Όταν ο Elon Musk ανακοίνωσε νέες καινοτομίες στο Gigafactory της Tesla στη Σαγκάη νωρίτερα αυτό το μήνα, δεν σκεφτόταν μόνο πόσα Tesla θα πουλήσει στην Κίνα. Σκεφτόταν πόσα άτομα θα μπορούσαν να τα μοιραστούν.
Ο Musk δεν είναι ο μόνος. Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων παγκοσμίως προσπαθούν να αναπτύξουν υπηρεσίες που θα επιτρέψουν στους Κινέζους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων να νοικιάζουν τα οχήματά τους όταν δεν τα οδηγούν. Σύμφωνα με μια πρόσφατη ανάλυση, οι υπηρεσίες αυτές θα μπορούσαν να εκμισθώνουν έως και 2 εκατομμύρια αυτοκίνητα το 2020, από περίπου 100.000 το 2017. Πράγματι, υπάρχει μια υπόθεση που ολοένα ενισχύεται, σύμφωνα με την οποία η κοινή χρήση αυτοκινήτων αντιπροσωπεύει το μέλλον των μεταφορών στην Κίνα και η Κίνα θα μπορούσε να καθορίσει το μέλλον της κοινής χρήσης αυτοκινήτων.
Τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, τα αυξανόμενα εισοδήματα και η αναπτυσσόμενη αυτοκινητοβιομηχανία έχουν πλημμυρίσει τους δρόμους της Κίνας με αυτοκίνητα, συμβάλλοντας σε τεράστια προβλήματα ρύπανσης της ατμόσφαιρας, σε κυκλοφοριακή συμφόρηση παγκόσμιας κλάσης, σε μια καταστροφική κρίση στάθμευσης στην πόλη και στην απώλεια βιώσιμων, φιλικών προς τους πεζούς γειτονιών. Οι αρχές που έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για τα ζητήματα αυτά, έχουν επενδύσει σε μεγάλο βαθμό στην από κοινού μεταφορά επιβατών για να μειώσουν τον αριθμό των αυτοκινήτων στο δρόμο. Δημιούργησαν επίσης φραγμούς στην ιδιοκτησία αυτοκινήτων (όπως οι ακριβές δημοπρασίες αδειών πινακίδων της Σαγκάης), καθώς και στη χρήση (κανονισμοί του Πεκίνου σχετικά με την οδική κυκλοφορία).
Τουλάχιστον αρχικά, το σύστημα διαμοιρασμού οχημάτων θεωρήθηκε ως μία ακόμη πιθανή λύση. Αλλά στην Κίνα, όπως και σε άλλα μέρη, αποδεικνύεται ότι η εκμίσθωση οχημάτων αποσπά τους ανθρώπους από τα μέσα μαζικής μεταφοράς, την ποδηλασία και το περπάτημα και προσελκύονται από τον ολοένα αυξανόμενο στόλο αυτοκινήτων που μπορεί να επιδεινώσει την κυκλοφορία και τη ρύπανση.
Η πρώτη σύγχρονη κινεζική εταιρία διαμοιρασμού αυτοκινήτων, η CC Clubs, εγκαινιάστηκε στο Hangzhou το 2010. Αρχικά είχε 30 αυτοκίνητα και 13 σημεία επιβιβασμού/αποβιβασμού σε μεγάλα κέντρα απασχόλησης (όπως τα κεντρικά γραφεία της Alibaba) και σε αστικές γειτονιές. Τρεις παράγοντες συνέβαλαν στην ανάπτυξή της από τότε. Κατ ‘αρχάς, οι Κινέζοι καταναλωτές, οι οποίοι δυσφορούν από τις υψηλές τιμές των αυτοκινήτων και τους πνιγμένους δρόμους, είναι όλο και περισσότερο πρόθυμοι να εγκαταλείψουν την κατοχή αυτοκινήτων συνολικά. Δεύτερον, η CC Clubs και άλλες υπηρεσίες κοινής χρήσης αυτοκινήτων είναι οι πρώτες επιχειρήσεις που επιτρέπουν στους καταναλωτές να νοικιάζουν αυτοκίνητα με εφαρμογές που δεν είναι πιο περίπλοκες από αυτή της Uber.
Το πιο σημαντικό είναι ότι οι επιχειρήσεις αυτές βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε επαναφορτιζόμενα ηλεκτρικά οχήματα. Η κινεζική κυβέρνηση επιδοτεί σε μεγάλο βαθμό την παραγωγή και τις πωλήσεις ηλεκτροκίνητων οχημάτων, τόσο για τη μείωση της ρύπανσης όσο και για να κατακτήσει ηγετικό ρόλο στο επόμενο κύμα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Αυτό μειώνει το κόστος εκμετάλλευσης ενός μεριδίου ηλεκτρικών αυτοκινήτων και το γεγονός ότι οι αρχές περιορίζουν τον αριθμό των νέων οχημάτων εσωτερικής καύσης στις οδούς των μεγαλύτερων πόλεων της Κίνας καθιστά δυνατό για τις εταιρείες κοινής χρήσης αυτοκινήτων να αναπτύξουν μεγάλους στόλους.
Ανησυχώντας για μία πιθανή μακροπρόθεσμη πτώση των κινεζικών πωλήσεων αυτοκινήτων, οι παγκόσμιες αυτοκινητοβιομηχανίες ξεκινούν τις δικές τους υπηρεσίες κοινής χρήσης αυτοκινήτων ή συνεργάζονται με τις υπάρχουσες. Για παράδειγμα, τον περασμένο Απρίλιο, η Didi Chuxing, η μεγαλύτερη εταιρεία εκμίσθωσης αυτοκινήτων της Κίνας, δημιούργησε μια συμμαχία παγκόσμιων εταιρειών αυτοκινήτων για το σχεδιασμό και την κατασκευή ηλεκτρικών οχημάτων σχεδιασμένων για την κοινή χρήση μεταξύ επιβατών. Μεταξύ των μελών της είναι η Volkswagen AG και η Toyota Motor Corp. Εν τω μεταξύ, η Lynk & Co, μια κοινοπραξία της Volvo Cars και της Geely Automobile Holdings Ltd., λάνσαρε πρόσφατα μια λειτουργία διαμοιρασμού αυτοκινήτων στα νέα της μοντέλα. Ο ιδιοκτήτης απλώς ειδοποιεί το ειδικό δίκτυο ότι το αυτοκίνητο είναι διαθέσιμο προς ενοικίαση και όσοι διαθέτουν την εφαρμογή Lynk στο smartphone τους μπορούν στη συνέχεια να το νοικιάσουν, να το ανοίξουν και να ξεκινήσουν.
Η πραγματική επανάσταση θα έρθει μέσα σε λίγα χρόνια, όταν τα αυτοοδηγούμενα οχήματα θα γεμίσουν τους δρόμους της Κίνας. Σε αυτό το σημείο, η μεταφορά θα γίνει πραγματικά on-demand: Ένας ενοικιαστής θα πρέπει απλώς να ειδοποιήσει ένα αυτοκίνητο για την τοποθεσία του και το όχημα θα πάει να τον βρει.
Αυτό δεν είναι επιστημονική φαντασία. Το 2016, ο Elon Musk έγραψε ότι μόλις οι ρυθμιστικές αρχές εγκρίνουν τα αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα, οι ιδιοκτήτες θα χρειαζόταν μόνο να “πατήσουν ένα κουμπί στην εφαρμογή της Tesla στο κινητό τους” για να στείλουν τα αυτοκίνητά τους να δημιουργήσουν εισόδημα που “ενδεχομένως θα υπερβαίνει το μηνιαίο κόστος του δανείου αγοράς του αυτοκινήτου ή τα έξοδα μίσθωσης άλλων οχημάτων”. Ο Musk εκτίμησε ότι το χαρακτηριστικό αυτό θα μπορούσε να φτάσει ήδη από το τέλος του 2019. Η Tesla σκοπεύει επίσης να εκμεταλλευτεί το δικό της δίκτυο αυτοοδηγούμενων οχημάτων, κερδίζοντας ένα μερίδιο από κάθε εκμίσθωση αυτοκινήτου, που θα μπορούσε να φθάσει το 30%, ποσοστό σύμφωνο με τις τρέχουσες πρακτικές εκμόσθωσης των οχημάτων.
Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση της πίεσης που αισθάνεται η Tesla να πουλήσει τα αυτοκίνητά της. Αντ ‘αυτού, η εταιρεία θα χρειαστεί να τα αναπτύξει μόνο, για να δημιουργήσει έσοδα. Τον Οκτώβριο, ο Musk δήλωσε ότι το σχέδιο είναι να διατηρεί ένα στόλο αυτοκινήτων η εταιρεία, που θα λειτουργεί σε μέρη όπου απλά δεν υπάρχουν αρκετά αυτοκίνητα πελατών για ενοικίαση. Έχει επικεντρωθεί αρχικά στο να υπερνικήσει όμοιες προσπάθειες από τις Lyft και Uber στις ΗΠΑ.
Στην Κίνα, η Tesla και άλλες εταιρείες θα πρέπει να ανταγωνιστούν τους φθηνούς ναύλους ταξί και την άφθονη δημόσια συγκοινωνία. Η κινεζική αγορά εκμίσθωσης αυτοκινήτων είναι επίσης πολύ ανταγωνιστική και δεν είναι καθόλου σαφές ότι η κυβέρνηση θα ανεχτεί να κυριαρχήσει μια ξένη εταιρεία στην αγορά. Βέβαια, με τη μετάβαση σε αυτόνομα ηλεκτρικά οχήματα που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη στην ηπειρωτική χώρα, η Κίνα έχει προφανώς μεγάλες δυνατότητες για το μοντέλο της Tesla. Ήδη η αγορά εκμίσθωσης οχημάτων της χώρας είναι μεγαλύτερη από την υπόλοιπη παγκόσμια αγορά. Η αγορά της κοινής χρήσης αυτοκινήτων θα πρέπει να έχει αντίστοιχη απόδοση. Το ταξίδι του Musk στη Σαγκάη πιθανώς δεν ήταν και το τελευταίο του.
Του Adam Minter
ΠΗΓΗ: Bloomberg
