Κάθε πόλεμος έχει καταστροφικές συνέπειες σε όλα τα επίπεδα και αφήνει πίσω του νεκρούς και τραυματίες. Υπάρχει όμως ένας πόλεμος διαρκείας που, σε αντίθεση με όλους τους άλλους, ούτε αποκλιμακώνεται, ούτε τελειώνει και επιφέρει υπερδεκαπλάσια θύματα από τους συμβατικούς πολέμους.
Αυτός ο πόλεμος αφαιρεί τη ζωή σχεδόν 3 εκατομμυρίων ανθρώπων και αφήνει πίσω του πάνω από 395 εκατομμύρια τραυματίες κάθε χρόνο. Φυσικά αναφερόμαστε στους νεκρούς των θανατηφόρων ατυχημάτων που σχετίζονται με την εργασία. Τα στοιχεία είναι τραγικά, με πάνω από 8000 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους καθημερινά στην προσπάθεια τους να κερδίσουν τα προς το ζην.
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ), πάνω από 330.000 άτομα, δηλαδή περίπου 1000 την ημέρα έφυγαν από το σπίτι τους για την δουλειά και δεν επέστρεψαν πότε ζωντανοί στις οικογένειας τους εξαιτίας εργατικών ατυχημάτων. Επιπρόσθετα, 2,6 εκατομμύρια θάνατοι ετησίως προκαλούνται από ασθένειες που σχετίζονται με την εργασία.
Αναπόφευκτο κακό;
Διεθνείς εκθέσεις και οργανισμοί δηλώνουν ότι οι περισσότεροι θάνατοι, τραυματισμοί και ασθένειες, που σχετίζονται με την εργασία μπορούν να προληφθούν (ILO Safety in numbers – Pointers for a global safety culture at work). Δηλαδή η συντριπτική πλειοψηφία αυτών των ανθρώπων θα ζούσε εάν εφαρμόζονταν τα κατάλληλα μέτρα για την υγεία και την ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Δεν είναι ούτε αναπόφευκτο κακό ούτε φυσικό φαινόμενο. Εργαζόμενοι θυσιάζονται καθημερινά στον βωμό τους κέρδους μέσα σε ένα σύστημα που αντιμετωπίζει τους ίδιους ως αναλώσιμους και τα μέτρα ασφάλειας και υγείας ως ανεπιθύμητο κόστος που υπονομεύει την κερδοφορία.
Αφορά την Κύπρο;
Η Κύπρος καταγράφει πολλούς θανάτους και τραυματισμούς σε εργατικά ατυχήματα σε σχέση με το μέγεθος. Πιο συγκεκριμένα η Κύπρος καταγράφει 3 θανατηφόρους τραυματισμούς και 305 μη θανατηφόρους τραυματισμούς σε εργατικά ατυχήματα ανά 100.000 άτομα, ενώ διαθέτει μόνο 0.3 επιθεωρητές εργασίας ανά 100.000 άτομα.
Σε απόλυτους αριθμούς στην Κύπρο διενεργούνται περίπου 5.000 επιθεωρήσεις εργοταξίων ετησίως, ενώ υπάρχουν 130.000 χώροι εργασίας, με το ίδιο το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, να δηλώνει ότι θα ήταν χρήσιμο σε όλη την Ευρώπη να υπάρχουν περισσότεροι επιθεωρητές εργασίας υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη δεν μπορεί να μετακυλιστεί από τους εργοδότες.
Εξάλλου, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Social Protection Committee Annual Report 2025» η Κύπρος θα έπρεπε να προωθήσει μεταρρυθμίσεις σχετικά με τα εργατικά ατυχήματα και τις επαγγελματικές ασθένειες στους αυτοαπασχολούμενους.
Φυσικά το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο ακόμα και από την αποκαρδιωτική εικόνα που καταγράφουν οι αριθμοί με δεδομένο ότι υπάρχει σημαντικός αριθμός μη δηλωμένων περιστατικών εργατικών ατυχημάτων. Ταυτόχρονα συχνά μένει εντελώς εκτός της συζήτησης η διάσταση της σωματικής και ψυχολογικής εξάντληση, τομέα στον οποίο η Κύπρος καταγράφει ακόμα μια αρνητική πρωτιά, καθώς σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευμένη έκθεση του Eurofound για τις Συνθήκες Εργασίας έχουμε το υψηλότερο ποσοστό burnout στην Ευρώπη.
Υπάρχει Λύση;
Η ΠΕΟ απαιτεί και αγωνίζεται για επαρκή στελέχωση και αποτελεσματικούς ελέγχους από το Τμήμα Επιθεώρησης καθώς και υποχρεωτική κατάρτιση και συστηματική ενημέρωση όλων των εργαζομένων στα θέματα Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (ΑΥΕ). Ωστόσο το πιο σημαντικό μέτρο είναι η ίδια η οργανωμένη και συγκροτημένη επιβολή των μέτρων ασφάλειας και υγείας από τους ίδιους τους εργαζόμενους στους χώρους δουλειάς μέσω της μαζικής συμμετοχής στις επιτροπές ασφαλείας.
Αν είσαι εργαζόμενη/ος και θέλεις να ενημερωθείς για τα πρότυπα και τα μέτρα ασφαλείας επικοινώνησε με το επαγγελματικό στέλεχος της ΠΕΟ που επιθεωρεί τον χώρο δουλειάς σου και το τοπικό στέλεχος που συμμετέχει στην επιτροπή ασφάλειας ή κάλεσε άμεσα την γραμμή βοήθειας και ενημέρωσης της ΠΕΟ στο 77771941.
Η ασφάλεια και υγεία στον χώρο εργασίας δεν είναι πολυτέλεια, δεν είναι προαιρετική. Έχουμε δικαίωμα να επιστρέφουμε σώοι και αβλαβείς στο σπίτι μας μετά την δουλειά.
Επικεφαλής Γραφείου Οικονομίας και Κοινωνικής Πολιτικής ΠΕΟ
