Συχνά – πυκνά εκεί στον ΔΗΣΥ κάποιοι αξιωματούχοι πρώτης γραμμής βάζουν στο στόχαστρό τους την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ), υποστηρίζοντας πως, αυτή, κακώς δίδεται σε όλους, ανεξαρτήτως εισοδήματος, ότι δεν έπρεπε να αυξηθεί από το 50% του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στο 66.7% ή ότι κακώς οι εργοδοτικές οργανώσεις αποδέχθηκαν τη συγκεκριμένη αύξηση και διάφορα άλλα.
Κάποια στιγμή και προεκλογικά και μετεκλογικά αλλά και σε άλλες εποχές, οι νεοφιλελεύθερες και ακραίες αντιλήψεις των συγκεκριμένων Συναγερμικών στελεχών υποστήριζαν λίγο – πολύ πως για όλα τα κακά της κυπριακής οικονομίας η ευθύνη ανήκει στην ΑΤΑ και στα μισθολογικά ωφελήματα που απολαμβάνουν οι μισθωτοί πολίτες.
Οι απόψεις αυτές, παρά το ότι διατυπώνονται από υψηλόβαθμα στελέχη, στερούνται σοβαρότητας, γιατί:
(α) η ΑΤΑ ουδέποτε έβλαψε την κυπριακή οικονομία και ουδέποτε δημιούργησε πληθωρισμό. Δεν υπάρχουν αριθμητικά στοιχεία που να υποστηρίζουν κάτι τέτοιο,
(β) από όλους τους Προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας χαρακτηρίστηκε ως ευλογία και,
(γ) ιδιαίτερα από τον Γλαύκο Κληρίδη, ο θεσμός της ΑΤΑ προστατεύθηκε με αξιοπρέπεια και επάρκεια το 1994, όταν συζητήθηκε σε υψηλό πολιτικό επίπεδο το θέμα «ΑΤΑ – παραγωγικότητα».
Δεν καταλαβαίνουν;
Εκεί στον ΔΗΣΥ πρέπει να αντιληφθούν πως το κόμμα κυβέρνησε αυτή τη χώρα για 20 χρόνια και δεν επιχείρησε να καταργήσει, να διαφοροποιήσει ή να καταστρέψει την ΑΤΑ. Αν ισχύουν αυτά που υποστηρίζουν σήμερα γιατί δεν την κατήργησαν όταν κυβερνούσαν; Τι φοβήθηκαν; Τι εξυπηρετεί σήμερα να επαναλαμβάνουν ατυχώς τους εαυτούς τους; Δεν καταλαβαίνουν ότι εκτίθενται;
Η ΑΤΑ, παρά την επίθεση που δέχεται από διάφορους νεοφιλελεύθερους, κρατήθηκε στη ζωή ως αποτέλεσμα της υπευθυνότητας τόσο του Συνδικαλιστικού Κινήματος όσο και της εργοδοτικής πλευράς, που όταν χρειάστηκε να κάνουν διορθωτικές κινήσεις τις έκαναν, με υπεύθυνους και αξιοπρεπείς υπουργούς Εργασίας, όπως ήταν π.χ. ο μ. Αντρέας Μουσιούττας επί διακυβέρνησης Γλαύκου Κληρίδη και η αείμνηστη Ζέτα Αιμιλιανίδου επί Νίκου Αναστασιάδη. Δύο κορυφαίοι υπουργοί, που δεν επέτρεψαν σε κανένα να κάνει πολιτικό παιγνίδι σε βάρος της ΑΤΑ.
Η παγίδα φτώχειας
Στον ΔΗΣΥ έκαναν κατά καιρούς αρκετές μελέτες και αρκετές προσπάθειες, ώστε η ΑΤΑ να καταβάλλεται κλιμακωτά, ανάλογα με τα εισοδήματα των εργαζομένων. Ανάλογη προσπάθεια έγινε και από το ΑΚΕΛ, με μελέτη του Παύλου Δίγκλη.
Ο ΔΗΣΥ, μάλιστα, το 2009 διοργάνωσε γι’ αυτό το θέμα και δημόσια συζήτηση, ένα βράδυ εκεί στην Πινδάρου (ο γράφων ήταν στο προεδρείο της συζήτησης ως εισηγητής, εκπροσωπώντας τη ΣΕΚ). Η πρόταση για την κλιμακωτή καταβολή της ΑΤΑ δεν περπάτησε γιατί θα δημιουργούσε πλήθος άλλα προβλήματα (π.χ. σύνθεση οικογενειών, κ.λ.π.), δηλαδή δύο εργαζόμενοι λαμβάνουν μισθό από €1500 το μήνα, θα λαμβάνουν ολόκληρη την ΑΤΑ, όμως ο ένας είναι άγαμος και ο άλλος έχει τρία ή τέσσερα παιδιά. Αυτό δεν είναι κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά παγίδα φτώχειας, γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο και η ΑΤΑ δεν είναι μέσο άσκησης κοινωνικής πολιτικής.
Αμυντικός μηχανισμός
Επαναλαμβάνουμε για πολλοστή φορά πως η ΑΤΑ είναι ένας χρήσιμος αμυντικός μηχανισμός, που αποκαθιστά εκ των υστέρων (με καθυστέρηση ενός έτους) μερικώς – σήμερα στα 2/3 – την αγοραστική αξία των μισθών.
Το μόνο μειονέκτημα είναι ότι δεν καταβάλλεται σε όλους, αφού το ΑΚΕΛ, που κυβέρνησε πέντε χρόνια με τον α. Τάσσο Παπαδόπουλο και πέντε χρόνια με τον α. Δημήτρη Χριστόφια, δεν τόλμησε να την κάνει νόμο.
Για το θέμα αυτό έχει και η κυπριακή Αριστερά τις δικές της τεράστιες πολιτικές ευθύνες, αφού δεν τόλμησε να κάνει τα αυτονόητα όταν κυβέρνησε.
Εκεί στον ΔΗΣΥ, αντί να υπερηφανεύονται για τη σημερινή ΑΤΑ, αφού η επαναφορά της (την είχε βάλει στην κατάψυξη η Αριστερά το 2012, με οδηγίες της Τρόικα), έγινε με απόφαση της Κυβέρνησης Νίκου Αναστασιάδη, τη μέμφονται, προσβάλλοντας έτσι και τη μνήμη της αλησμόνητης Ζέτας Αιμιλιανίδου, η οποία όχι μόνο την επανέφερε, αλλά υπέγραψε μαζί με τους εργοδότες και τις συντεχνίες σεβασμό και πίστη στη φιλοσοφία της. Και η φιλοσοφία της είναι μόνο μία: Να αποκαθιστά την αγοραστική αξία των μισθών από τη διάβρωση που υφίστανται από τον πληθωρισμό.
Και σήμερα, οι κοινωνικοί εταίροι βρίσκονται στην αφετηρία μιας νέας προσπάθειας, ώστε να οικοδομήσουν (μετά από κοινωνικό διάλογο) την ΑΤΑ που θα ισχύσει για μετά το 2025. Και οι κοινωνικοί εταίροι απέδειξαν εκατοντάδες φορές πως ξέρουν να βρίσκουν λύσεις προς όφελος και της οικονομίας και του δημόσιου συμφέροντος.
Οικονομολόγος – Δημοσιογράφος
