Τρεις είναι οι πυλώνες που χρήζουν ενδυνάμωσης για να τονωθεί η επιχειρηματικότητα στη χώρα. Σχετική μελέτη για το πώς θα αναζωογονηθεί το επιχειρείν στην Κύπρο εκπόνησε το Κέντρο Επιχειρηματικότητας του Πανεπιστήμιου Κύπρου εκ μέρους της Υπηρεσίας Βιομηχανίας και Τεχνολογίας του Υπουργείου Ενέργειας και Εμπορίου. Η GEM National Report 2017/2018 αποτελεί μια εθνική έκθεση αναφοράς για την επιχειρηματικότητα και φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση της στρατηγικής που θα ακολουθήσει το κράτος για να τονώσει το επιχειρείν.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, υπάρχει μια θετική αντίληψη για την επιχειρηματικότητα, καθώς ένα ενθαρρυντικό ποσοστό του πληθυσμού εκφράζει επιχειρηματική πρόθεση. Ωστόσο, το μικρό μέγεθος της χώρας, η έλλειψη εξειδικευμένων ταλέντων και η αδιαφορία των δικτύων που συνδέουν τους τοπικούς καινοτόμους επιχειρηματίες με την παγκόσμια χρηματοδότηση μπορούν να αποτρέψουν την ανάληψη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων υψηλού κινδύνου ή μη συμβατικών δραστηριοτήτων.
Οι έρευνες GEM για την Κύπρο τα τελευταία δύο χρόνια απεικονίζουν μια χώρα που βρίσκεται σε μετάβαση από την οικονομική κρίση του 2012- 2013 σε ένα μέλλον που εξακολουθεί να είναι αβέβαιο. Όπως αναφέρεται, εξακολουθεί επίσης να υπάρχει αξιοσημείωτο χάσμα μεταξύ των γυναικών και των ανδρών επιχειρηματιών.
Οι έρευνες GEM για την Κύπρο τα τελευταία δύο χρόνια απεικονίζουν μια χώρα που βρίσκεται σε μετάβαση από την οικονομική κρίση του 2012- 2013 σε ένα μέλλον που εξακολουθεί να είναι αβέβαιο. Όπως αναφέρεται, εξακολουθεί επίσης να υπάρχει αξιοσημείωτο χάσμα μεταξύ των γυναικών και των ανδρών επιχειρηματιών.
Το μεγαλύτερο μέρος της επιχειρηματικότητας καταγράφεται στους τομείς του χονδρικού και του λιανικού εμπορίου (45,4%), ενώ οι ταχέως αναπτυσσόμενοι κλάδοι με ισχυρό δυναμικό καινοτομίας στις παγκοσμιοποιημένες αγορές, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η έξυπνη μεταποίηση, έχουν μέτρια συμβολή στην επιχειρηματικότητα. Οι ερευνητές παρέχουν συστάσεις ώστε να βοηθήσουν την Κύπρο να καταστεί περιφερειακός κόμβος καινοτομίας και επιχειρηματικότητας για την περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής (MENA).
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Forbes: Στην 37η θέση για επιχειρείν η Κύπρος
Εκπαίδευση
Τα αποτελέσματα των μελετών δείχνουν ότι υπάρχει περιορισμένη επιχειρηματική κατάρτιση τόσο στο σχολικό όσο και στο πανεπιστημιακό επίπεδο. Οι εθνικοί εμπειρογνώμονες παροτρύνουν την ανάγκη να τροποποιηθεί το υφιστάμενο εκπαιδευτικό σύστημα ώστε να καλλιεργήσει την επιχειρηματική νοοτροπία από νεαρή ηλικία. Κάποιες συστάσεις αφορούν την προώθηση της Επιστήμης, της Τεχνολογίας, της Μηχανικής και των Μαθηματικών (STEM), την εισαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων που καλλιεργούν την επιχειρηματική νοοτροπία, την ανάπτυξη στοχοθετημένων προγραμμάτων δια βίου εκπαίδευσης, την ενίσχυση της εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα με περιπτωσιολογικές μελέτες με έμφαση στη γυναικεία επιχειρηματικότητα και τη σύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και της έρευνας με τη βιομηχανία.
Τα αποτελέσματα των μελετών δείχνουν ότι υπάρχει περιορισμένη επιχειρηματική κατάρτιση τόσο στο σχολικό όσο και στο πανεπιστημιακό επίπεδο. Οι εθνικοί εμπειρογνώμονες παροτρύνουν την ανάγκη να τροποποιηθεί το υφιστάμενο εκπαιδευτικό σύστημα ώστε να καλλιεργήσει την επιχειρηματική νοοτροπία από νεαρή ηλικία. Κάποιες συστάσεις αφορούν την προώθηση της Επιστήμης, της Τεχνολογίας, της Μηχανικής και των Μαθηματικών (STEM), την εισαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων που καλλιεργούν την επιχειρηματική νοοτροπία, την ανάπτυξη στοχοθετημένων προγραμμάτων δια βίου εκπαίδευσης, την ενίσχυση της εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα με περιπτωσιολογικές μελέτες με έμφαση στη γυναικεία επιχειρηματικότητα και τη σύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και της έρευνας με τη βιομηχανία.
Κυβερνητικές πολιτικές
Η μελέτη τονίζει ότι οι κυβερνητικές πολιτικές εμποδίζουν κάποιες φορές την επιχειρηματικότητα. Οι ανεπάρκειες εντοπίζονται στην αδυναμία της κυβέρνησης στη γρήγορη χορήγηση αδειών και της διαμόρφωσης πολιτικών (π.χ. δημόσιες συμβάσεις) που είναι υπέρ των νέων επιχειρήσεων. Κάποιες συστάσεις που προτείνονται είναι ο εκσυγχρονισμός και επιτάχυνση των διαδικασιών που σχετίζονται με νέες επιχειρήσεις όπως η εγγραφή μιας εταιρείας ή μιας ευρεσιτεχνίας, ή την προσέλκυση ταλαντούχων, η ενίσχυση της χρήσης της τεχνολογίας στον δημόσιο τομέα και η ενίσχυση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και η προώθηση της ευρείας χρήσης της ψηφιακής υπογραφής.
Η μελέτη τονίζει ότι οι κυβερνητικές πολιτικές εμποδίζουν κάποιες φορές την επιχειρηματικότητα. Οι ανεπάρκειες εντοπίζονται στην αδυναμία της κυβέρνησης στη γρήγορη χορήγηση αδειών και της διαμόρφωσης πολιτικών (π.χ. δημόσιες συμβάσεις) που είναι υπέρ των νέων επιχειρήσεων. Κάποιες συστάσεις που προτείνονται είναι ο εκσυγχρονισμός και επιτάχυνση των διαδικασιών που σχετίζονται με νέες επιχειρήσεις όπως η εγγραφή μιας εταιρείας ή μιας ευρεσιτεχνίας, ή την προσέλκυση ταλαντούχων, η ενίσχυση της χρήσης της τεχνολογίας στον δημόσιο τομέα και η ενίσχυση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και η προώθηση της ευρείας χρήσης της ψηφιακής υπογραφής.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Το επιχειρείν στην Κύπρο έχει… φύλο
Χρηματοδότηση
Αναφορικά με τη χρηματοδότηση, η έρευνα εισηγείται τη συνεργασία της Κυβέρνησης με ιδιώτες επενδυτές, τη δημιουργία συμβουλευτικού συμβουλίου και επιτροπών αξιολόγησης και παρακολούθησης. Παράλληλα, οι ερευνητές εισηγούνται όπως επεκταθούν τα προγράμματα χρηματοδότησης και προωθηθούν άλλες μορφές χρηματοδότησης όπως το crowd-funding. Τέλος, προτείνουν όπως αναπτυχθούν πρόσθετα κίνητρα που θα προσελκύσουν ξένους επενδυτές σε τομείς που παρουσιάζουν δυνατότητες ανάπτυξης και προσελκυθούν επιχειρηματικοί άγγελοι (angel investors).
Αναφορικά με τη χρηματοδότηση, η έρευνα εισηγείται τη συνεργασία της Κυβέρνησης με ιδιώτες επενδυτές, τη δημιουργία συμβουλευτικού συμβουλίου και επιτροπών αξιολόγησης και παρακολούθησης. Παράλληλα, οι ερευνητές εισηγούνται όπως επεκταθούν τα προγράμματα χρηματοδότησης και προωθηθούν άλλες μορφές χρηματοδότησης όπως το crowd-funding. Τέλος, προτείνουν όπως αναπτυχθούν πρόσθετα κίνητρα που θα προσελκύσουν ξένους επενδυτές σε τομείς που παρουσιάζουν δυνατότητες ανάπτυξης και προσελκυθούν επιχειρηματικοί άγγελοι (angel investors).