δεν είναι «αγοράζουμε ή όχι». Το σωστό ερώτημα είναι: τι είδους επενδυτής θέλουμε να είμαστε.
Οι μακροπρόθεσμοι ή φυσικοί αγοραστές μπορούν να σκέφτονται σε όρους αξίας. Οι επενδυτές που κινούνται μέσω futures, options ή ETFs κυβερνώνται από μεταβλητότητα, μόχλευση και κανόνες ρίσκου – όχι από πεποιθήσεις.
Η σύγχυση αυτών των δύο ρόλων είναι ο πιο γρήγορος δρόμος για να αγοράσει κανείς αστάθεια αντί για ευκαιρία.
Το βαθύτερο μάθημα
Η μεγάλη αλήθεια αυτής της κρίσης είναι άβολη. Πολλά χαρτοφυλάκια είναι διαφοροποιημένα ως προς τα στοιχεία ενεργητικού, αλλά όχι ως προς τη συμπεριφορά ρευστότητας.
Σε συνθήκες στρες, διαφορετικά εργαλεία καταλήγουν στις ίδιες εξόδους. Και τότε ακόμα και τα «ασφαλή» assets γίνονται ασταθή.
Αυτό δεν ακυρώνει τον ρόλο του χρυσού ή του ασημιού ως μακροπρόθεσμων hedges. Ακυρώνει όμως την ιδέα ότι η ασφάλεια είναι απλώς θέμα σωστής επιλογής asset.
Στις αγορές κρίσης, την τιμή δεν τη βάζει η λογική. Τη βάζει η ρευστότητα.
Τι να παρακολουθούμε από εδώ και πέρα
Το σήμα «ηρεμίας» δεν θα είναι μια τεχνική αντίδραση στις τιμές. Θα είναι η συμπίεση της μεταβλητότητας. Μέχρι τότε, το σύστημα παραμένει εύθραυστο.
Το ξεπούλημα στα πολύτιμα μέταλλα δεν ήταν απόρριψη του ρόλου τους. Ήταν ένα τεστ αντοχής. Και έδειξε ξεκάθαρα ότι, όταν όλοι βασίζονται στα ίδια καταφύγια, ακόμα και αυτά μπορούν να ραγίσουν.
